دبیر سرویس اجتماعی خبرگزاری رکنا
رکنا، در نخستین روز کاری رسمی سال ۱۴۰۵، وضعیت اقتصادی کشور به دلیل ادامه جنگ و بحرانهای ناشی از آن به شدت تحت تأثیر قرار گرفته است. با گذشت بیش از یک ماه از آغاز جنگ، بسیاری از کسبوکارهای کوچک فعالیت خود را متوقف کرده و تعدیل نیروهای گستردهای را شاهد هستیم. در عوض، برنامههای حمایتی دولت بیشتر به کارمندان دولتی اختصاص یافته و کارگران بخش خصوصی و خدماتی نادیده گرفته شدهاند. در این شرایط، کارشناسان بر لزوم اتخاذ اقداماتی جدی از سوی دولت برای حمایت از نیروهای کارگری تأکید دارند.
رکنا، تصمیمهای محدود کننده و شوک جنگی، بخش زیادی از بخش خصوصی را زمینگیر کرد؛ امروز اولین روز رسمی کاری سال ۱۴۰۵، با نامههای تعدیل و عقبافتادگی دستمزد همراه است. نقطه پایان جنگ مشخص نیست، اما ورود به بحران بیکاری و بیپولی از همین ابتدای سال آغاز شده؛ بحرانی که میتواند از کف خیابان تا دفاتر کار گسترده شود.
رکنا،هدف قرار گرفتن پل B1 کرج در شرایطی که خانوادهها و مسافران برای گذراندن روز طبیعت در منطقه حضور داشتند، نشانهای از تغییر نگرانکننده ماهیت درگیریهاست؛ جایی که زیرساختهای عمومی و زندگی روزمره شهروندان به میدان آسیب جنگ تبدیل میشود.
رکنا، آسیب به انستیتو پاستور ایران تنها تخریب یک مرکز علمی در ایران نیست. این مؤسسه که بیش از یک قرن در شناسایی پاتوژنها، پژوهش درباره واکسنها و پایش بیماریهای واگیردار نقش داشته، بخشی از زیرساخت امنیت سلامت منطقه و جهان محسوب میشود. تخریب چنین مرکزی میتواند فراتر از یک خسارت محلی، ظرفیت علمی برای رصد و مهار بیماریها را در زمانی که جهان بیش از هر زمان دیگری با تهدید اپیدمیها روبهروست، تحت تأثیر قرار دهد.
رکنا، با گذشت هفتهها از آغاز حملات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران از نهم اسفند ۱۴۰۴، آمار تلفات غیرنظامیان—از جمله صدها کودک، زن و کادر درمان—ابعاد انسانی این جنگ را آشکار کرده است. با این حال واکنش کمرنگ بسیاری از نهادها و سازمانهای مدعی دفاع از حقوق بشر، پرسشهای جدی درباره استانداردهای دوگانه و نقش واقعی این نهادها در نظام بینالملل ایجاد کرده است.
رکنا، در حالی که تنها ۳۴ روز از آغاز جنگ میگذرد، نظام آموزشی کشور چهرهای غمانگیز از خود نشان میدهد؛ ۲۴۱ دانشآموز و ۵۶ فرهنگی در حملات هوایی جان باختهاند و بیش از ۷۶۰ فضای آموزشی آسیب دیده است. مدارسی که باید مأمن یادگیری باشند، امروز بدل به ویرانههایی از غم و خاکستر شدهاند.
رکنا، در حالی که جمعیت هلال احمر از آسیبدیدگی بیش از ۱۱۷ هزار واحد غیرنظامی خبر میدهد، هدف قرار گرفتن تعمدی ۳۱۶ مرکز درمانی و ناوگان هوایی امدادرسانی، نشاندهنده استراتژی هولناکی است که در آن حتی راه نجات مجروحان نیز مسدود شده است. فاجعهای که تنها در پایتخت، ۴۶ هزار واحد مسکونی را به تلی از خاکستر بدل کرده است.
رکنا، در اقدامی مغایر با همه اصول انسانی، مراکز تولید دارو و پژوهشهای بهداشتی ایران هدف حملات سنگین نظامی قرار گرفتند؛ حملاتی که نهفقط یک مجموعه صنعتی، بلکه توان درمانی یک جامعه را نشانه رفت و خطوط تولید حیاتی را بهطور کامل از کار انداخت.
رکنا، ایران امسال نوروز را با غرش پدافند هوایی آغاز کرد؛ بهاری که با صدای اضطراب گره خورد و سایهی جنگ بر سفرههای هفتسین افتاد. اما در دل این آشوب، مردمی هستند که با چنگ زدن به آیینهای باستانی، امید به ادامه زندگی را در دلِ خانههای لرزانشان زنده نگه داشتهاند. اکنون، در سیزدهمین روز فروردین، وقتی آسمان هنوز امن نیست، جشنِ دیرینهی «سیزده بدر» شکلی تازه به خود گرفته است؛ روایتی از ایستادگی، عشق به وطن، و اصرار بر زندگی در برابر ویرانی.
رکنا، تورم انباشته یکساله هنوز از پای مردم نیفتاده بود که «شرایط فوقالعاده و اختلالهای سراسری اخیر بر پایه جنگ» تیر خلاص را به اقتصاد روزمره زد. در کمتر از چند هفته، فعالیت مشاغل خرد مختل شد، بازار آنلاین فرو ریخت و درآمد میلیونها نفر تبخیر شد. اکنون، تنها سه روز مانده به ۱۵ فروردین ۱۴۰۵، جامعهای ایستاده است که هنوز از شوک تورم سال قبل بیرون نیامده، اما باید با پیامدهای موج تازهای از بحران اقتصادی دستوپنجه نرم کند و سال کاری جدید را شروع کند در حالیکه دورنمایی برای آینده در آمدی و شغلی متصور نیست.