دبیر سرویس اجتماعی خبرگزاری رکنا
رکنا، افزایش قیمت دارو در ماههای اخیر، همزمان با کمبود برخی اقلام حیاتی، بیماران را در شرایطی قرار داده که بسیاری ناچار به حذف یا رها کردن درمان شدهاند. از داروهای قلب و اعصاب تا داروهای بیماران پارکینسون و مبتلایان به افسردگی، گزارشهای مردمی از بازار دارو نشان میدهد مشکل دارویی دیگر فقط به «کمبود» محدود نیست و «ناتوانی در خرید» به چالش تازه نظام سلامت تبدیل شده؛ وضعیتی که وزارت بهداشت درباره آن میگوید ترجیح داده «دارو گران باشد تا نباشد».
رکنا، ایران با میانگین بارش ۲۲۸ میلیمتری و تبخیر سالانه تا ۳۰۰۰ میلیمتر، وارد مرحله کمبود شدید آب شده است. منابع آب تجدیدپذیر کشور به کمتر از ۹۰ میلیارد مترمکعب کاهش یافته و سرانه آب هر ایرانی به زیر ۱۰۰۰ مترمکعب رسیده است. همزمان بیش از ۴۰۰ دشت در وضعیت بحرانی قرار دارند، فرونشست زمین در برخی مناطق به ۳۰ سانتیمتر در سال رسیده و ذخایر بسیاری از سدهای کشور به پایینترین سطح در دهههای اخیر سقوط کرده است؛ وضعیتی که از ورود ایران به مرحله «ورشکستگی آبی» حکایت دارد.
رکنا، ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، روزی که در تقویم رسمی نامی ندارد اما در زندگی اجتماعی امروز به نام «روز پسر» شناخته میشود. روز جهانی پسران فرصتی است برای نگاه دوباره به واقعیتی که کمتر درباره آن سخن گفته میشود؛ دنیای پیچیده پسرانی که در میانه تغییرات اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی جهان معاصر در حال رشدند. نسلی که از یک سو زیر بار انتظارات سنتی جامعه برای موفقیت، قدرت و تأمین اقتصادی قرار دارد و از سوی دیگر با بازار کار نامطمئن، فشارهای روانی، بحران هویت و الگوهای متغیر مردانگی روبهرو است. در چنین شرایطی، زندگی پسران امروز به میدان تعارضی تبدیل شده است میان آنچه جامعه از آنها میخواهد و آنچه ساختارهای جدید جهان برایشان امکانپذیر میکند.
رکنا، افزایش قیمت داروهای ترک اعتیاد و کمبود شربت اوپیوم در مراکز درمانی، گلایه بیماران را ایجاد کرده است. بیمارانی که میگویند دارو در مراکز تحت نظر دانشگاه علوم پزشکی گاهی گرانتر از بازار آزاد عرضه میشود و پاسخ مسئولان به گلایه ها، کمبود تولید و شرایط جنگی است.
رکنا، جدیدترین آمارهای وزارت نیرو در ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ نشان میدهد اگرچه ورودی آب به سدهای کشور با رشد ۶۸ درصدی نسبت به سال گذشته به ۳۵.۶ میلیارد مترمکعب رسیده و متوسط پرشدگی سدها به ۶۵ درصد افزایش یافته، اما مخازن حیاتی در استانهای پرجمعیت همچنان در وضعیت هشدار قرار دارند؛ بهطوری که سد لار تنها ۶ درصد، سد ماملو ۱۴ درصد و سد طالقان ۴۰ درصد پرشدگی دارند. همزمان آغاز زودهنگام گرمای بالای ۴۰ درجه در جنوب و شرق کشور، خطر تبخیر گسترده ذخایر آبی و تشدید تنش آب در تابستان پیشرو را افزایش داده است.
رکنا، در تقویم فرهنگی ایران، روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی تنها یک یادبود ادبی نیست؛ روایتی است از تلاش تاریخی برای حفظ هویت زبانی ملتی که فرهنگ، تاریخ و شیوه اندیشیدنش در واژهها شکل گرفته است. فردوسی با سرودن شاهنامه نهتنها اثری ماندگار در ادبیات آفرید، بلکه زبان فارسی را از خطر فراموشی عبور داد و آن را به ستون اصلی حافظه فرهنگی ایرانیان تبدیل کرد؛ زبانی که هنوز پس از قرنها، حامل روایتهای یک ملت است.
رکنا، افت شدید ذخیره آب در شماری از سدهای مهم کشور، زنگ هشدار تازهای برای مدیریت منابع آب به صدا درآورده است. در حالی که سدهایی مانند لار تنها حدود ۶ درصد، ماملو ۱۷ درصد و طالقان نزدیک به ۳۰ درصد از ظرفیت خود را در اختیار دارند، میانگین پرشدگی مجموعهای از مخازن کلیدی به حدود ۲۰ درصد رسیده است؛ سطحی که در ادبیات فنی مدیریت مخازن به معنای ورود به محدوده «تنش شدید هیدرولوژیک» و کاهش جدی توان تنظیمی سدها تلقی میشود. در این میان وضعیت سد لار به دلیل ویژگیهای فنی و هدررفت آب، حساستر از دیگر مخازن ارزیابی میشود؛ شرایطی که میتواند بر تأمین پایدار آب مناطق پرجمعیتی مانند تهران نیز سایه بیندازد.
رکنا، در حالیکه بازنشستگان تامین اجتماعی از ابتدای سال در انتظار اجرای افزایش حقوق و صدور احکام جدید هستند، اعلام سازمان تامین اجتماعی مبنی بر اعمال نشدن افزایشها در پرداختیهای این ماه، نگرانی تازهای در میان مستمریبگیران ایجاد کرده است؛ تاخیری که به گفته فعالان صنفی، در شرایط تورمی فشار بر معیشت خانوارهای بازنشسته وارد کرده است.
رکنا، بروز چند مورد ابتلا و مرگ ناشی از هانتاویروس در یک کشتی کروز در سال ۲۰۲۶ بار دیگر توجه جامعه علمی را به این بیماری زئونوز جلب کرده است؛ ویروسی که عمدتاً از طریق جوندگان به انسان منتقل میشود و در برخی سویهها، بهویژه در قاره آمریکا، میتواند با نارسایی شدید ریوی و نرخ بالای مرگومیر همراه باشد. متخصصان هشدار میدهند که با گسترش سفرهای بینالمللی و تغییرات زیستمحیطی، پایش این ویروس و کنترل مخازن حیوانی آن بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است.
رکنا، شماری از شهروندان از کمبود چند داروی پرمصرف در داروخانهها خبر میدهند و میگویند تهیه داروهایی مانند «زیپتین»، «کلردیازپوکساید»، «امونیک»، «کلشیسین» و «پرامیپکسول ۰/۷» در هفتههای اخیر با دشواری همراه شده است؛ داروهایی که هرکدام در درمان بیماریهای اعصاب، اختلالات حرکتی، نقرس و برخی بیماریهای مزمن نقش مهمی دارند.