دبیر سرویس اجتماعی خبرگزاری رکنا
رکنا، بر اساس اعلام رسمی وزارت آموزش و پرورش، در جریان حملات نظامی طی ۳۷ روز گذشته، دستکم ۲۴۵ دانشآموز جان باختهاند؛ رقمی که نگرانیهای جدی درباره میزان رعایت تعهدات الزامآور حقوق بینالملل بشردوستانه از جمله اصل تفکیک، تناسب و حمایت ویژه از کودکان را برجسته میکند.
رکنا، در حالی که آمارهای رسمی از کشته شدن دستکم ۲۱۶ کودک و نوجوان و ۲۴۹ زن در حملات جنگی اخیر خبر میدهد و هزاران نفر دیگر زخمی شدهاند، هشدار درباره هدف قرار گرفتن زیرساختهای حیاتی مانند آب و برق ایران زنگ خطر تازهای را برای جامعه جهانی به صدا درآورده است. طبق حقوق بینالملل بشردوستانه و کنوانسیونهای ژنو، حمله به تأسیساتی که برای بقای جمعیت غیرنظامی ضروریاند میتواند به معنای هدف قرار دادن مستقیم زندگی مردم عادی تلقی شود و یک جنایت جنگی تمام عیار است.
رکنا، در ۳۶ روز نخست جنگ، بیش از بیستودو هزار واحد تجاری و صدها مرکز درمانی، آموزشی و امدادی در ایران آسیب دیدهاند. این مکانها فقط بخشی از خسارت نیستند؛ میتوانند به «حافظه زنده شهر» تبدیل شوند. تجربه کشورهایی چون ژاپن، فرانسه و لهستان نشان میدهد نگه داشتن بخشی از ویرانهها به عنوان یادمان یا موزه جنگ، راهی برای ثبت حقیقت جنگ، آموزش نسلهای بعدی و جذب گردشگران تاریخی است.پیشنهادی که اکنون وزارت میراث فرهنگی میتواند در دستور کار قرار دهد.
رکنا، کتابخانهها در بسیاری از جنگهای جهان از ورشو و سارایوو تا بغداد قربانی بمبارانها و تخریبهای عمدی شدهاند؛ مراکزی که در آنها حافظه فرهنگی ملتها نگهداری میشود. اکنون در ایران نیز دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی از آسیب جدی به ۵۵ کتابخانه در ۱۲ استان طی ۳۵ روز جنگ خبر داده است؛ دو کتابخانه در زنجان و ایلام نیز به طور کامل تخریب شدهاند،نشانهای دیگر از اینکه در جنگها، کتابها و میراث فرهنگی نیز در امان نمیمانند.
رکنا، یک ماه از شروع حملات هوایی گذشته و صدای جنگنده، پهپاد و انفجار به بخشی از زندگی روزمره در برخی شهرهای ایران تبدیل شده است. اما جنگ فقط ساختمانها را تخریب نمیکند؛ اضطراب جمعی، بیخوابی گسترده، تشدید بیماریهای قلبی و تنفسی و آسیبهای روانی کودکان نشانههای بحرانی است که آرامآرام در سلامت جامعه شکل میگیرد. پرسش اینجاست که وزارت بهداشت برای مدیریت این بحران عیان چه برنامهای دارد؟
رکنا، در حالی که دونالد ترامپ از احتمال هدف قرار دادن زیرساختهای برق ایران سخن گفته است، کارشناسان هشدار میدهند حمله به چنین تأسیساتی نهتنها یک اقدام نظامی، بلکه تهدیدی مستقیم برای زندگی روزمره میلیونها شهروند ایرانی است؛ اقدامی که میتواند بیمارستانها، سیستمهای آبرسانی و خدمات حیاتی را در سراسر کشور مختل کند.
رکنا، میان ویرانی گسترده جنگ و صدای ممتد آژیرهای خودروهای امدادی، تنها یک حقیقت لرزان بر جای مانده است و آن قوانین بینالمللی است که برای حفاظت از جان غیرنظامیان نوشته شد، اینبار زیر گرد و غبار آوار جنگ گم شده است. بیمارستان، مدرسه و خانههای غیرنظامیان ،همه آنچه باید امنترین نقطه هر جنگ باشد،زیر بمب و آسیب قرار دارند.
رکنا، در حالی که بیش از یک ماه از آغاز جنگ گذشته و بسیاری از کارگران و صاحبان کسبوکارهای خرد و آنلاین با کاهش شدید درآمد، تعطیلی موقت کار و تعدیل نیرو روبهرو شدهاند، معاون اول رئیسجمهور از برنامه دولت برای «جبران خسارات و حمایت از کسبوکارها» سخن گفته است. اما پرسش اصلی فعالان اقتصادی این است، این حمایت دقیقاً چیست، چگونه قرار است اجرا شود و چه زمانی به دست کسانی میرسد که همین حالا زیر فشار تورم، رکود و تبعات جنگ در آستانه فروپاشی معیشتی قرار دارند؟
رکنا، بر اساس آمارهای رسمی، بیش از ۱۹۰۰ نفر از جمله زنان و کودکان در یکماه اول جنگ جان باختهاند و دستکم ۲۰ هزار نفر مجروح شدهاند؛ آماری که تنها بخشی از واقعیتی است که بیمارستانهای مملو، خانوادههای داغدار و شهرهای زخمی آن را روایت میکنند.
رکنا، با گذشت یک ماه از شروع جنگ و امروز با آغاز اولین روز کاری رسمی سال 1405 و در حالی که عموم مردم، کارگران و کارفرمایان بخش خصوصی در اثر جنگ و بحران اقتصادی در آستانه ورشکستی و بیکاری قرار دارند، دولت هنوز هیچ برنامه مشخص و عملیاتی برای حمایت از این بخشها ارائه نکرده است. این بیتفاوتی اقتصادی و نبود سیاستهای جدی، آیندهای تاریک برای معیشت میلیونها خانواده رقم زده است.