دبیر سرویس اجتماعی خبرگزاری رکنا
اجتماعی رکنا، دیرینهشناسان گاهی برای رمزگشایی از حیات میلیونها سال قبل، به جای جستجوی بقایای پیکر جانوران، بر ردپای آنها تمرکز میکنند. فسیلهای اثری که حاصل حرکت موجودات بر بستر رسوبات باستانی هستند، اکنون به اسناد معتبری تبدیل شدهاند تا ابعاد ناشناختهای از عمق آب، سرعت جریانهای دریایی، میزان اکسیژن و حتی رفتار جانداران کفزی را برای پژوهشگران آشکار سازند؛ شواهدی که گاهی از خود فسیلهای بدنی، روایتی دقیقتر از وضعیت محیطزیست باستانی ارائه میدهند.
اجتماعی رکنا، فرونشست در تهران دیگر یک هشدار دوردست زمین شناسی نیست، بلکه بحرانی است که بی صدا زیر پای میلیون ها نفر پیش می رود. تازه ترین داده ها نشان می دهد نرخ نشست زمین در برخی نقاط جنوب و جنوب غرب پایتخت به بیش از ۳۰ سانتی متر در سال رسیده و کانون های اصلی آن در مناطق ۱۷، ۱۸ و ۱۹ شکل گرفته است؛ وضعیتی که حالا نه فقط خانه ها و زیرساخت ها، بلکه امنیت شهری، دارایی مردم و آینده توسعه تهران را تهدید می کند.
اجتماعی رکنا، با وجود تأکید آموزش و پرورش و سازمان سنجش بر برگزاری امتحانات نهایی و کنکور در زمان مقرر، موج تازه ای از واکنش دانش آموزان در فضای مجازی شکل گرفته است. پس از پویش اینترنتی با بیش از 100 هزار امضا،نظرسنجی دیگر با مشارکت هزاران نفر نشانگر این است که اکثریت قاطع شرکت کنندگان خواستار تعویق امتحانات نهایی و جابه جایی زمان کنکور شدند؛ مطالبه ای که همزمانی آزمون ها با ایام اربعین و تأثیر 60 درصدی سوابق تحصیلی بر نتیجه کنکور را محور قرار می دهد.
اجتماعی رکنا، تلاقی روز ملی دماوند با جشن باستانی تیرگان، آیینهای تمامنما از تعارض میان میراث طبیعی و فرآیندهای توسعه ناپایدار در مرتفعترین زیستبوم آتشفشانی آسیاست. ارزیابیهای نگرانکننده از فرسایش شدید خاک، دپوی حجم عظیمی از پسماندهای جامد در بارگاههای صعود، اختلال در سفرههای آب زیرزمینی به دلیل بهرهبرداریهای صنعتی از چشمهها، و همچنین پدیده رانش دامنهها در اثر جادهکشیهای معدنی، تابآوری اکولوژیک این اثر ملی ثبتشده را به شدت کاهش داده است؛ بحرانی چندبعدی که فراتر از سیمای بصری، شریانهای حیاتی تأمین آب و تنوع زیستی البرز مرکزی را با تهدید فروپاشی ساختاری مواجه میکند.
اجتماعی رکنا، در حالی که جهان اخبار جنگ را با ارقام و نقشهها دنبال میکند، در میناب، روایت جنگ با بوی خاک و صدای بیلهای امدادی در میان ویرانههای مدرسه شجره طیبه نوشته میشود. اینجا جایی است که ۱۲۰ صندلی خالی، دیگر منتظر دانشآموز نیستند، بلکه شاهدان خاموشِ فاجعهای هستند که ۱۲۲ روز است، جستوجو برای یافتن بقایای پیکر کودکان، از رنجِ فقدان به رنجِ شناساییِ تکههای بدن تبدیل شده است.
اجتماعی رکنا، ایران با گستره بیش از یک میلیون و ششصد هزار کیلومتر مربع و مرزهای محدود آبی، هماکنون با بزرگترین بحران ژئومورفولوژیک تاریخ خود مواجه است؛ خروج سالانه ۴۲ میلیارد مترمکعب آب از اعماق زمین توسط بیش از یک میلیون چاه، آبخوانهای کشور را به مرز نابودی کشانده و با ایجاد بیلان منفی شدید، چرخه هولناکی از فرونشست زمین، بیابانزایی و مهاجرتهای انبوه اجباری را رقم زده است که موجودیت و امنیت سرزمینی را از درون متلاشی میکند.
اجتماعی رکنا، فعالان صنعتی و کارگران مستقر در شهرک صنعتی یزد نسبت به وضعیت نامطلوب کیفیت هوای این منطقه و استمرار انتشار بوی نامطبوع گلایه دارند.
رکنا، افزایش ۱.۵۵ متری تراز دریاچه ارومیه در یک سال آبی، اگرچه از منظر هیدرولوژی نشانه ای از بهبود ورودی های آبی و تقویت ذخیره حجمی دریاچه محسوب می شود، اما کارشناسان معتقدند این «خیز آبی» هنوز به معنای احیای پایدار نیست. تداوم اضافه برداشت در حوضه آبریز، ناترازی مصرف در بخش کشاورزی و وابستگی تراز دریاچه به بارش های مقطعی، همچنان ارومیه را در وضعیت شکننده اکولوژیک نگه داشته است.
اجتماعی رکنا، ایران این روزها با پدیدهای روبه روست که میتوان آن را «خاک خفگی» نامید؛ هجوم گسترده ریزگردها، نفس شهرها را سنگین کرده و آسمان بسیاری از مناطق کشور را به صحنهای تیره و غبارآلود تبدیل کرده است. افزایش ذرات معلق، کاهش شدید دید افقی و رشد نگرانیهای بهداشتی، حالا گرد و غبار را از یک هشدار جوی به یک بحران عمومی تبدیل کرده؛ بحرانی که کودکان، سالمندان و بیماران تنفسی نخستین قربانیان آن هستند.
اجتماعی رکنا، در بسیاری از روستاهای جنوب، نابودی نخلستانها فقط از بین رفتن درختان نبود؛ از دست رفتن نان و زندگی هزاران خانواده بود. از سال ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۴ حدود چهار میلیون نخل از میان رفت؛ بخش بزرگی از این ویرانی در فاصله سالهای ۷۰ تا ۸۵ و در پی طرحها و مدیریتهای ناکارآمد وزارت نیرو رخ داد. پیامد آن برای مردم منطقه چیزی فراتر از یک بحران کشاورزی بود؛ هزاران کشاورز شغل خود را از دست دادند، برخی ناچار به مهاجرت شدند و بسیاری در چرخه فقر فرو رفتند.