دبیر سرویس اجتماعی خبرگزاری رکنا
رکنا، وقتی یک خودروی ۱۱۰ میلیارد تومانی در ویترین تبلیغات خیابانی ظاهر میشود، بیش از آنکه بازار خودرو را نشان دهد، عمق شکافی را به رخ میکشد که میان «یک درصد برخوردار» و «۹۹ درصد مردم» دهان باز کرده است. در حالی که اکثریت جامعه برای تأمین هزینههای روزمره و ابتداییترین نیازهای زندگی در تقلا هستند و حتی رویای داشتن یک خودروی معمولی هم برایشان به آرزویی دوردست بدل شده، جولان این ثروتهای نجومی به معنای رشد واقعی اقتصاد نیست، بلکه تنها نمایش عریان فاصله طبقاتی است.
رکنا، گزارشهای میدانی از مناطق روستایی کشور نشان میدهد نرخ کرایه رفتوآمد میان روستاها و شهرها در هفتههای اخیر با افزایش قابل توجهی روبهرو شده و در برخی مسیرها حتی تا دو برابر رشد کرده است؛ موضوعی که به گفته روستاییان، هزینههای رفتوآمد را به شدت بالا برده و دسترسی آنان به خدمات شهری را دشوارتر کرده است.
رکنا، بیماران دیابتی از رشد قابل توجه قیمت انسولین در ماههای اخیر خبر میدهند؛ بهگونهای که قیمت هر قلم لانتوس با دفترچه تأمین اجتماعی به حدود ۵۰۰ هزار تومان و در بازار آزاد به حدود ۷۰۰ هزار تومان رسیده و هزینه ماهانه برخی بیماران برای تأمین انسولین به سه تا چهار میلیون تومان افزایش یافته است.
رکنا، در حالی که برخی مقامها همچنان از مدیریت، مصلحت و ضرورت سخن میگویند، در روستاهایی که بقای کسبوکار، بومگردی، فروش محلی و حتی ارتباط ساده روزمره به اینترنت گره خورده، واقعیت چهرهای بهمراتب خشنتر دارد. اینجا قطع اینترنت فقط اختلال در یک ابزار نیست؛ عقبراندن مردمی است که تازه به مسیر اقتصاد دیجیتال و ارتباط پایدار پا گذاشته بودند و اکنون بار دیگر در وضعیتی رها شدهاند که بسیاری آن را پرتاب به جهانی شبیه غارنشینی تعبیر میکنند.
رکنا، ایران در یکی از حساسترین پیچهای جمعیتی خود ایستاده است؛ جایی که با یک حساب سرانگشتی، ابعاد بحران روشنتر میشود. تعداد تولدها در فاصله سالهای ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۴، ۸۷ هزار و ۶۶۱ نفر کاهش یافته؛ یعنی افتی نزدیک به ۹ درصد فقط در یک سال. همزمان ازدواجها ۳۸ هزار و ۷۰۸ مورد کم شده، در حالی که مرگومیر فقط حدود ۷ هزار و ۱۹۱ نفر پایین آمده است. نسبت تولد به فوت نیز از ۲.۱۴ به ۱.۹۸ سقوط کرده؛ به این معنا که کشور با شتاب در حال از دست دادن برتری طبیعی جمعیت است. در همین صحنه، تنها ۱۰ درصد جمعیت که سالمند هستند، ۴۰ درصد تختهای بیمارستانی را در اختیار دارند؛ یعنی سهمی چهار برابر وزن جمعیتی خود. این همه در شرایطی رخ میدهد که درمان و دارو برای خانوادهها به شکلی بیسابقه گران شده، ۱۵ همت دارو در خانهها رسوب کرده و فرزندآوری بیش از هر زمان دیگری به معادلهای پرهزینه و پراضطراب بدل شده است.
رکنا، در شرایطی که تورم، فشار خود را از مسیر قیمت به کمیت و کیفیت کالا منتقل کرده، تعزیرات اگر بخواهد اثرگذار باشد باید از نظارت سنتی و صرفاً قیمتمحور عبور کند و به سراغ کنترل تخصصی وزن، حجم، بستهبندی و استاندارد واقعی کالا برود. در چنین فضایی، برخورد با کمفروشی و کوچکسازی پنهان محصولات، دیگر یک اقدام حاشیهای نیست، بلکه به یکی از اصلیترین ابزارهای دفاع از حقوق مصرفکننده و جلوگیری از فرسایش اعتماد عمومی تبدیل شده است.
رکنا، موج گسترده گرد و غبار با منشأ صحرای عراق که از روز گذشته از مرزهای غربی وارد ایران شده بود، شامگاه سهشنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ به تهران و حومه رسید و شاخص کیفیت هوای پایتخت را در وضعیت «ناسالم برای همه گروهها» قرار داد؛ ایستگاه ساوجبلاغ نیز شرایط «خطرناک» را ثبت کرد.
رکنا، موج تازه گرد و غبار با خاستگاه صحرای عراق، بار دیگر حریم هوایی استانهای غرب و جنوبغربی ایران را تحت سیطره خود درآورده و با پیشروی بهسوی مناطق مرکزی، وضعیت پایداری جوی و کیفیت هوا را در این پهنهها با مخاطره جدی مواجه کرده است؛ پدیدهای که برخاسته از کانونهای بحرانی فرامرزی و تشدید خشکسالیهای اقلیمی، اکنون با کاهش شدید دید افقی، چرخههای زیستی و تنفسی مناطق درگیر را به تعلیق درآورده است.
رکنا، پس از روایت مسافران اتوبوس عسلویه - سیراف از نقص ترمز و رها کردن فرمان توسط راننده در لحظه بحران، مصطفی حجازی کارشناس اصول و تکنیکهای رانندگی حرفهای در گفت و گو با رکنا میگوید در ایران عملاً آموزشهای پس از گواهینامه و ارزیابی مستمر رانندگان اتوبوس جدی گرفته نمیشود؛ در نتیجه، اگر این کلاسهای تکمیلی و سنجش صلاحیت بهصورت الزامآور اجرا شود، به گفته او طی یک بازه پنجساله میتوان انتظار کاهش حدود ۳۰ تا ۴۰ درصدی تصادفات را داشت.
مجید جلوه، دکتری مدیریت کارآفرینی، با اشاره به وضعیت جامعه اظهار کرد: اگر مثلث نیازهای اولیه انسان را خوراک، پوشاک و مسکن در نظر بگیریم، اکنون در پایینترین سطح هرم نیازهای انسانی با نوعی بحران روبهرو هستیم. به گفته او فشارهای اقتصادی، کاهش قدرت خرید و تضعیف کسبوکارهای کوچک از عوامل اصلی ایجاد این مشکلات است.