دبیر سرویس اجتماعی خبرگزاری رکنا
به اعتقاد فاطمه عزیزخانی، ما وارد مرحلهای شدهایم که خانوادههای ایرانی دیگر برای «کیفیت زندگی» برنامهریزی نمیکنند؛ بلکه تنها برای «دوام آوردن» تلاش میکنند. او میگوید تورم افسارگسیخته مردم را به حذف تغذیه باکیفیت، آموزش و حتی درمان سوق داده است و این یعنی تولید نسل آیندهای بیمار، کمسواد و خشمگین. درحالیکه دولت همچنان درگیر انتصابات سلیقهای و سیاستهای حمایتی پراکنده است، نیروی انسانی متخصص در حال مهاجرت است.عزیزخانی راهحل را در تشکیل فوری یک ستاد ملی برای «افزایش تابآوری اقتصادی» میداند؛ با شفافیت، نظارت و گفتوگوی مستقیم با مردم—پیش از آنکه دیر شود.
رکنا، پنج میلیون دانشآموز ایرانی همین حالا در مرز چاقی و بیماریهای مزمن ایستادهاند؛ نسلی که هنوز حتی دیپلم نگرفته، اما بهزودی قربانی دیابت، فشار خون و افسردگی خواهد شد. این فقط یک آمار پزشکی نیست، سند رسمی شکست آموزشوپرورش و وزارت بهداشت در سادهترین وظیفهشان یعنی سالم نگهداشتن بدن کودکان این کشور است.
دکتر نیما فرید مجتهدی، پژوهشگر حوزه اقلیم و تغییرات محیطی، در واکنش به طرح انتقال آب دریای خزر به تهران تصریح میکند که مسئله فقط یک پروژه فنی یا اختلاف کارشناسی درباره امکانسنجی انتقال آب نیست، بلکه نشانهای از تداوم یک الگوی ذهنی ریشهدار در سیاستگذاری ایران است؛ الگویی که منابع طبیعی ـ از نفت تا آب ـ را همچنان نه بهعنوان «سرمایههای زیستی» بلکه بهعنوان «انبار اضطراری مصرف» میبیند. او هشدار میدهد که کاسپین خود درگیر بحرانهای جدی آلودگی، کاهش تراز آب و آغاز روند بیابانزایی است و هرگونه برداشت یا دستکاری جدید بدون مدیریت تقاضا و بازچرخانی آب در مقصد، تکرار همان خطایی است که در خشک شدن ارومیه، زایندهرود و تالابها مرتکب شدیم: حل مسئله با شتابزدگی و شیلنگ، نه با تفکر و برنامهریزی.
زهرا قائمی، استاد دانشگاه تهران و پژوهشگر حوزه زنان، در خواب کشته شد؛ به دست مردی که باید پناهش میبود. فاجعهای که فقط نام قربانی عوض میشود، نه سازوکار پیشگیری. در حالی که لایحه «منع خشونت علیه زنان» پانزده سال است در راهروهای مجلس و قوه قضاییه سرگردان مانده، هر روز زنی دیگر قربانی قانونی میشود که وجود ندارد.
رکنا، آبادان، خرمشهر و شادگان در حال تبدیل شدن به قبرستان نخلها هستند. شوری شدید آب، حدود ۴۰ درصد نخلستانها را نابود کرده و محصول باقیمانده یا بیکیفیت است یا فقط به خوراک دام و فرآوردههای صنعتی تبدیل میشود. کشاورزان و نخلداران با بحران اقتصادی و اجتماعی بیسابقهای روبهرو شدهاند و اگر برنامه اضطراری اجرا نشود، در چند سال آینده، بخش عمده نخلستانهای این سه شهرستان( حتی 100 درصد نخستان های منطقه )برای همیشه از بین خواهد رفت.
آمار تازه سازمان هواشناسی ایران از ابتدای سال آبی جاری تا ۱۸ مهر ۱۴۰۴ نشان میدهد که بارشها در کشور ۵۵.۵ درصد کاهش یافتهاند و در هشت استان حتی به صفر رسیدهاند. بحران کمآبی دیگر محدود به مناطق خشک نیست؛ از شمال تا پایتخت، آب در حال تمام شدن است و زمین تشنه، اقتصاد و معیشت میلیونها ایرانی را تهدید میکند.
رکنا، سالانه حدود ۱۹ هزار زن ایرانی به سرطان پستان مبتلا میشوند؛ به این معنا که هر ساعت تقریبا دو زن با این تشخیص مواجه میشوند. دکتر آزاده جولایی، مدیر موسسه سرطان پستان تهران، با اشاره به رشد آمار نسبت به سالهای گذشته، میگوید افزایش موارد به دلیل ورود جمعیت دهه شصتیها به سنین مستعد ابتلا است و تأکید دارد که تشخیص زودرس و دسترسی به درمان، کلید کاهش عوارض و حفظ سلامت زنان است.
رکنا، علیرضا حیدری، نماینده خانه کارگر، با اشاره به قوانین حمایتی و کفالت بیمهای والدین، میگوید بسیاری از زنان مجرد ایرانی تا پیش از ازدواج یا شاغل شدن، تحت پوشش والدین خود قرار دارند و از مزایای مالی و درمانی بهرهمند میشوند. به گفته او، این وضعیت نه تنها بر تصمیم اقتصادی زنان برای ورود به بازار کار تاثیرگذار است، بلکه گاه به سوءاستفادههایی مانند طلاقهای صوری منجر میشود؛ موضوعی که سازمان تأمین اجتماعی در هفته گذشته حدود ۹۰۰ پرونده مرتبط با آن را لغو کرده است.
«امید»، آخرین بازمانده جمعیت غربی درنای سیبری، از دو سال پیش دیگر به ایران بازنگشته و سرنوشت نامعلوم او نگرانیهای جدی درباره انقراض این جمعیت را تشدید کرده است. ماهان مهرو، پرندهشناس در گفت و گو با رکنا می گوید که از دست رفتن امید نه تنها به معنای نابودی یک گونه، بلکه از دست رفتن یک شاخه ژنتیکی و بخشی از میراث طبیعی کره زمین است.
در حالی که تنها دو هفته از آغاز سال آبی جدید گذشته، چهار سد از پنج سد اصلی تهران حتی یک قطره بارندگی نداشتهاند. این آمار نهتنها نشانهای از خشکسالی زودرس در حوضههای آبریز پایتخت است، بلکه هشداری جدی برای آیندهای نزدیک است که در آن تأخیر در بارشها، مصرف بیرویه و ضعف مدیریت منابع میتواند پایتخت را در آستانهٔ بحران آبی قرار دهد.