دبیر سرویس اجتماعی خبرگزاری رکنا
رکنا، هوای اقتصاد آنلاین ایران سنگینتر از همیشه است؛ بیش از ۸۰ روز اختلال و محدودیت اینترنت، همان مسیری را که برای هزاران زن به «دفتر کار»، «ویترین فروش» و «ابزار استقلال اقتصادی» تبدیل شده بود، ناامن و کمرمق کرده است؛ آن هم در روزهایی که وزیر ارتباطات از «حضور اثرگذار زنان» و «عدالت بهعنوان محور سیاستگذاری ارتباطی» سخن میگوید، اما صفحههای فروش و کانالهای ارتباط با مشتری، زیر فشار قطعی و کندی، یکییکی از کار میافتند.
رکنا، آمارهای رسمی از کشف ۵۱ قبضه سلاح غیرمجاز، ۱۸۶ فشنگ گلولهزنی و ۲۵۰ فشنگ ساچمهزنی در ششماهه نخست سال گذشته حکایت دارد؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال قبل نزدیک به ۱۰ درصد افزایش یافته است. افزایشی که فراتر از یک داده آماری، نشانه تشدید حضور شکارچیان مسلح در زیستگاهها و سنگینتر شدن مأموریت محیطبانانی است که با کمبود نیرو و امکانات، در خط مقدم حفاظت از طبیعت ایستادهاند.
رکنا، در شرایطی که استان تهران ششمین سال پیاپی خشکسالی هیدرولوژیکی را پشت سر میگذارد و ذخایر سدهای پایتخت به پایینترین سطوح تاریخی نزدیک شدهاند، فشار بر زیرساختهای تأمین آب بیش از هر زمان دیگری محسوس شده است. همزمان با افت شدید بارندگی و کاهش جریانهای ورودی به مخازن، آسیبها و اختلالهای عملیاتی در برخی تأسیسات تصفیه و انتقال آب پس از ناآرامیها و بمبارانهای اوایل سال ۲۰۲۶ نیز مدیریت منابع آب در شرق استان تهران را پیچیدهتر کرده است؛ وضعیتی که کارشناسان آن را ترکیبی از بحران اقلیمی و فشار زیرساختی میدانند. مهدی زارع، استاد تمام زمینشناسی، در گفتوگو با رکنا از ابعاد این وضعیت و چشمانداز منابع آب پایتخت سخن گفته است.
رکنا اجتماعی: در حالی که بازار مواد غذایی ایران طی سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ با موجی از گرانیهای بیسابقه روبهرو بوده، تازهترین دادههای مرکز آمار نشان میدهد قیمت برخی اقلام اساسی مانند پیاز و سیبزمینی با گرانی افسارگسیخته همراه شده است؛ روندی که نهتنها سفره خانوارها را کوچکتر کرده، بلکه زنگ خطر گسترش فقر تغذیهای و تهدید سلامت نسل آینده را نیز به صدا درآورده است.
رکنا، تمدید روزانه رایگان بودن مترو و اتوبوس در تهران در حالی ادامه دارد که بهجای اعلام یک بازه زمانی مشخص و توضیح درباره منابع مالی این تصمیم، هر روز خبر تازهای از «تمدید» منتشر میشود؛ الگویی از اطلاعرسانی که بیش از آنکه نشانه یک سیاست حمایتی روشن باشد، به یک شو رسانهای در مدیریت شهری شباهت پیدا کرده است.
رکنا، پیشرفتهای فناوری هوش مصنوعی زندگی افراد دارای معلولیت را متحول کرده و ابزارهایی برای نابینایان، کمشنوایان و کسانی که مشکلات گفتاری دارند، فرصت برقراری ارتباط و فعالیت مستقل را فراهم کرده است. اما قطع اینترنت، دسترسی به این فناوریهای حیاتی را مختل کرده و نزدیک به دو هزار ساعت از امید و استقلال این افراد را خاموش کرده است، موضوعی که ضرورت تضمین دسترسی پایدار به فناوریهای کمکی را برجسته میکند.
رکنا، در شرایطی که دهها روز از اختلال گسترده اینترنت و آسیب سنگین آن به زندگی مردم، کسبوکارها، دانشجویان و فعالان اقتصادی گذشته، وزارت ارتباطات به جای پاسخگویی درباره اصل فروش اینترنت پرو، تنها به ممنوعیت تبلیغ آن بسنده کرده است؛ گویی با حذف ویترین، خودِ کالای تبعیضآمیز هم ناپدید میشود. این در حالی است که اینترنت پرو، همان اینترنت طبقاتی با نامی تازه است؛ امتیازی که رسمی توزیع میشود و شکاف دسترسی در کشور را عمیقتر میکند.
رکنا، سمیه گلپور با انتقاد صریح از تغییر مبنای محاسبه مستمری بازنشستگی تأکید میکند که تبدیل میانگین دو سال پایانی خدمت به میانگین ۳۰ سال سابقه کاری، به معنای نقض مستقیم حقوق مکتسبه کارگران و زیر سؤال بردن قرارداد ضمنی چند دههای میان بیمهپردازان و نظام تأمین اجتماعی است؛ تغییری که به گفته او نهتنها مستمری بازنشستگان را به شکل محسوسی کاهش میدهد و قدرت خرید آنان را در دوران سالمندی تضعیف میکند، بلکه امنیت روانی، انگیزه شغلی سالهای پایانی خدمت و ثبات اقتصادی خانوادههای کارگری را نیز با تهدید جدی مواجه خواهد کرد.
رکنا، در حالی که آمار رسمی از افزایش ۲۶ درصدی ذخایر سدهای ایران و پرشدگی ۶۶ درصدی مخازن حکایت دارد، نقشه واقعی آب کشور روایت دیگری دارد؛ شکاف عمیقی میان میانگین ملی و وضعیت حوضههای پرمصرف شکل گرفته است. پایتخت با مخازنی در حدود ۲۳ تا ۲۴ درصد ظرفیت وارد آستانه تابستان شده و بسیاری از مناطق فلات مرکزی همچنان در مدار تنش آبی قرار دارند؛ وضعیتی که نشان میدهد بهبود بارش و رشد ذخایر سدها، هنوز فاصله زیادی با مهار بحران ساختاری آب در ایران دارد.
رکنا، افزایش شتابان قیمتها در فاصلهای کوتاه پس از اجرای کالابرگ یکمیلیونتومانی، نهتنها اثر حمایتی این سیاست را در زندگی روزمره خانوارها کمرنگ کرد، بلکه در ذهن بخشی از جامعه این برداشت را شکل داد که هزینه این حمایت عملاً از جیب همان مردمی تأمین شده که قرار بود منتفع شوند؛ برداشتی که فارغ از درستی اقتصادی آن، نشانهای جدی از آسیبدیدن اعتماد عمومی به کارآمدی سیاستهای جبرانی است.