دبیر سرویس اجتماعی خبرگزاری رکنا
رکنا، بارندگیهای اخیر در حوضه دریاچه ارومیه بهعنوان نشانهای از بهبود وضعیت دریاچه مطرح شده است؛ اما بررسی دادههای هیدرولوژیک تصویر دیگری نشان میدهد. حجم آبی که اکنون به حدود سه میلیارد مترمکعب نزدیک شده، در حالی خبرساز شده که در سالهای فعالیت ستاد احیا، تنها برای حفظ تراز دریاچه به حدود پنج میلیارد مترمکعب آب نیاز بود. در شرایطی که تبخیر سالانه منطقه تا ۱۲۰۰ میلیمتر میرسد، بسیاری از متخصصان هشدار میدهند بزرگنمایی این بارشها میتواند به شکلگیری امیدی کوتاهعمر و در نهایت تشدید بحران دریاچه منجر شود.
رکنا، در بودجه ۱۴۰۵ تنها شرکتهای صددرصد دولتی بیش از ۱۸ هزار میلیارد تومان بودجه فرهنگی و پژوهشی در اختیار دارند اما این عدد تنها بخش آشکار ماجراست. در بیرون از جداول رسمی بودجه، دهها هلدینگ و نهاد شبهدولتی از شستا و صندوقهای بازنشستگی گرفته تا ستاد اجرایی فرمان امام، بنیاد مستضعفان، آستان قدس و ساتا، منابع گستردهای را در قالب فعالیتهای فرهنگی و مسئولیت اجتماعی هزینه میکنند؛ منابعی که نه رقم دقیقشان منتشر شده و نه مسیر هزینهکردشان روشن است. ترکیب این دو جریان مالی، ظرفیتی میسازد که میتواند در میانه رکود، جنگ و افت توان خرید مردم، به موتور اضطراری اقتصاد و پشتیبان معیشت و اشتغال تبدیل شود.
رکنا، با وجود رشد ۵۹ درصدی بارشها نسبت به سال گذشته، شاکله بحران آب در ایران تغییری نکرده است؛ ۱۲ استان همچنان در تنش کمبارشیاند، آبخوانهای استراتژیک زیر فشار برداشت مزمن تهی میشوند و منحنی فرونشست در دشتهای بحرانی رو به شتاب است. درحالیکه افکار عمومی با خبرِ پُر شدن نسبی سدها دلگرم میشود، زیرزمین تصویری دیگر دارد، میراث خشکسالیهای پیاپی و حکمرانی فرسوده آب، ایران را به سمت دورهای از فروپاشی تدریجی منابع زیرزمینی و گسترش فرونشست هدایت میکند؛ دورهای که بدون اصلاحات سخت مدیریتی، نه بارشهای بیشتر و نه سازههای جدید، قادر به مهار آن نخواهد بود.
رکنا،در نخستین ساعات آغاز جنگ، اینترنت بینالملل با عنوان «اقدام امنیتی» در سراسر کشور خاموش شد؛ تصمیمی که ستون فقرات اقتصاد دیجیتال را لرزاند و هزاران کسبوکار را در مسیر فروپاشی قرار داد. اما در اوج همین خاموشی، پیامکهایی با عنوان «اینترنت پرو» به گوشی مردم رسید؛ وعده دسترسی به اینترنت آزاد در ازای پرداخت هزینه. تصمیمی که پرسشهای سنگینی ایجاد کرد که اگر اینترنت جهانی تهدید امنیتی است، چگونه تهدید با پول رفع میشود و اگر تهدیدی در میان نیست، چرا ۹۰ میلیون ایرانی همچنان پشت دیوار محدودیت نگه داشته شدهاند؟
رکنا، پنج سال خشکسالی ممتد، ساختار منابع آب تهران را وارد مرحلهای کرده که کارشناسان از آن با عنوان «ناترازی پایدار» یاد میکنند؛ وضعیتی که در آن حتی افزایش بارشها نیز قادر به ترمیم کسری انباشته مخازن نیست. دادههای رسمی نشان میدهد بارشهای امسال نهتنها حجم مفید سدهای پایتخت را به سطح مطلوب نرسانده، بلکه مجموع ذخیره نسبت به سال گذشته کاهش یافته است؛ نشانهای روشن از ورود تهران به منطقه خطر هیدرولوژیک، جایی که امنیت آبی، تابآوری شهری و پایداری زیستمحیطی همزمان زیر فشار قرار گرفتهاند.
رکنا، بیش از پنجاه روز از قطع اینترنت بینالملل میگذرد و زندگی دیجیتال مردم ایران، از مادر خانهداری که دنبال یک نسخه آشپزی یا نشانه پزشکی برای فرزندش میگردد تا دانشجویان، معلمان، استادان دانشگاه و هزاران کسبوکار، در بنبست پلتفرمهایی گرفتار شده که قرار بود جایگزین باشند اما حتی نیازهای ابتدایی را هم پاسخ نمیدهند. بهجای اتصال پایدار به جهان، جامعه با جویشگرهای بیداده، خدمات کند و ابزارهای ناقص روبهرو شده است؛ وضعیتی که نشان میدهد ادعای «خودکفایی دیجیتال» فاصلهای عمیق با واقعیت زندگی مردم و زیرساختهای فنی کشور دارد.
رکنا، در پایان جنگ ۴۰ روزهای که از نهم اسفند ۱۴۰۴ تا نوزدهم فروردین ۱۴۰۵ پایتخت را در معرض حملات گسترده قرار داد، تهران هنوز در وضعیت محتاط در حرکت به سر میبرد. بیش از ۸۰۰ واحد تجاری، ۴۴۰ واحد تولیدی و دهها مرکز آموزشی و درمانی آسیب دیدهاند و آتشبس شکننده تنها فرصتی کوتاه برای نفس کشیدن اقتصاد شهری فراهم کرده است؛ اقتصادی که با زخمهای عمیق و نگرانی از فروپاشی دوباره نظم حرکتی، مسیر بازیابی خود را آغاز کرده است.
رکنا، آمارها تصویری سنگین از خسارتهای جنگ چهلروزه در پایتخت ترسیم میکنند؛ ۶۴۹ اصابت در نقاط مختلف تهران، آسیب به ۴۶ هزار و ۶۲۳ واحد مسکونی، خسارت به ۹۱۱۴ خودرو و ۵۸۷ موتورسیکلت. ارقامی که نشان میدهد دامنه ضربهها از دیوار خانهها تا خیابانها کشیده شده و بخش بزرگی از بافت شهری تهران را درگیر کرده است.
رکنا، در پایان جنگی که از نهم اسفند ۱۴۰۴ تا نوزدهم فروردین ۱۴۰۵ کشور را در هم کوبید، پزشکی قانونی از ثبت ۳۳۷۵ کشته خبر داده است؛ جنگی که شدت آن به حدی بوده که ۴۰ درصد اجساد حتی قابل شناسایی نبودهاند. تهران، هرمزگان و اصفهان بیشترین تعداد قربانیان را به خود اختصاص دادهاند و در میان کشتهشدگان، از نوزادان چندماهه تا سالمندان بالای هفتاد سال دیده میشود؛ تصویری عریان از جنگی که نسل نمیشناسد و همه را در دام خود میکشد.
رکنا، از نهم اسفند ۱۴۰۴ تا ۳۱ فروردین ۱۴۰۵، خاموشی ۱۲۷۲ ساعته اینترنت، اقتصاد کشور را با زیانی نزدیک به دو میلیارد دلار روبهرو کرده و هر روز بین ۲۵۰ تا ۳۵۰ میلیارد تومان از درآمد کسبوکارهای خرد و کاربران حرفهای را از میان برده است. در این دوره، بیش از پنجاه روز توقف جریان داده نهتنها چرخ تجارت آنلاین، آموزش و پژوهش را کند کرده بلکه امنیت سایبری را نیز به پایینترین سطح رسانده است؛ خاموشیای که هر ساعت آن به معنای ریزش سرمایه، فرصت و اعتماد ملی بوده است.