زلزله لواسان تهران/ چرا با هر تکان کوچک، ذهنمان به سمت زلزله می رود؟/ تحلیل روانشناسی خبر ترند

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، زندگی در شهری که احتمال وقوع زلزله در آن همواره مطرح است، می تواند حساسیت ذهنی افراد را نسبت به نشانه های خطر افزایش دهد. گاهی یک لرزش کوتاه، صدای ساختمان یا حرکت وسایل خانه کافی است تا ذهن به سرعت به سمت احتمال زلزله برود.

این واکنش همیشه نشانه اختلال روانی نیست. مغز انسان برای شناسایی خطر طراحی شده است اما زمانی که احتمال تهدید در ذهن بیش از اندازه برجسته شود، ممکن است هر نشانه مبهمی به عنوان علامت یک فاجعه تفسیر شود.

چرا ذهن ما از یک لرزش کوچک به سناریوی فاجعه می رسد؟

یکی از سازوکارهای مهم در این شرایط، سوگیری توجه به تهدید است. وقتی فرد درباره زلزله نگران باشد، توجه بیشتری به صداها، لرزش ها و اخبار مرتبط نشان می دهد. در نتیجه، نشانه هایی که در شرایط عادی نادیده گرفته می شدند، اهمیت زیادی پیدا می کنند.

سازوکار دیگر، فاجعه سازی است یعنی ذهن پیش از آنکه اطلاعات کافی درباره یک رویداد داشته باشد، بدترین نتیجه ممکن را تصور می کند. در کنار این موضوع، بلاتکلیفی نیز اضطراب را تشدید می کند. وقتی علت لرزش مشخص نیست، برخی افراد بارها اخبار را بررسی می کنند تا به اطمینان برسند.

چرا شایعات درباره زلزله اضطراب عمومی را افزایش می دهند؟

در بحران ها، اطلاعات تأییدنشده به سرعت منتشر می شوند. گاهی یک پیام ناشناس درباره وقوع زلزله بزرگ یا پیش بینی زمان دقیق آن، نگرانی گسترده ای ایجاد می کند در حالی که پیش بینی دقیق زمان و مکان زلزله با فناوری کنونی امکان پذیر نیست. اطلاع رسانی معتبر باید میان گزارش احساس لرزش، ثبت علمی زمین لرزه و تأیید رسمی رویداد تفاوت بگذارد.

چرا گروه روانشناسی رکنا به این خبر می پردازد؟

آمادگی در برابر زلزله فقط به استحکام ساختمان و تجهیزات امدادی محدود نیست. جامعه ای که اطلاعات درست دریافت می کند و می داند در زمان خطر چه رفتاری داشته باشد، بهتر می تواند از چرخه شایعه، وحشت و تصمیم های عجولانه فاصله بگیرد.

پیام گروه روانشناسی رکنا به مسئولان

اطلاع رسانی سریع، شفاف و هماهنگ درباره لرزش های گزارش شده ضروری است. آموزش عمومی درباره نقاط امن، مسیرهای خروج، کیف اضطراری و شیوه دریافت هشدارهای معتبر باید پیش از وقوع بحران انجام شود، نه پس از آن.

راهکار برای مردم

برای آمادگی، وسایل سنگین را ایمن کنید، محل های امن خانه را بشناسید، راههای خروج را بررسی کنید و اطلاعات را از منابع رسمی بگیرید. اگر پس از هر صدای کوچک دچار ترس شدید می شوید، از دنبال کردن مداوم شایعات و تصاویر اضطراب آور فاصله بگیرید.

تلنگر روانشناختی

هدف از آمادگی برای زلزله این نیست که هر روز منتظر فاجعه باشیم هدف این است که اگر روزی خطر واقعی اتفاق افتاد، بدانیم چه کنیم.