بار ذهنی خانه چیست؟ / اگر از رابطه صمیمی تان راضی نیستید، بخوانید!

به گزارش رکنا، بار ذهنی دقیقا چیست؟ بار ذهنی شامل فکر کردن، پیش بینی کردن، برنامه ریزی، یادآوری و پیگیری نیازهای خانه و اعضای خانواده است؛ برای مثال: چه زمانی باید خرید کنیم؟ قبض ها چه زمانی پرداخت می شوند؟ برای مهمانی چه چیزهایی لازم است؟ فرزندمان چه روزی وقت پزشک دارد؟ چه کسی باید با مدرسه تماس بگیرد؟ رابطه عاطفی ما به چه توجهی نیاز دارد؟ آیا شریک زندگی مان ناراحت است؟ چه کسی برای گفت وگو، قرار دونفره یا مناسبت ها برنامه ریزی می کند؟ ممکن است نفر دیگری بعضی از این کارها را انجام دهد، اما مسئولیت تشخیص، برنامه ریزی، یادآوری و پیگیری آن ها همچنان بر عهده یک نفر باشد. در این حالت، کار اجرایی تقسیم شده است؛ اما مالکیت ذهنی کار هنوز تقسیم نشده است. پژوهش چه چیزی را بررسی کرد؟ پژوهشگران در دو مطالعه، ارتباط میان تقسیم بار ذهنی و رضایت عاطفی و جنسی زوج ها را بررسی کردند.

در مطالعه اول، ۴۵۲ زن ساکن بریتانیا که با شریک خود زندگی می کردند شرکت داشتند. میانگین سن آنها حدود ۴۲ سال بود و مدت رابطه آن ها از یک تا ۴۴ سال متغیر بود. کمی بیش از نیمی از شرکت کنندگان حداقل یک فرزند داشتند. در مطالعه دوم، ۱۵۶ زوج  از بریتانیا و آمریکا شرکت کردند. میانگین مدت رابطه این زوج ها ۱۳ سال بود و هر دو عضو رابطه به پرسش ها پاسخ دادند.

نتیجه اصلی چه بود؟

در مطالعه اول، زنانی که شریکشان سهم بیشتری از بار ذهنی را بر عهده داشت، رضایت بیشتری از رابطه گزارش کردند. بار ذهنی حتی در مقایسه با تقسیم کارهای فیزیکی خانه، ارتباط قوی تری با رضایت زنان از رابطه داشت. به بیان ساده، انجام دادن چند کار خانه لزوما کافی نیست؛ اگر مسئولیت فکر کردن، برنامه ریزی و یادآوری همه کارها همچنان بر عهده یک نفر باشد، احساس نابرابری می تواند باقی بماند.

در مورد رضایت جنسی، نتیجه کمی متفاوت بود. رضایت جنسی زنان بیشتر با تقسیم بخش عاطفی بار ذهنی ارتباط داشت؛ یعنی توجه به احساسات شریک زندگی، تشخیص نیازهای عاطفی و تلاش برای حفظ و تقویت رابطه. پژوهش نشان نداد تمام انواع برنامه ریزی های خانه مستقیما با رضایت جنسی ارتباط دارند.

مطالعه دوم چه چیزی اضافه کرد؟

وقتی پاسخ هر دو عضو زوج بررسی شد، زنان در روابطی که بار ذهنی رابطه متعادل تر تقسیم شده بود، رضایت عاطفی و جنسی بیشتری گزارش کردند. در مقابل، رضایت مردان از رابطه زمانی بیشتر بود که تصور می کردند شریک آنها سهم بیشتری از بار ذهنی را بر عهده دارد. با این حال، درباره رضایت جنسی مردان، نتیجه به این سادگی نبود و تقسیم متعادل تر بار ذهنی با رضایت بیشتر ارتباط داشت.

همچنین هر کدام در رابطه گزارش کردند زنان، در مجموع، سهم بیشتری از بار ذهنی و کارهای خانه را انجام می دهند. اختلاف زن و مرد در بار ذهنی حتی از اختلاف آنها در انجام فیزیکی کارهای خانه بیشتر بود.

یک یافته قابل توجه:

تقسیم بار ذهنی با نگرش زنان درباره نقش های جنسیتی ارتباط مشخصی نداشت. حتی زنانی که دیدگاه برابری خواهانه داشتند، ممکن بود همچنان سهم بیشتری از برنامه ریزی، پیگیری و مراقبت عاطفی را انجام دهند. این یافته نشان می دهد باور به برابری به تنهایی برای ایجاد تقسیم برابر کافی نیست. بعضی الگوها بدون گفت وگوی روشن و حتی بدون آگاهی دو طرف ادامه پیدا می کنند.

اما این پژوهش چه چیزی را ثابت نمی کند؟

این دو مطالعه همبستگی بودند بنابراین نمی توان گفت نابرابری در بار ذهنی حتما علت کاهش رضایت رابطه است. احتمال های دیگری هم وجود دارد. برای مثال، ممکن است زوج هایی که رابطه رضایت بخش تری دارند، در تقسیم مسئولیت ها نیز همکاری بیشتری داشته باشند. ویژگی هایی مانند کیفیت ارتباط، صمیمیت، همدلی، وضعیت اقتصادی، ساعات کار و تعارض های قبلی نیز می توانند بر هر دو عامل اثر بگذارند.

بیشتر شرکت کنندگان سفیدپوست، تحصیل کرده و ساکن بریتانیا یا آمریکا بودند. بنابراین نمی توان نتایج را بدون پژوهش بیشتر به زوج های ایرانی، همه فرهنگ ها یا شکل های دیگر خانواده تعمیم داد. اشتغال و ساعات کار افراد نیز مستقیما اندازه گیری نشده بود. افزون بر این، ابزار اندازه گیری بار ذهنی را خود پژوهشگران طراحی کرده بودند و رضایت عاطفی و جنسی با پرسش های خودگزارشی سنجیده شد.

چرا مهم است مردم این یافته را بدانند؟

وقتی درباره تقسیم مسئولیت های خانه صحبت می کنیم، معمولا فقط کارهای قابل مشاهده را می شماریم. ممکن است یک نفر بگوید: هر کاری بگویی انجام می دهم؛ اما همین جمله نشان می دهد مسئولیت دیدن، تعریف کردن و واگذار کردن کار هنوز بر عهده نفر دیگر است.

بار ذهنی پایان روشنی ندارد. لباس شسته می شود، اما فکر کردن درباره لباس های هفته بعد تمام نمی شود. خرید انجام می شود، اما بررسی نیازهای خانه دوباره آغاز می شود. همین حالت دائمی می تواند احساس خستگی، دیده نشدن یا تنهایی در مدیریت زندگی مشترک ایجاد کند.

این یافته همچنین یادآوری می کند که تقسیم مسئولیت فقط به معنای کمک کردن نیست. کمک کردن معمولا یعنی یک نفر همچنان مدیر اصلی است و دیگری در اجرای بعضی کارها مشارکت می کند. تقسیم واقعی زمانی رخ می دهد که مسئولیت کامل یک حوزه، از تشخیص نیاز تا برنامه ریزی، اجرا و پیگیری، میان دو نفر تقسیم شود.

چه کاری می توان انجام داد؟

زوج ها می توانند برای یک هفته فقط کارهای فیزیکی را ثبت نکنند؛ بلکه مشخص کنند چه کسی: نیازها را زودتر تشخیص می دهد، برنامه ریزی می کند، اطلاعات لازم را به یاد می سپارد، کارها را یادآوری می کند، پیشرفت آن ها را پیگیری می کند و مسئول حفظ ارتباط عاطفی خانواده است.

سپس به جای تقسیم تک تک دستورها، مالکیت کامل بعضی حوزه ها را واگذار کنند. برای مثال، مسئولیت کامل خرید خانه فقط نوشتن فهرست نیست؛ بررسی موجودی، برنامه ریزی، خرید و تکمیل اقلام را نیز شامل می شود.

البته این پیشنهادها مستقیما در پژوهش آزمایش نشده اند و نباید آن ها را نسخه قطعی برای افزایش رضایت رابطه دانست. کاربرد اصلی مطالعه، آشکار کردن بخشی از کار خانوادگی است که اغلب دیده یا محاسبه نمی شود. گاهی آنچه رابطه را فرسوده می کند، فقط انجام دادن کارها نیست؛ مجبور بودن به فکر کردن دائمی درباره همه کارهایی است که باید انجام شوند.