قهوه ضد افسردگی است؟ وقتی یک یافته علمی به تیتر زرد تبدیل می شود

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، پژوهشگران در یک مطالعه روی افراد سالم، تفاوت های میکروبیوم روده و برخی شاخص های رفتاری و شناختی را میان مصرف کنندگان و غیرمصرف کنندگان قهوه بررسی کردند.

در شروع مطالعه، مصرف کنندگان قهوه امتیاز بالاتری در برخی شاخص های تکانشگری و واکنش پذیری هیجانی داشتند. بعد از دو هفته قطع قهوه، برخی از این شاخص ها کاهش پیدا کرد. سپس مصرف قهوه کافئین دار یا بدون کافئین دوباره آغاز شد و پژوهشگران تغییرات مختلفی را در خلق، شناخت، خواب و میکروبیوم مشاهده کردند.

پس قهوه خوب است یا بد؟

پاسخ علمی به این سوال ساده نیست. پژوهش نشان داد قهوه با تغییراتی در ترکیب میکروبیوم روده و متابولیت های مرتبط با محور روده و مغز همراه است. برخی تغییرات پس از قطع مصرف برگشت پذیر بودند و با شروع دوباره قهوه تغییر کردند. اما همین پژوهش نشان نداد که قهوه برای همه افراد باعث سلامت روان بهتر می شود.

حتی در بخش رفتاری، مصرف کنندگان قهوه در شروع مطالعه تکانشگری و واکنش پذیری هیجانی بیشتری نشان دادند. از طرف دیگر، برخی شاخص های اضطراب، استرس و خلق پس از مداخله تغییر کردند. بنابراین داده ها چند لایه اند و نمی توان از آنها یک شعار ساده ساخت.

مشکل تیترهای زرد کجاست؟

وقتی خبر علمی می گوید قهوه با محور روده و مغز ارتباط دارد، ممکن است تیتر رسانه ای تبدیل شود به قهوه مغز را سالم می کند یا قهوه ضد افسردگی است. این دو جمله بسیار فراتر از داده پژوهش هستند.

مطالعه مورد بحث روی گروه نسبتا کوچکی از افراد انجام شده و هدف اصلی آن بررسی اثرات قهوه بر میکروبیوم، فیزیولوژی و شناخت بوده است. حتی خود پژوهشگران نیز بر پیچیدگی این رابطه و تفاوت پاسخ افراد تاکید کرده اند.

مغز و روده واقعا با هم حرف می زنند؟

محور روده و مغز یک حوزه جدی در علوم اعصاب و روانشناسی زیستی است. سیستم عصبی، هورمون ها، سیستم ایمنی، متابولیت های میکروبی و پیام رسان های شیمیایی می توانند در ارتباط دو طرفه میان روده و مغز نقش داشته باشند.

اما وجود این ارتباط به این معنی نیست که هر ماده غذایی می تواند یک اختلال روانی را درمان کند. این دقیقا همان مرزی است که خبر علمی باید حفظ کند.

قهوه را با نسخه روانشناسی اشتباه نگیریم

اگر کسی افسردگی، اضطراب یا اختلال خواب دارد، پاسخ علمی این نیست که قهوه بیشتری بخورد. واکنش افراد به کافئین متفاوت است و عواملی مانند مقدار مصرف، زمان مصرف، حساسیت فردی، خواب و وضعیت جسمی اهمیت دارند.

پژوهش جدید یک پیام جذاب دارد: غذایی که وارد بدن می شود می تواند با سیستم های پیچیده ای در روده و مغز ارتباط داشته باشد. اما پیام آن این نیست که قهوه جای درمان افسردگی را می گیرد.