طرح جدید بنزین/ وقتی تغییر قیمت بنزین، احساس امنیت اقتصادی خانواده را هدف می گیرد/ تحلیل روانشناسی خبر ترند

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، بنزین در زندگی روزمره فقط یک کالای مصرفی نیست برای بسیاری از خانواده ها، وسیله رفت وآمد به محل کار، دسترسی به خدمات درمانی، رساندن فرزندان به مدرسه و حفظ استقلال حرکتی است. به همین دلیل، هر تغییر در قواعد دسترسی یا قیمت آن می تواند فراتر از محاسبات مالی، احساس امنیت و پیش بینی پذیری زندگی را تحت تاثیر قرار دهد.

 اضطراب اقتصادی فقط از گرانی نمی آید

در روانشناسی استرس، لازاروس و فولکمن بر ارزیابی فرد از موقعیت فشارزا تاکید می کنند. انسان فقط به اندازه واقعی یک تهدید واکنش نشان نمی دهد بلکه برداشت او از میزان کنترل، منابع در دسترس و توانایی مقابله نیز در شدت استرس نقش دارد.

وقتی فرد نمی داند ماه آینده هزینه رفت وآمدش چقدر خواهد شد، آیا سهمیه اش تغییر می کند یا برای سوخت گیری باید از مسیر متفاوتی اقدام کند، با نوعی فشار ناشی از عدم قطعیت روبرو می شود. گاهی همین نامعلوم بودن، حتی پیش از افزایش واقعی هزینه ها، ذهن را درگیر سناریوهای نگران کننده می کند.

 بنزین و احساس از دست رفتن کنترل

نظریه حفظ منابع استیوبول هابفول توضیح می دهد انسان برای حفظ منابع ارزشمند خود، از جمله پول، زمان، انرژی و امکان دسترسی به امکانات زندگی تلاش می کند. وقتی یک منبع مهم در معرض تهدید قرار می گیرد، فشار روانی افزایش می یابد.

برای فردی که شغلش به رفت وآمد روزانه وابسته است، بنزین فقط هزینه نیست بخشی از امکان درآمدزایی اوست بنابراین تغییر در دسترسی به سوخت ممکن است به نگرانی درباره شغل، درآمد و حتی روابط خانوادگی منتقل شود.

 چرا گروه روانشناسی رکنا به این خبر می پردازد؟

نکته روانشناختی مهم این است که سیاست های اقتصادی فقط با عدد قیمت سنجیده نمی شوند با میزان پیش بینی پذیری و امکان برنامه ریزی مردم نیز سنجیده می شوند. ممکن است یک تغییر برای سیاستگذار صرفا ابزار مدیریت مصرف باشد، اما برای شهروندی که هر روز با محدودیت درآمد و هزینه های متغیر روبرو است، به معنای ضرورت بازنویسی برنامه زندگی باشد. فاصله میان منطق اداری تصمیم و تجربه روزمره مردم، جایی است که بی اعتمادی و اضطراب شکل می گیرد.

پیام گروه روانشناسی رکنا به مسئولان

اطلاع رسانی درباره تغییرات سوخت باید پیش از اجرا، روشن، یکپارچه و قابل فهم باشد. مردم نباید برای فهمیدن سهمیه، نرخ، محدوده اجرا و شرایط استفاده از کارت جایگاه، ناچار به جستجوی پراکنده میان خبرها و پیام های غیررسمی شوند.

نکته محوری این است: ابهام در سیاست عمومی، هزینه روانی پنهانی دارد. حتی اگر تصمیم اقتصادی اجتناب ناپذیر باشد، می توان با توضیح دقیق، زمان بندی روشن و پاسخگویی موثر، از تبدیل آن به بحران اعتماد جلوگیری کرد.

راهکار برای مردم و خانواده ها

خانواده ها بهتر است هزینه رفت وآمد را در بودجه ماهانه به شکل واقع بینانه محاسبه کنند و برای سفرهای غیرضروری، مسیرهای جایگزین یا حمل ونقل عمومی را در نظر بگیرند. مهمتر از همه، تصمیم های مالی را بر اساس خبرهای تاییدنشده یا شایعات افزایش قیمت تنظیم نکنند.

در گفت وگوهای خانوادگی بهتر است نگرانی اقتصادی به سرزنش تبدیل نشود. فشار مالی مسئله ای مشترک است و برنامه ریزی مشترک، احساس کنترل را افزایش می دهد.

تلنگر روانشناختی

وقتی هزینه یک نیاز روزمره تغییر می کند، فقط پول بیشتری خرج نمی کنیم گاهی بخشی از احساس پیش بینی پذیری زندگی را هم از دست می دهیم. امنیت روانی یعنی بدانیم با چه قواعدی باید برای فردا برنامه ریزی کنیم.