باقلا برای مغز و اعصاب مفید است؟ / دستور پخت یک صبحانه مشهور مصری

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، باقلا یا باقلا سبز و خشک، از حبوباتی است که در غذاهای سنتی خاورمیانه و حوزه مدیترانه جایگاه ویژه ای دارد. در مصر، باقلا ماده اصلی غذای مشهور فول مدمس است. خوراکی که معمولاً با سیر، زیره، آب لیمو و روغن زیتون سرو می شود. باقلا از نظر ارزش غذایی قابل توجه است، اما برای شناخت اثر آن بر سلامت روان باید میان مواد مغذی موجود در غذا و ادعاهای درمانی تفاوت قائل شد.

فولات یکی از مواد مغذی مهم باقلا

باقلا حاوی فولات، پروتئین گیاهی، فیبر و مواد معدنی است. فولات در ساخت مواد ژنتیکی و تقسیم سلولی نقش دارد و برای عملکرد طبیعی بدن ضروری است. دریافت کافی این ویتامین در دوره های مختلف زندگی اهمیت دارد؛ بااین حال، وجود فولات در باقلا به این معنا نیست که مصرف آن به تنهایی حافظه را تقویت می کند یا بیماری های عصبی را از بین می برد.

پروتئین گیاهی باقلا نیز می تواند در تأمین نیاز روزانه بدن به پروتئین نقش داشته باشد. فیبر آن به عملکرد دستگاه گوارش کمک می کند و می تواند احساس سیری را افزایش دهد. ترکیب باقلا با غلات کامل و سبزیجات، تنوع مواد مغذی وعده غذایی را بیشتر می کند.

آیا باقلا می تواند خلق وخو را بهتر کند؟

عملکرد مغز به دریافت مجموعه ای از مواد مغذی وابسته است و کیفیت کلی رژیم غذایی می تواند در سلامت عمومی نقش داشته باشد. بااین حال، شواهد کافی وجود ندارد که باقلا به تنهایی درمان افسردگی، اضطراب یا مشکلات تمرکز باشد.

فولات در مسیرهای زیستی مرتبط با ساخت و تنظیم برخی مواد شیمیایی بدن مشارکت دارد، اما نباید از این نقش زیستی نتیجه گرفت که خوردن یک غذای خاص مستقیماً سطح مواد شیمیایی مغز را به شکل درمانی تغییر می دهد. برای اثبات چنین اثری، مطالعات انسانی دقیق و کنترل شده لازم است.

پژوهش درباره غذاهای سنتی حبوبات محور بیشتر به ارزش تغذیه ای و جایگاه آن ها در رژیم غذایی می پردازد. مرور علمی درباره غذاهای سنتی باقلا در حوزه مدیترانه و خاورمیانه، تنوع روش های تهیه و نقش این حبوبات در وعده های روزانه را بررسی کرده است. 

هشدار مهم برای افراد مبتلا به فاویسم

باقلا برای همه افراد بی خطر نیست. برخی افراد به بیماری ارثی کمبود آنزیم گلوکز-۶-فسفات دهیدروژناز مبتلا هستند که در ایران با نام فاویسم شناخته می شود. مصرف باقلا در این افراد ممکن است باعث تخریب گلبول های قرمز و کم خونی همولیتیک شود. علائم احتمالی شامل ضعف ناگهانی، رنگ پریدگی، زردی، تیره شدن ادرار و تنگی نفس است.

افرادی که فاویسم دارند یا سابقه واکنش به باقلا در خانواده آن ها مطرح است، باید درباره مصرف آن با پزشک مشورت کنند. در صورت بروز علائم شدید پس از مصرف باقلا، ارزیابی فوری پزشکی ضروری است. پختن باقلا را نباید راهی برای بی خطر کردن آن در افراد مبتلا به فاویسم دانست.

دستور پخت مصری: فول مدمس با سیر، زیره و آب لیمو

فول مدمس از غذاهای شناخته شده مصر است که معمولاً برای صبحانه سرو می شود. باقلا در این غذا به آرامی پخته و بخشی از آن له می شود تا خوراکی نرم و غلیظ به دست آید. دستورهای مختلف ممکن است از گوجه فرنگی، جعفری، ارده یا فلفل نیز استفاده کنند. منبع دستور پخت فول مدمس در بی بی سی گودفود

برای چهار نفر به دو پیمانه باقلای خشک، چهار حبه سیر، یک قاشق چای خوری زیره آسیاب شده، دو قاشق غذاخوری روغن زیتون، یک تا دو عدد لیمو، یک گوجه فرنگی، کمی جعفری تازه، نمک و فلفل نیاز دارید. می توانید به جای باقلای خشک از باقلای کنسروی آماده نیز استفاده کنید.

اگر از باقلای خشک استفاده می کنید، آن را از شب قبل در آب بخیسانید. آب خیساندن را دور بریزید و باقلا را در آب تازه روی حرارت ملایم بپزید تا کاملاً نرم شود. زمان پخت به نوع و اندازه دانه ها بستگی دارد و ممکن است چند ساعت طول بکشد. در صورت استفاده از کنسرو، دانه ها را آبکش کنید و با کمی آب در قابلمه گرم کنید.

سیر له شده را با زیره و کمی نمک مخلوط کنید. باقلا را همراه مقدار کمی از آب پخت در ظرفی بریزید و حدود یک سوم آن را با چنگال له کنید تا خوراک غلیظ شود؛ بقیه دانه ها را سالم نگه دارید. مخلوط سیر و زیره، روغن زیتون و آب لیمو را اضافه کنید و به آرامی هم بزنید.

خوراک را در ظرف سرو بریزید و روی آن گوجه فرنگی خرد شده و جعفری تازه قرار دهید. می توانید کمی فلفل و روغن زیتون نیز اضافه کنید. فول مدمس معمولاً با نان تخت، سبزیجات تازه یا خیارشور سرو می شود.

باقلا منبعی از فولات، پروتئین گیاهی و فیبر است و می تواند در یک رژیم غذایی متنوع جای بگیرد. بااین حال، شواهد کافی برای معرفی آن به عنوان درمان اختلالات روانی یا تقویت کننده قطعی حافظه وجود ندارد. مهمتر از همه، افراد مبتلا به فاویسم باید از مصرف باقلا پرهیز کنند و توصیه پزشکی اختصاصی خود را جدی بگیرند.