دبیر سرویس اجتماعی خبرگزاری رکنا
رکنا، در شرایطی که دهها روز از اختلال گسترده اینترنت و آسیب سنگین آن به زندگی مردم، کسبوکارها، دانشجویان و فعالان اقتصادی گذشته، وزارت ارتباطات به جای پاسخگویی درباره اصل فروش اینترنت پرو، تنها به ممنوعیت تبلیغ آن بسنده کرده است؛ گویی با حذف ویترین، خودِ کالای تبعیضآمیز هم ناپدید میشود. این در حالی است که اینترنت پرو، همان اینترنت طبقاتی با نامی تازه است؛ امتیازی که رسمی توزیع میشود و شکاف دسترسی در کشور را عمیقتر میکند.
رکنا، سمیه گلپور با انتقاد صریح از تغییر مبنای محاسبه مستمری بازنشستگی تأکید میکند که تبدیل میانگین دو سال پایانی خدمت به میانگین ۳۰ سال سابقه کاری، به معنای نقض مستقیم حقوق مکتسبه کارگران و زیر سؤال بردن قرارداد ضمنی چند دههای میان بیمهپردازان و نظام تأمین اجتماعی است؛ تغییری که به گفته او نهتنها مستمری بازنشستگان را به شکل محسوسی کاهش میدهد و قدرت خرید آنان را در دوران سالمندی تضعیف میکند، بلکه امنیت روانی، انگیزه شغلی سالهای پایانی خدمت و ثبات اقتصادی خانوادههای کارگری را نیز با تهدید جدی مواجه خواهد کرد.
رکنا، در حالی که آمار رسمی از افزایش ۲۶ درصدی ذخایر سدهای ایران و پرشدگی ۶۶ درصدی مخازن حکایت دارد، نقشه واقعی آب کشور روایت دیگری دارد؛ شکاف عمیقی میان میانگین ملی و وضعیت حوضههای پرمصرف شکل گرفته است. پایتخت با مخازنی در حدود ۲۳ تا ۲۴ درصد ظرفیت وارد آستانه تابستان شده و بسیاری از مناطق فلات مرکزی همچنان در مدار تنش آبی قرار دارند؛ وضعیتی که نشان میدهد بهبود بارش و رشد ذخایر سدها، هنوز فاصله زیادی با مهار بحران ساختاری آب در ایران دارد.
رکنا، افزایش شتابان قیمتها در فاصلهای کوتاه پس از اجرای کالابرگ یکمیلیونتومانی، نهتنها اثر حمایتی این سیاست را در زندگی روزمره خانوارها کمرنگ کرد، بلکه در ذهن بخشی از جامعه این برداشت را شکل داد که هزینه این حمایت عملاً از جیب همان مردمی تأمین شده که قرار بود منتفع شوند؛ برداشتی که فارغ از درستی اقتصادی آن، نشانهای جدی از آسیبدیدن اعتماد عمومی به کارآمدی سیاستهای جبرانی است.
رکنا، در حالی که گزارشهای رسمی از سرریز شدن سه تالاب و افزایش ۳.۷ درصدی بارشها خبر میدهند، بررسی دادههای اکولوژیک تصویر دیگری را آشکار میکند؛ شبکه تالابهای ایران با کسری مزمن حقآبه، برداشت بیرویه منابع آب و تغییرات اقلیمی در آستانه فروپاشی قرار گرفته است. اکنون بیش از نیمی از تالابهای کشور دورههای طولانی خشکی را تجربه میکنند و بسیاری از آنها به کانونهای بالقوه گرد و غبار تبدیل شدهاند.
رکنا، نزدیک به ۸۰ روز از اختلال گسترده اینترنت در ایران میگذرد؛ وضعیتی که بیش از هر چیز کسبوکارهای خرد را تحت فشار قرار داده است. بسیاری از مغازهداران که در سالهای اخیر از طریق شبکههای اجتماعی محصولات خود را معرفی میکردند و مشتریان را به مغازههایشان هدایت میکردند، حالا میگویند با محدود شدن این بستر، ویترین آنلاین آنها عملاً بسته شده و بخشی از درآمدی که حتی هزینه اجاره مغازه را تأمین میکرد از بین رفته است.
رکنا، آمارهای رسمی اگر کنار هم گذاشته شوند، تصویری نگرانکننده از آینده اجتماعی ایران میسازند. بیش از ۱۰ میلیون سالمند در کشور زندگی میکنند و حدود ۶ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر از آنان تنها هستند؛ یعنی تقریبا دو سوم سالمندان. اگر این عدد را در مقیاس کل جمعیت کشور تقسیم کنیم، نتیجه ساده اما تکاندهنده است: تقریبا از هر ۱۲ ایرانی یک نفر سالمندی است که به تنهایی زندگی میکند. در کشوری که هنوز زیرساختهای مراقبت از سالمندان توسعه نیافته، این نسبت به معنای شکلگیری یکی از بزرگترین چالشهای اجتماعی دهههای آینده است.
رکنا، 27 اردیبهشتماه، روز جهانی ارتباطات و روابط عمومی است و امسال در حالی فرا رسیده که ایران بیش از دو ماه است با قطع و محدودیت گسترده اینترنت مواجه است؛ وضعیتی که نهتنها ارتباطات عمومی و اقتصاد دیجیتال را مختل کرده، بلکه بحث «اینترنت طبقاتی» و فروش دسترسی ویژه با عنوان «اینترنت پرو» را نیز به یکی از جنجالیترین موضوعات حوزه فناوری تبدیل کرده است. در این میان، وزارت ارتباطات که مسئول مستقیم توسعه و صیانت از زیرساخت ارتباطی کشور محسوب میشود، بیش از آنکه نقش یک مدافع فعال برای حق دسترسی عمومی ایفا کند، به نهادی شبیه سازمانهای ناظر و بیاثر در محکومکردن قطع اینترنت تقلیل یافته است.
رکنا، در حالی که هفته سلامت با شعار جهانی «با تکیه بر علم، همه با هم برای سلامت» و شعار ملی «سلامت پایدار با علم و اقتدار، ایران ماندگار» آغاز شده است، واقعیتهای میدانی نشان میدهد که دسترسی عادلانه به دارو و درمان همچنان یکی از جدیترین چالشهای نظام سلامت ایران است. بدون اصلاح ساختارهای تأمین دارو، تقویت نظام بیمهای و کاهش سهم پرداخت از جیب بیماران، فاصله میان سیاستهای اعلامی و تجربه روزمره بیماران هر روز بیشتر خواهد شد.
رکنا، قطع دسترسی به اینترنت بینالملل، خانههای مجهز به تجهیزات هوشمند را با واقعیتی تازه روبهرو کرده است؛ دوربینهایی که تصویر زنده نمیفرستند، زنگهای درب تصویری که روی گوشی ظاهر نمیشوند و لوازم خانگیای که بدون اتصال به سرورهای خارجی بخشی از کارکرد خود را از دست میدهند. در خانههایی که امنیت و مدیریت روزمره به فناوریهای متصل سپرده شده بود، حالا اختلال در ارتباط جهانی به تجربهای ملموس از آسیبپذیری زیرساختی تبدیل شده است.