۲۱ شهریور روز سینما؛ چرا این روز به نام هنر هفتم ثبت شد؟

به گزارش رکنا، ۲۱ شهریور در تقویم ایران به نام «روز ملی سینما» شناخته می‌شود؛ روزی برای گرامیداشت هنر هفتم، سینماگران و آثاری که طی بیش از یک قرن، بخشی از فرهنگ و خاطرات ایرانیان را شکل داده‌اند. سینما فقط پرده‌ای برای نمایش فیلم نیست؛ دنیایی است که داستان، تصویر، موسیقی و بازیگری را کنار هم قرار می‌دهد تا روایت‌هایی از زندگی انسان‌ها به مخاطب منتقل شود. سینمای ایران نیز در طول بیش از یک قرن فعالیت خود، مسیر پرفرازونشیبی را پشت سر گذاشته و در بسیاری از جشنواره‌های بین‌المللی نیز مورد توجه قرار گرفته است.

روز سینما چه روزی است؟

روز ملی سینما در ایران هر سال ۲۱ شهریورماه گرامی داشته می‌شود.

این مناسبت در سال ۱۳۷۹ و هم‌زمان با برگزاری چهارمین جشن بزرگ سینمای ایران و صدمین سال ورود سینما به ایران انتخاب شد. از آن زمان، ۲۱ شهریور به‌عنوان روزی نمادین برای توجه بیشتر به سینما و سینماگران شناخته شد.

جشن سینمای ایران نیز در دوره‌های مختلف در حوالی همین تاریخ برگزار شده و به آثار و هنرمندان برگزیده سینمای ایران جوایزی اهدا کرده است.

چرا ۲۱ شهریور روز سینما نامگذاری شد؟

ماجرای انتخاب این تاریخ با صدمین سال ورود سینما به ایران ارتباط دارد.

سینما در سال ۱۲۷۹ هجری شمسی، برابر با ۱۹۰۰ میلادی وارد ایران شد. مظفرالدین‌شاه قاجار در جریان سفر خود به اروپا با فناوری سینما آشنا شد و پس از آن، دوربین فیلم‌برداری به ایران راه یافت.

میرزا ابراهیم‌خان عکاس‌باشی که عکاس رسمی دربار بود، از نخستین افرادی محسوب می‌شود که با دوربین به ثبت تصاویر متحرک پرداخت. این اتفاق را یکی از نقاط آغاز تاریخ سینمای ایران می‌دانند.

بنابراین، هم‌زمانی سال ۱۳۷۹ با گذشت یک قرن از ورود سینما به ایران، زمینه را برای انتخاب یک روز مشخص به نام سینما فراهم کرد.

ورود سینما به ایران چگونه اتفاق افتاد؟

سینما در اواخر قرن نوزدهم میلادی در اروپا شکل گرفت. برادران لومیر در سال ۱۸۹۵ دستگاه «سینماتوگراف» را معرفی کردند و نمایش تصاویر متحرک به یکی از پدیده‌های مهم فرهنگی و فناورانه آن دوران تبدیل شد.

چند سال بعد، این فناوری به ایران نیز رسید. مظفرالدین‌شاه در سفر اروپایی خود با دستگاه فیلم‌برداری آشنا شد و زمینه ورود دوربین به ایران فراهم شد.

در سال‌های ابتدایی، فیلم‌برداری بیشتر برای ثبت رویدادهای دربار، سفرها، مراسم و اتفاقات مختلف انجام می‌شد و هنوز سینما به شکل گسترده و عمومی امروزی وجود نداشت.

اولین سینماهای ایران

پس از ورود دوربین، به‌تدریج نمایش عمومی فیلم نیز در ایران شکل گرفت.

میرزا ابراهیم‌خان صحاف‌باشی از چهره‌های مهم در آغاز نمایش عمومی فیلم در تهران بود و در سال ۱۹۰۴ میلادی نمایش فیلم را در محل کسب خود تجربه کرد. پس از آن نیز افراد دیگری در توسعه سالن‌های نمایش فیلم در تهران نقش داشتند.

با گذشت زمان، سالن‌های بیشتری شکل گرفتند و سینما از یک پدیده تازه و اشرافی فاصله گرفت و به بخشی از زندگی فرهنگی جامعه تبدیل شد.

نخستین فیلم‌های ایرانی

در سال‌های نخست، بخش قابل توجهی از فیلم‌هایی که در ایران نمایش داده می‌شدند، آثار خارجی بودند. اما به‌تدریج فیلم‌سازی داخلی نیز شکل گرفت.

از آثار مهم دوره ابتدایی سینمای ایران می‌توان به فیلم‌های آبی و رابی و سپس آثار دیگر فیلم‌سازان پیشگام اشاره کرد.

یکی از نقاط مهم تاریخ سینمای ایران، ساخت فیلم دختر لر در سال ۱۳۱۲ است. این فیلم به کارگردانی عبدالحسین سپنتا ساخته شد و از نخستین فیلم‌های ناطق فارسی به شمار می‌رود.

سینمای ایران در مسیر تحول

سینمای ایران در دهه‌های مختلف تغییرات زیادی را تجربه کرد. از فیلم‌های تجاری و سرگرم‌کننده گرفته تا آثاری که مسائل اجتماعی، فرهنگی و انسانی را به تصویر می‌کشیدند.

در دهه ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰، جریان‌های تازه‌ای در سینمای ایران شکل گرفتند و فیلم‌سازانی با نگاه متفاوت به سراغ موضوعات اجتماعی و انسانی رفتند.

سال ۱۳۴۸ یکی از سال‌های مهم در تاریخ سینمای ایران محسوب می‌شود؛ اکران فیلم‌هایی مانند گاو ساخته داریوش مهرجویی و قیصر ساخته مسعود کیمیایی، مسیر تازه‌ای را در سینمای ایران رقم زد و توجه منتقدان را به فیلم‌هایی با رویکرد متفاوت افزایش داد.

سینمای ایران پس از انقلاب

پس از انقلاب ۱۳۵۷، سینمای ایران وارد دوره‌ای تازه شد. ساختار تولید و نمایش فیلم تغییر کرد و موضوعات اجتماعی، خانوادگی، اخلاقی و انسانی در بسیاری از آثار مورد توجه قرار گرفتند.

در دهه‌های بعد، فیلم‌سازان ایرانی با استفاده از شیوه‌های مختلف روایت، به موضوعاتی مانند خانواده، کودکان، فقر، روابط انسانی، مهاجرت، اختلافات اجتماعی و مسائل اخلاقی پرداختند.

در همین دوره، سینمای ایران توانست در جشنواره‌های معتبر جهانی نیز حضور پررنگی داشته باشد.

سینمای ایران در جهان

یکی از ویژگی‌های مهم سینمای ایران، حضور موفق برخی فیلم‌ها و فیلم‌سازان ایرانی در جشنواره‌های بین‌المللی است.

فیلم‌های ایرانی در جشنواره‌هایی مانند کن، ونیز، برلین و اسکار حضور داشته‌اند و برخی از سینماگران ایرانی جوایز مهمی کسب کرده‌اند.

از چهره‌های شناخته‌شده سینمای ایران در عرصه جهانی می‌توان به عباس کیارستمی، اصغر فرهادی، جعفر پناهی، مجید مجیدی و رخشان بنی‌اعتماد اشاره کرد.

موفقیت‌های بین‌المللی باعث شده سینمای ایران برای بسیاری از مخاطبان خارج از کشور نیز به‌عنوان سینمایی متکی بر داستان‌های انسانی و اجتماعی شناخته شود.

چرا سینما اهمیت دارد؟

سینما علاوه بر سرگرمی، می‌تواند نقش مهمی در فرهنگ و جامعه داشته باشد.

سینما روایتگر جامعه است

فیلم‌ها می‌توانند بخشی از زندگی مردم، مشکلات اجتماعی، روابط خانوادگی و تغییرات فرهنگی را ثبت کنند.

سینما حافظ خاطرات است

بسیاری از فیلم‌ها بخشی از خاطرات جمعی چند نسل را شکل داده‌اند. یک فیلم، یک بازیگر یا حتی یک موسیقی می‌تواند سال‌ها بعد، خاطرات یک دوره خاص را زنده کند.

سینما به فرهنگ‌ها نزدیک‌تر می‌کند

تماشای فیلم‌هایی از کشورهای مختلف باعث می‌شود مخاطب با سبک زندگی، فرهنگ، دغدغه‌ها و نگاه مردم دیگر جوامع آشنا شود.

سینما زمینه‌ای برای خلاقیت است

فیلمنامه‌نویس، کارگردان، بازیگر، فیلم‌بردار، تدوینگر، آهنگساز، طراح صحنه و بسیاری از عوامل دیگر در ساخت یک فیلم نقش دارند و سینما مجموعه‌ای از هنرهای مختلف است.

جدول اطلاعات روز ملی سینما

اطلاعات مربوط به نامگذاری روز ملی سینما و ورود سینما به ایران در سال ۱۲۷۹ بر اساس منابع تاریخی منتشرشده درباره این مناسبت است.

روز سینما؛ فرصتی برای قدردانی از سینماگران

روز ملی سینما تنها یک مناسبت در تقویم نیست؛ فرصتی برای یادآوری تلاش افرادی است که پشت صحنه یک فیلم فعالیت می‌کنند.

بازیگران، کارگردانان، نویسندگان، فیلم‌برداران، تدوینگران، صدابرداران، طراحان صحنه و لباس، تهیه‌کنندگان و بسیاری از عوامل دیگر، هر کدام بخشی از یک اثر سینمایی را شکل می‌دهند.

به همین دلیل، روز سینما می‌تواند فرصتی برای قدردانی از تمام افرادی باشد که برای ساخت و ماندگاری آثار سینمایی تلاش می‌کنند.

متن تبریک روز سینما

۲۱ شهریور، روز ملی سینما، فرصتی برای گرامیداشت هنر هفتم و تمام هنرمندانی است که با دوربین، تصویر و قصه، لحظه‌هایی ماندگار برای ما ساخته‌اند. روز سینما بر همه سینماگران، هنرمندان و علاقه‌مندان هنر هفتم مبارک باد.