فشار مضاعف بر دانشجویان دانشگاه آزاد؛ آموزش مجازی، آزمون حضوری و هزینه‌های سنگین

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا،  تصمیم دانشگاه آزاد برای برگزاری حضوری امتحانات ترم تابستان ۱۴۰۵، در شرایطی که تمام فرآیند آموزشی این نیمسال به‌صورت آنلاین انجام شده، به یکی از دغدغه‌های جدی دانشجویان تبدیل شده است. دانشجویان معتقدند تغییر ناگهانی شیوه آموزش و ارزیابی، بدون توجه به شرایط خاص ترم تابستان و وضعیت اقتصادی و اجتماعی موجود، فشار مضاعفی بر آنها وارد می‌کند.

ترم تابستان به‌طور معمول نیمسالی کوتاه و فشرده است، اما دانشجویان می‌گویند امسال این فشردگی به دلیل تأخیر در آغاز ترم بیشتر شده است. عقب افتادن برنامه امتحانات ترم گذشته باعث شد کلاس‌های تابستان با تأخیر آغاز شود و در نهایت حجم زیادی از آموزش در بازه‌ای حدود سه هفته‌ای فشرده شود.

یکی از دانشجویان در توضیح شرایط این ترم به خبرنگار اجتماعی رکنا می‌گوید: «گاهی از ساعت ۸ صبح تا یک ظهر کلاس داریم و بعد از ساعت یک تا ۶ عصر دوباره کلاس دیگری شروع می‌شود. روزهایی داریم که نزدیک ۱۰ ساعت کلاس پشت سر هم برگزار می‌شود. با این حجم آموزشی، دیگر فرصتی برای مطالعه، مرور و آمادگی امتحان باقی نمی‌ماند.»

دانشجویان معتقدند وقتی ساختار آموزشی ترم بر پایه آموزش مجازی طراحی شده، برگزاری امتحان حضوری نیازمند توجیه آموزشی و اجرایی روشن است. آنها می‌پرسند چرا دانشجو باید تمام مسیر آموزش را آنلاین طی کند اما تنها برای مرحله آزمون مجبور به حضور فیزیکی در دانشگاه شود.

یکی دیگر از چالش‌های مطرح‌شده، وضعیت دانشجویان مهمان است. بسیاری از دانشجویان ترم تابستان به دلیل محدود بودن ارائه واحدها در دانشگاه محل تحصیل خود، مجبور به انتخاب واحد در واحدهای دیگر دانشگاه آزاد می‌شوند. این موضوع به‌ویژه برای دانشجویان ترم آخر یا افرادی که همزمان شرایط کاری و خانوادگی دارند، اهمیت بیشتری دارد.

دانشجویان می‌گویند برگزاری حضوری امتحان برای دانشجویی که ممکن است از شهری مانند تبریز به تهران یا از شیراز به اصفهان سفر کند، تنها برای گذراندن چند امتحان چند واحدی، هزینه و فشار زیادی ایجاد می‌کند.

از سوی دیگر، زمان‌بندی امتحانات نیز از دیگر انتقادهای مطرح‌شده است. طبق برنامه اعلام‌شده، کلاس‌ها در پایان مرداد به پایان می‌رسد و امتحانات از ابتدای شهریور آغاز می‌شود؛ فاصله‌ای که دانشجویان آن را ناکافی می‌دانند. آنها معتقدند در چنین شرایطی دانشجو عملاً بدون فرصت جمع‌بندی و مطالعه، باید بلافاصله پس از پایان کلاس‌ها وارد فضای امتحان شود.

هزینه‌ای که دانشجو باید بپردازد

تعطیلی بسیاری از خوابگاه‌های دانشجویی در تابستان، نگرانی دیگری است که دانشجویان مطرح می‌کنند. آنها می‌گویند برای حضور در امتحان حضوری، علاوه بر هزینه رفت‌وآمد باید هزینه اقامت در هتل یا مراکز اقامتی را نیز پرداخت کنند؛ هزینه‌ای که برای بسیاری از خانواده‌ها با توجه به شرایط اقتصادی فعلی، سنگین است.

یکی از دانشجویان می‌گوید: «خوابگاه نداریم، باید هم بلیت تهیه کنیم و هم دنبال جایی برای ماندن باشیم. همه این مشکلات فقط برای چند ساعت امتحان است، در حالی که کل ترم آنلاین برگزار شده است.»

افزایش هزینه حمل‌ونقل نیز از دیگر نگرانی‌های دانشجویان است. آنها تأکید دارند قیمت بلیت هواپیما، قطار و اتوبوس نسبت به گذشته افزایش یافته و سفر بین‌شهری برای شرکت در امتحان، برای همه دانشجویان امکان‌پذیر نیست.

اعتراض دانشجویان به بی‌توجهی به شرایط کشور

بخشی از اعتراض‌ها نیز به شرایط عمومی کشور بازمی‌گردد. دانشجویان می‌گویند در شرایطی که برخی مناطق کشور با نگرانی‌های امنیتی، مشکلات رفت‌وآمد، قطعی برق و محدودیت‌های انرژی مواجه هستند، تحمیل سفرهای غیرضروری می‌تواند فشار بیشتری ایجاد کند.

میلاد الف، دانشجوی ساکن بندرعباس، در پیامی نوشته است: «من بندرعباسم، هر شب ما را می‌زنند و در شرایط جنگی هستیم، امتحانات را مجازی کنید.»

دانشجویان جنوبی و دیگر مناطق درگیر مشکلات زیرساختی می‌گویند در چنین شرایطی، تصمیم‌گیری درباره شیوه برگزاری امتحانات باید با درنظر گرفتن وضعیت واقعی زندگی دانشجویان انجام شود.

تجربه امتحانات مجازی وجود دارد

این دانشجویان تأکید دارند درخواست آنها حذف امتحان یا کاهش استانداردهای آموزشی نیست، بلکه هماهنگی میان شیوه آموزش و ارزیابی است. آنها یادآوری می‌کنند دانشگاه آزاد در سال‌های گذشته تجربه برگزاری امتحانات مجازی را داشته و زیرساخت‌های لازم برای اجرای این مدل وجود دارد.

فاطمه - ک، یکی از دانشجویان، می‌گوید: «درخواست ما غیرمنطقی نیست. وقتی تمام کلاس‌ها مجازی بوده، منطقی و منصفانه است که امتحانات هم به همین شکل برگزار شود تا فشار مالی، روانی و رفت‌وآمد غیرضروری به دانشجویان تحمیل نشود.»

دانشجویان معتقدند برگزاری آزمون مجازی می‌تواند علاوه بر کاهش هزینه‌ها و مشکلات اجرایی، فشار روانی ناشی از سفر و اقامت را نیز کاهش دهد.

اکنون مطالبه اصلی دانشجویان این است که دانشگاه آزاد در تصمیم خود بازنگری کند و شرایط ترم تابستان، وضعیت دانشجویان مهمان، تعطیلی خوابگاه‌ها و شرایط عمومی کشور را در نظر بگیرد؛ مطالبه‌ای که محور مشترک پیام‌های بسیاری از دانشجویان است: آموزش مجازی بوده، امتحان هم باید متناسب با همان شرایط برگزار شود.