خطر چاقی در جوانی بیشتر است یا میانسالی؟

به گزارش رکنا، مطالعه‌ای جدید نشان می‌دهد که فقط افزایش وزن در طول زندگی مهم نیست، بلکه زمانی که این افزایش رخ می‌دهد نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در سلامت دارد. به‌طور خاص، اضافه‌وزن در اوایل بزرگسالی با افزایش قابل‌توجه خطر مرگ‌ومیر مرتبط است.

در این پژوهش، افرادی که بین سنین ۱۷ تا ۲۹ سالگی برای نخستین‌بار دچار چاقی شده بودند، در مقایسه با کسانی که تا ۶۰ سالگی چاق نشده بودند، حدود ۷۰ درصد بیشتر در معرض مرگ به هر علت قرار داشتند.

این مطالعه توسط پژوهشگرانی از دانشگاه لوند سوئد انجام شد و به‌جای یک اندازه‌گیری مقطعی، روند تغییرات وزن را در طول زمان بررسی کرد. داده‌های بیش از ۶۰۰ هزار نفر مورد تحلیل قرار گرفت؛ افرادی که دست‌کم سه بار بین ۱۷ تا ۶۰ سالگی وزن‌شان ثبت شده بود.

اگرچه این تحقیق نشان نمی‌دهد که افزایش وزن در سنین پایین مستقیماً علت مرگ بوده، اما ارتباط چاقی با طیف وسیعی از بیماری‌ها از پیش شناخته شده است.

به گفته «تانیا استاکس»، اپیدمیولوژیست این پژوهش: «مهم‌ترین یافته این است که افزایش وزن در سنین جوانی با خطر بالاتر مرگ زودرس در آینده مرتبط است، در مقایسه با افرادی که افزایش وزن کمتری دارند.»

پژوهشگران معتقدند یکی از دلایل این موضوع می‌تواند مدت‌زمان طولانی‌تر قرار گرفتن بدن تحت فشار ناشی از اضافه‌وزن باشد؛ فشاری که به فرسایش تدریجی سیستم‌های بدن منجر می‌شود.

در این مطالعه، مرگ‌ومیر کلی و همچنین مرگ‌های مرتبط با بیماری‌های ناشی از چاقی، از جمله بیماری‌های قلبی‌عروقی، برخی سرطان‌ها و دیابت نوع ۲ بررسی شد. بیشترین سهم مرگ‌ها مربوط به بیماری‌های قلبی‌عروقی مانند حمله قلبی و سکته مغزی بود.

بر اساس تعریف این پژوهش، چاقی زمانی در نظر گرفته شد که شاخص توده بدنی (BMI) به ۳۰ یا بالاتر برسد؛ هرچند تعریف‌های جدیدتر چاقی در حال تغییر هستند.

یافته‌ها نشان داد افرادی که در هر سنی بیشترین افزایش وزن را تجربه کرده‌اند، بیشتر در معرض مرگ قرار دارند. همچنین مرگ‌های ناشی از دیابت نوع ۲ و برخی سرطان‌ها نیز با چاقی مرتبط بودند، هرچند برای برخی سرطان‌ها (مانند سرطان مثانه در مردان و سرطان معده در زنان) ارتباط معناداری دیده نشد.

این تحقیق تفاوت‌هایی بین زنان و مردان نیز نشان داد. در زنان، افزایش خطر مرگ ناشی از سرطان تقریباً مستقل از زمان افزایش وزن بود. این موضوع می‌تواند به عواملی مانند تغییرات هورمونی در دوران یائسگی مرتبط باشد.

با وجود این، پژوهش محدودیت‌هایی نیز داشت؛ از جمله اینکه عوامل مهمی مانند رژیم غذایی و فعالیت بدنی در نظر گرفته نشده بودند. با این حال، به دلیل حجم بالای داده‌ها و پیگیری طولانی‌مدت، نتایج آن برای سیاست‌گذاری‌های سلامت عمومی اهمیت زیادی دارد.

به‌طور خلاصه، پیام اصلی پژوهش روشن است: پیشگیری از چاقی باید از سنین پایین و اوایل بزرگسالی آغاز شود.

برای درک بهتر این ریسک: اگر از هر ۱۰۰۰ نفر بدون چاقی زودهنگام، ۱۰ نفر در دوره مطالعه فوت کردند، این عدد در میان افرادی که در جوانی چاق شده بودند به حدود ۱۷ نفر رسید.