امارات از اوپک خارج شد

در تحولی شگفت‌انگیز که می‌تواند توازن قدرت را در بازار جهانی نفت به هم بریزد، امارات متحده عربی روز سه‌شنبه ۲۸آوریل اعلام کرد که از اوپک و اوپک‌پلاس خارج شده است. این تصمیم، ضربه‌ای سنگین به این گروه صادرکننده نفت و رهبر غیررسمی آن، عربستان سعودی، محسوب می‌شود؛ به‌ویژه در شرایطی که جنگ ایران باعث یک شوک تاریخی در بازار انرژی و بی‌ثباتی اقتصاد جهانی شده است.  امارات به‌عنوان یکی از اعضای قدیمی اوپک، پیش از این همواره نقش مهمی در حفظ انسجام گروه داشت، اما اکنون با خروج این عضو، احتمال آشفتگی و تضعیف اتحاد این سازمان بیشتر شده است. اوپک در گذشته تلاش می‌کرد به‌رغم اختلافات داخلی (از مسائل ژئوپلیتیک گرفته تا سهمیه تولید) چهره‌ای متحد از خود نشان دهد. حالا این اتحاد به چالشی جدی روبه‌رو شده است.

یکی از مهم‌ترین دلایل این تصمیم، ناکامی کشورهای عضو در حفاظت از امارات در برابر حملات متعدد ایران طی جنگ اخیر عنوان شده است. انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیس‌جمهور امارات، در جلسه‌ای در «گلف اینفلوئنسرز فوروم» اعلام کرد که کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس تنها از نظر لجستیک به یکدیگر کمک کرده‌اند، اما حمایت سیاسی و نظامی آنها از نظر تاریخی ضعیف بوده است. او افزود: «انتظار این موضع ضعیف را از اتحادیه عرب داشتم؛ اما از شورای همکاری خلیج فارس انتظار نداشتم و این موضوع مرا شگفت‌زده کرد.» این تصمیم امارات، در عین حال یک پیروزی سیاسی برای رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، محسوب می‌شود. ترامپ بارها اوپک را متهم کرده که «نفت را با قیمت‌های غیرواقعی می‌فروشند» و گفته است که حمایت نظامی آمریکا از اعضای اوپک باعث شده است این کشورها از این وضعیت سوءاستفاده کنند و قیمت‌ها را بالا نگه دارند.

فشار مضاعف بر اوپک

اکنون با خروج امارات، یکی از نزدیک‌ترین متحدان واشنگتن در منطقه، فشار بیشتری بر اوپک وارد شده است. مسیر حیاتی تنگه هرمز که حدود یک‌پنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می‌کند، به‌دلیل تهدیدها و حملات ایران به نفتکش‌ها با اختلال جدی روبه‌رو شده است. این محدودیت در جریان صادرات، باعث افزایش فشار بر قیمت‌ها و کاهش اعتماد به توانمندی‌های عملیاتی گروه اوپک شده است. با خروج امارات، سوال مهمی که اکنون مطرح می‌شود این است که آیا اوپک قادر خواهد بود انسجام گذشته خود را حفظ کند یا بحران داخلی و فشارهای خارجی، بازار نفت را بیش از پیش بی‌ثبات خواهد کرد.

تحلیلگران هشدار می‌دهند که کاهش همکاری و هماهنگی میان اعضای اوپک، به‌ویژه در شرایط شوک عرضه ناشی از جنگ ایران و انسداد هرمز، می‌تواند نوسانات قیمتی بیشتری در بازار جهانی ایجاد کند و قیمت نفت را حتی بالاتر ببرد. در مجموع، خروج امارات از اوپک نه‌تنها یک تحول سیاسی مهم در منطقه خلیج فارس است، بلکه پیامدهای اقتصادی و ژئوپلیتیک گسترده‌ای برای بازار جهانی نفت دارد. ترکیب این تصمیم با جنگ علیه ایران، محدودیت صادرات از تنگه هرمز و اختلافات داخلی اعضای اوپک، چشم‌انداز کوتاه‌مدت نفت را پیچیده‌تر از هر زمان دیگری کرده و نشان می‌دهد که ثبات بازار انرژی جهانی همچنان شکننده است.

منبع: دنیای اقتصاد