وقتی موفقیت هم ترسناک می شود/ چرا بعضی ها درست در آستانه پیروزی، خودشان را عقب می کشند؟

رکنا:  بسیاری از افراد برای موفقیت تلاش می کنند و هم زمان از رسیدن به آن می ترسند. برای فرصت مهمی آماده می شوند، اما در لحظه آخر کار را عقب می اندازند. پروژه ای را شروع می کنند، اما وقتی دیده می شود از ادامه آن فاصله می گیرند. شاید خودشان را تنبل یا بی اراده بنامند، اما همیشه کمبود انگیزه علت این رفتار نیست. گاهی موفقیت، مجموعه ای از تغییرها و توقع های تازه را با خود می آورد که ذهن هنوز برای آنها احساس امنیت ندارد.

موفقیت چه چیزی را عوض می کند؟

موفقیت معمولا فقط رسیدن به یک هدف نیست. بعد از آن ممکن است مسئولیت بیشتری داشته باشیم، دیگران انتظارهای تازه ای از ما پیدا کنند یا لازم شود از نقش آشنای قبلی بیرون بیاییم. کسی که همیشه در خانواده فرد بی حاشیه بوده، ممکن است با دیده شدن نگران شود که رابطه ها تغییر کنند. کسی که پیشرفت می کند شاید بترسد موفقیتش حسادت یا فاصله ایجاد کند. حتی یک فرصت خوب ممکن است آدم را به مسیری ببرد که هنوز نمی داند در آن چه کسی خواهد شد.

این نگرانی ها همیشه آگاهانه نیستند. فرد ممکن است بگوید هدفش را می خواهد، اما نزدیک شدن به آن را به تعویق بیندازد. تعویق، در کوتاه مدت اضطراب را کم می کند؛ چون فعلا لازم نیست با قضاوت، مسئولیت یا تغییر روبه رو شود. اما بعد احساس گناه و سرزنش از راه می رسد و فرد تصور می کند مشکلش فقط بی انضباطی است.

ترس از شکست و ترس از دیده شدن

ترس از شکست آشناست: اگر تلاش کنم و موفق نشوم، چه فکری درباره خودم خواهم کرد؟ اما ترس از دیده شدن هم می تواند سنگین باشد: اگر موفق شوم، حالا همه می فهمند چه توانایی هایی دارم و از من بیشتر انتظار خواهند داشت. موفقیت گاهی استاندارد تازه ای می سازد. آدم می ترسد نتواند آن را دوباره تکرار کند یا هر اشتباه کوچکی در برابر توجه دیگران بزرگ تر دیده شود.

گاهی هم فرد به تصویری قدیمی از خود وابسته است؛ تصویری مثل من آدمی نیستم که به هدف های بزرگ برسد. رسیدن به هدف، او را مجبور می کند این تصویر را به روز کند. تغییر باور درباره خود، حتی اگر مثبت باشد، می تواند ناآشنا و ترسناک به نظر برسد. ذهن اغلب آنچه را آشناست ترجیح می دهد، حتی اگر آن آشنایی ناراحت کننده باشد.

از خودمان بپرسیم بعد از موفقیت چه اتفاقی می افتد

برای فهمیدن ترس، پرسش فقط این نیست که اگر شکست بخورم چه می شود؟ می توانیم بپرسیم اگر موفق شوم، چه چیزی در زندگی ام تغییر می کند؟ از چه کسی انتظار تازه ای می ترسم؟ چه چیزی را ممکن است از دست بدهم؟ آیا فکر می کنم موفقیت باید بی نقص و همیشگی باشد؟ پاسخ ها گاهی نشان می دهند مسئله خود هدف نیست؛ نگرانی درباره پیامدهای پس از رسیدن به آن است.

می توانیم هدف بزرگ را به گام هایی کوچک تر تقسیم کنیم. به جای تصمیم قطعی درباره تغییر کامل زندگی، یک اقدام محدود و قابل بازگشت را امتحان کنیم: یک نمونه کار بفرستیم، یک گفت و گو داشته باشیم یا بخشی از پروژه را در معرض بازخورد بگذاریم. تجربه مستقیم کمک می کند معلوم شود ترس ما با واقعیت چقدر هماهنگ است. قرار نیست با اجبار خود را به جلو هل دهیم؛ قرار است هر بار کمی اطلاعات و توان بیشتر به دست آوریم.

حمایت، نه سرزنش

اگر در مسیر پیشرفت مدام خودمان را به تنبلی متهم کنیم، ممکن است ترس را شدیدتر کنیم. بهتر است ببینیم در کدام لحظه متوقف می شویم و آن لحظه چه فکری از ذهنمان می گذرد. گاهی به حمایت عملی نیاز داریم: برنامه روشن، همراهی یک نفر، بازخورد مرحله ای یا گفت و گو با متخصص وقتی اضطراب زندگی را مختل می کند.

ترس از موفقیت به این معنا نیست که فرد موفقیت را نمی خواهد. شاید بخشی از او خواهان رشد باشد و بخشی دیگر بخواهد امنیت، تعلق یا تصویر آشنای خود را حفظ کند. هیچ کدام را لازم نیست مسخره کنیم. می توانیم از خود بپرسیم چه شکلی از موفقیت با زندگی و ارزش های من سازگار است؟ هدف فقط بالا رفتن نیست؛ ساختن مسیری است که بتوانیم در آن احساس اختیار و معنا هم داشته باشیم.