ترندترین اخبار روز زیر ذره بین گروه روانشناسی رکنا / از تعلیق مذاکرات ایران و آمریکا تا فشار اقتصادی و اضطراب زنان باردار

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، در فشار روانی خبر فقط به این نمی پردازد که چه اتفاقی افتاده است. پرسش اصلی این است که هر خبر با روان مردم چه می کند، مسئولان برای کاهش فشار ناشی از آن چه وظیفه ای دارند و مردم چگونه می توانند بدون انکار واقعیت، خود را از فرسودگی ناشی از خبرها حفظ کنند. خبر تمام می شود، اما اثر آن ممکن است در ذهن مردم ادامه پیدا کند. به همین دلیل در کنار اخبار سیاسی و اقتصادی، خبرهای اجتماعی و سلامت نیز اهمیت دارند. جامعه را نمی توان هر روز فقط با تهدید، جنگ، گرانی و بحران تغذیه کرد.

خبر اول / ایران و آمریکا میان مذاکره و بن بست؛ فرسایش روانی وقتی هیچ چیز قطعی نیست

برای مردم، گاهی بلاتکلیفی طولانی از شنیدن یک پاسخ روشن فرساینده تر است

پس از رد پیشنهاد ایران از سوی دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا گفته انتظار دارد گفت و گو با ایران در هفته پیش رو ادامه پیدا کند. عباس عراقچی نیز دیپلماسی را راه خروج از بن بست دانسته و بازگشایی تنگه هرمز را به تحقق شروط ایران مرتبط کرده است. گزارش ها نشان می دهند دو طرف در روزهای گذشته درباره مسیری مرحله ای برای کاهش تنش و بازگشایی هرمز گفت و گو کرده اند.

چرا گروه روانشناسی رکنا به این خبر می پردازد؟

مسئله روانشناختی این خبر فقط ترس از جنگ نیست؛ تعلیق است. وقتی مردم برای مدت طولانی نمی دانند مسیر آینده به توافق می رسد یا تشدید درگیری، ذهن نمی تواند پرونده خطر را ببندد. خرید خانه، سرمایه گذاری، مهاجرت، ازدواج، سفر یا حتی یک خرید بزرگ ممکن است با این جمله عقب بیفتد: ببینیم چه می شود. اگر این وضعیت طولانی شود، زندگی وارد اتاق انتظار سیاست می شود.

پیام گروه روانشناسی رکنا به مسئولان

در دوره های حساس، اطلاع رسانی منظم و دقیق بخشی از مدیریت سلامت روان جامعه است. خلأ اطلاعاتی با شایعه پر می شود و شایعه معمولا از واقعیت آرام تر نیست.

راهکار برای مردم

تصمیم های روزمره را فقط بر اساس تیترهای لحظه ای تغییر ندهید. میان خبر تایید شده، تحلیل و پیش بینی تفاوت بگذارید و برای دنبال کردن تحولات سیاسی زمان مشخصی تعیین کنید.

تلنگر روانشناختی

اگر هر تصمیم زندگی به جمله ببینیم چه می شود موکول شود، بلاتکلیفی سیاسی آرام آرام به بلاتکلیفی شخصی تبدیل می شود.

خبر دوم / زبان تهدید وارد خانه مردم می شود؛ جنگ روانی فقط میان دولت ها باقی نمی ماند

واژه های جنگ و حمله ممکن است پیش از هر اتفاق تازه ای، بدن را وارد وضعیت هشدار کنند

در روزهای اخیر اظهارات تهدیدآمیز درباره ایران در کنار پیام های مربوط به احتمال مذاکره ادامه داشته است. ترامپ در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل تهدیدهای شدیدی علیه ایران مطرح کرد و همزمان مقام های ایرانی بر دیپلماسی و آمادگی برای واکنش به حملات احتمالی تاکید کرده اند.

چرا گروه روانشناسی رکنا به این خبر می پردازد؟

مغز برای واکنش به خطر منتظر وقوع حادثه نمی ماند. شنیدن مکرر واژه هایی مانند حمله، جنگ و نابودی می تواند ادراک خطر  را بالا نگه دارد.

مشکل زمانی بیشتر می شود که فرد از صبح تا شب همان تهدید را در شبکه های اجتماعی، کانال ها و تحلیل های مختلف دوباره دریافت کند. خبر دیگر فقط اطلاعات نیست؛ به محرک تکرارشونده هشدار تبدیل می شود.

پیام گروه روانشناسی رکنا به مسئولان

در شرایط پرتنش، انتخاب واژه اهمیت دارد. مردم باید از خطر واقعی آگاه باشند، اما اطلاع رسانی دقیق با تولید ترس تفاوت دارد.

راهکار برای مردم

یک خبر را از ده کانال دنبال نکنید. تکرار یک تهدید اطلاعات تازه ای به شما نمی دهد، اما می تواند مواجهه روانی شما با همان تهدید را چند برابر کند.

تلنگر روانشناختی

بدن تعداد منابع خبری شما را نمی شمارد؛ ممکن است تکرار یک خطر را به شکل چند هشدار جداگانه تجربه کند.

خبر سوم / اقتصاد در اتاق انتظار سیاست؛ وقتی خانواده نمی داند فردا پولش چقدر می ارزد

نااطمینانی اقتصادی فقط قدرت خرید را هدف نمی گیرد؛ قدرت برنامه ریزی را هم ضعیف می کند

تحولات مربوط به ایران، آمریکا و تنگه هرمز همچنان بازارهای جهانی را تحت تاثیر قرار داده است. رویترز گزارش کرده که کند شدن پیشرفت گفت و گوها باعث افزایش بیش از ۲ درصدی قیمت نفت شد و بازارهای مالی نیز به نااطمینانی خاورمیانه واکنش نشان داده اند.

چرا گروه روانشناسی رکنا به این خبر می پردازد؟

یکی از نیازهای مهم ذهن انسان  پیش بینی پذیری  است. خانواده فقط نمی خواهد بداند امروز چقدر پول دارد؛ می خواهد بتواند حدس بزند سه ماه دیگر با آن پول چه کاری می تواند انجام دهد.

وقتی آینده اقتصادی مبهم می شود، تصمیم های ساده سنگین می شوند: الان بخریم یا صبر کنیم؟ پول را نگه داریم یا تبدیل کنیم؟ سفر برویم یا ذخیره کنیم؟ درمان را شروع کنیم یا عقب بیندازیم؟

این وضعیت نوعی فقر پیش بینی پذیری  ایجاد می کند؛ حتی پیش از آنکه درآمد فرد تغییر کرده باشد.

پیام گروه روانشناسی رکنا به مسئولان

ثبات روانی اقتصاد فقط با عدد تورم ساخته نمی شود. مردم برای برنامه ریزی به سیاست های قابل پیش بینی، اطلاعات شفاف و تصمیم هایی نیاز دارند که هر روز قواعد زندگی اقتصادی آنها را تغییر ندهد.

راهکار برای خانواده ها

در دوره نااطمینانی، تصمیم های مالی را بر اساس سناریوهای فاجعه آمیز شبکه های اجتماعی نگیرید. هزینه های ضروری، ذخیره اضطراری و تصمیم های بلندمدت را از واکنش های هیجانی به خبر روز جدا کنید.

تلنگر روانشناختی

گرانی سفره را کوچک می کند؛ اما غیرقابل پیش بینی بودن آینده می تواند حتی توان تصمیم گرفتن درباره همان سفره را هم بگیرد.

خبر چهارم / فشار اقتصادی تازه علیه ایران؛ تحریم قبل از بازار می تواند وارد ذهن مردم شود

گاهی هنوز قیمت تغییر نکرده، اما انتظار گرانی رفتار مردم را تغییر داده است

دونالد ترامپ در مجمع عمومی سازمان ملل خواستار افزایش انزوای اقتصادی ایران شد. همزمان سیاست تازه تحریمی آمریکا دامنه فشار بر شرکت های کشورهای ثالث طرف معامله با ایران را گسترش داده و یکی از آثار گزارش شده آن، محدودیت پرواز شرکت های هواپیمایی ایرانی به برخی کشورهای همسایه بوده است.

چرا گروه روانشناسی رکنا به این خبر می پردازد؟

اثر روانی تحریم فقط بعد از افزایش قیمت ظاهر نمی شود. کافی است مردم انتظار داشته باشند کالایی گران یا کمیاب شود. بعضی خرید را جلو می اندازند، بعضی پس انداز را تبدیل می کنند و بعضی برای تامین آینده بیش از نیاز امروز خرید می کنند یعنی انتظار اقتصادی می تواند خودش رفتار اقتصادی تولید کند.

اگر این چرخه گسترده شود، ترس از کمبود ممکن است رفتارهایی ایجاد کند که احساس کمبود را در جامعه شدیدتر می کند.

پیام گروه روانشناسی رکنا به مسئولان

در دوره فشار اقتصادی، سکوت یا پیام های متناقض می تواند انتظارات منفی را تشدید کند. مردم باید بدانند درباره کالاهای اساسی، دارو، حمل و نقل و خدمات ضروری چه برنامه ای وجود دارد.

راهکار برای مردم

میان نیاز واقعی و خرید ناشی از ترس تفاوت بگذارید. جمله شاید فردا پیدا نشود به تنهایی دلیل خوبی برای خرید انبوه نیست.

تلنگر روانشناختی

گاهی کمبود از قفسه فروشگاه شروع نمی شود؛ ابتدا در ذهن مردم ساخته می شود و بعد رفتار جمعی آن را به بازار منتقل می کند.

خبر پنجم / بارداری زیر بمباران بایدها و نبایدها؛ وقتی مراقبت از جنین به اضطراب تبدیل می شود

مادر می خواهد هیچ اشتباهی نکند؛ اما همین تلاش برای حذف کامل خطر می تواند او را در چرخه اضطراب گرفتار کند

پرسش درباره رنگ مو، مواد غذایی، سونوگرافی، تلفن همراه، وای فای و ده ها موضوع روزمره بخشی از نگرانی های زنان در دوران بارداری است. حجم بالای توصیه های درست و نادرست در فضای مجازی نیز می تواند تصمیم های عادی این دوره را پیچیده تر کند.

چرا گروه روانشناسی رکنا به این خبر می پردازد؟

اینجا با اضطرابی متفاوت روبرو هستیم: جستجوی اطمینان.

مادر نگران یک موضوع را جستجو می کند، پاسخ می گیرد و آرام می شود. کمی بعد درباره خطر دیگری شک می کند و دوباره جستجو می کند. آرامش کوتاه مدت حاصل از پاسخ گرفتن می تواند مغز را به جستجوی بیشتر عادت دهد. به همین دلیل اطلاعات بیشتر همیشه اضطراب کمتر ایجاد نمی کند.

در بارداری یک باور سنگین هم می تواند این چرخه را تشدید کند: اگر اتفاقی بیفتد، حتما من کاری را اشتباه انجام داده ام. این تصور، مسئولیتی غیرواقعی و فرساینده بر دوش مادر می گذارد.

پیام گروه روانشناسی رکنا به نظام سلامت

آموزش بارداری فقط نباید فهرستی از ممنوعیت ها باشد. مادر باید بداند کدام خطر جدی است، کدام احتمال ناچیزی دارد و برای پرسش هایش به چه منبع معتبری مراجعه کند.

راهکار برای مادران

برای پرسش های پزشکی یک یا دو منبع معتبر و پزشک خود را مرجع قرار دهید. جستجوی مکرر یک سوال در ده ها سایت معمولا یقین کامل ایجاد نمی کند؛ اغلب سوال تازه تولید می کند.

تلنگر روانشناختی

مادر خوب مادری نیست که بتواند تمام خطرهای جهان را حذف کند؛ هیچ انسانی چنین قدرتی ندارد.

جمع بندی گروه روانشناسی رکنا

پنج خبر امروز پنج فشار متفاوت را نشان می دهند. در مذاکره ایران و آمریکا مسئله تعلیق  است. در زبان تهدید، ادراک خطر بالا می رود. در اقتصاد، پیش بینی پذیری  آسیب می بیند. در تحریم، انتظار منفی می تواند رفتار اقتصادی بسازد  و در بارداری، جستجوی اطمینان می تواند خودش اضطراب را زنده نگه دارد.

بنابراین نمی توان برای همه این خبرها یک توصیه تکراری داشت و به مردم گفت کمتر نگران باشید. گاهی نگرانی مردم واکنش قابل فهم به شرایطی واقعا نامطمئن است. وظیفه روانشناسی فقط آرام کردن فرد نیست؛ باید نشان دهد کدام بخش فشار از شیوه مواجهه فرد با خبر می آید و کدام بخش محصول شرایطی است که مسئولان وظیفه دارند آن را قابل پیش بینی تر، شفاف تر و امن تر کنند.

روان مردم جایی بیرون از سیاست و اقتصاد زندگی نمی کند. هر جا آینده مبهم، تهدید تکراری و تصمیم گیری دشوار شود، فشار روانی هم همان جا آغاز می شود.