کمک به دیگران جلوی پیری مغز را می گیرد؟

به گزارش گروه  روانشناسی  رکنا،  گزارشی پژوهشی که ۷ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد، به همین پرسش پرداخته است. پژوهشگران دانشگاه‌ های جورج‌ تاون، اموری و ویسکانسین–مدیسن بررسی کردند که آیا صرف زمان برای حمایت از دیگران با شاخص‌ های پیری مغز ارتباط دارد یا نه.

این موضوع از آن جهت جالب است که بخش زیادی از پژوهش‌ های اجتماعی بر فایده دریافت حمایت تمرکز داشته‌ اند یعنی اینکه داشتن دوستان، خانواده و شبکه اجتماعی چگونه می‌ تواند از افراد محافظت کند. مطالعه حاضر توجه را به سوی دیگر رابطه برده است: آیا کسی که به دیگران کمک می‌ کند نیز ممکن است از این مشارکت سود ببرد؟

مغز جوان‌ تر یعنی چه؟

وقتی گفته می‌ شود مغز فردی جوان‌ تر به نظر می‌ رسد، لزوماً منظور این نیست که مغز او از نظر تقویمی جوان‌ تر شده یا روند پیری‌ اش متوقف شده است. در پژوهش‌ های عصب‌ شناختی، برخی شاخص‌ ها برای برآورد وضعیت مغز و مقایسه آن با سن تقویمی استفاده می‌ شوند. این شاخص‌ ها می‌ توانند تصویری از وضعیت سلامت مغز ارائه دهند، اما به‌ تنهایی همه جنبه‌ های حافظه، توجه و عملکرد روزمره را نشان نمی‌ دهند.

در گزارش مورد بحث، ارتباط میان صرف زمان برای حمایت از دیگران و شاخص‌ های مغزی بررسی شده است. پژوهشگران تلاش کردند اثر عوامل دیگری مانند وضعیت سلامت و سبک زندگی را نیز در تحلیل خود در نظر بگیرند. نتیجه گزارش‌ شده این بود که حمایت از دیگران با الگوی جوان‌ تر به‌ نظررسیدن مغز ارتباط داشت.

بااین‌ حال، از چنین یافته‌ ای نمی‌ توان نتیجه گرفت که کمک‌ کردن مستقیماً مغز را جوان می‌ کند. ممکن است افراد برخوردار از سلامت بهتر، منابع بیشتر یا روابط اجتماعی مناسب‌ تر، هم توان بیشتری برای کمک داشته باشند و هم در برخی شاخص‌ های سلامت مغز وضعیت بهتری نشان دهند.

چرا کمک‌ کردن می‌ تواند موضوعی مهم برای پژوهش باشد؟

حمایت از دیگران فقط یک رفتار نیست؛ گاهی مجموعه‌ ای از ارتباط، احساس تعلق، فعالیت ذهنی و مشارکت اجتماعی را در بر می‌ گیرد. فردی که در یک گروه داوطلبانه فعالیت می‌ کند، ممکن است با افراد تازه آشنا شود، مسئولیت بپذیرد، برنامه‌ ریزی کند و در موقعیت‌ های اجتماعی گوناگون قرار بگیرد.

این فعالیت‌ ها می‌  توانند ذهن را درگیر نگه دارند و فرصت‌ هایی برای ارتباط اجتماعی فراهم کنند. بااین‌ حال، در مطالعه‌ ای که صرفاً ارتباط میان کمک‌ کردن و شاخص‌ های سلامت مغز را بررسی می‌ کند، نمی‌توان مشخص کرد کدامیک از این عوامل احتمالی نقش بیشتری داشته‌ اند.

همچنین کمک‌ کردن همیشه تجربه‌ ای مثبت نیست. مراقبت طولانی‌ مدت از فردی بیمار، حمایت از اعضای خانواده در شرایط دشوار یا پذیرفتن مسئولیت بیش از توان ممکن است به خستگی و فرسودگی منجر شود بنابراین نمی‌ توان هر نوع فداکاری را رفتاری سودمند برای سلامت روان یا مغز دانست.

آیا برای کمک‌ کردن باید وقت زیادی داشته باشیم؟

نه لزوماً. فعالیت داوطلبانه رسمی تنها شکل حمایت نیست. کمک به همسایه، همراهی با دوستی در یک موقعیت دشوار، آموزش مهارتی به فردی دیگر یا مشارکت در فعالیت‌ های اجتماعی محلی نیز می‌ تواند فرصت ارتباط و احساس مشارکت ایجاد کند.

نکته مهم این است که کمک‌ کردن باید با توان و شرایط فرد متناسب باشد. اگر کسی برای راضی نگه‌ داشتن دیگران از خواب، سلامت، مسئولیت‌ های ضروری یا نیازهای شخصی خود صرف‌ نظر کند، این رفتار الزاماً نشانه سلامت روان نیست.

مرزبندی بخشی از حمایت سالم است. فرد می‌تواند به دیگران اهمیت بدهد و در عین حال بگوید که زمان یا توان انجام کاری را ندارد. کمک مؤثر لزوماً به معنای در دسترس‌ بودن همیشگی نیست.

درباره این خبر سوالی دارید؟ در نظرات از رکنا بپرسید. پایان خبر / رکنا / کدخبر 1259075
  • تعرفه 50 درصدی صادرات مرغ ایران به عراق چیست؟ / وزیر جهاد کشاورزی به رکنا پاسخ داد