مرگ ۸ نوجوان در یک هفته در بوشهر/ ؛ چرا نسل Z خطر موتورسواری را نادیده می‌گیرند؟ / تحلیل روانشناسی اخبار ترند

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، بابک کاوه ئیان، رئیس اداره ایمنی و پایش هوشمند راهداری استان بوشهر، اعلام کرده است که طی هفته گذشته هشت نوجوان و جوان در گروه سنی ۱۲ تا ۱۸ سال در حوادث مرتبط با موتورسیکلت جان باخته اند.

او با هشدار درباره واگذاری موتورسیکلت به نوجوانان فاقد گواهینامه، بر استفاده از کلاه ایمنی استاندارد، پرهیز از حرکات نمایشی و رعایت فاصله ایمن توسط رانندگان خودروها تاکید کرده است.

آمار دیگری از پلیس راهور بوشهر نشان می دهد در شش ماه نخست سال، ۳۱ نفر از ۴۳ جان باخته تصادفات شهری استان موتورسوار بوده اند؛ یعنی حدود ۷۲ درصد.

این ارقام نشان می دهند مسئله تنها به رفتار یک نوجوان محدود نیست و ایمنی جاده، نظارت و رفتار سایر رانندگان نیز اهمیت دارد.

وقتی پاداش فوری از خطر آینده جذاب تر می شود

لارنس استاینبرگ، روانشناس رشد و پژوهشگر رفتارهای پرخطر نوجوانان، در مطالعات خود نشان داده است حساسیت به پاداش و تاثیر همسالان در دوره نوجوانی می تواند تصمیم گیری را تغییر دهد.

نوجوان ممکن است خطر تصادف را بشناسد، اما هیجان سرعت یا تحسین دوستان در همان لحظه برایش برجسته تر باشد.

این موضوع به معنای ناتوانی همه نوجوانان در تصمیم گیری منطقی نیست. مسئله آن است که شرایط هیجانی و اجتماعی می توانند احتمال انتخاب خطرناک را افزایش دهند. به همین دلیل، آموزش صرف درباره مرگ و تصادف برای پیشگیری کافی نیست.

وقتی ترس از مسخره شدن بر ترس از تصادف غلبه می کند

در برخی جمع های نوجوانانه، انجام حرکت نمایشی یا رانندگی سریع ممکن است نشانه شجاعت تلقی شود.

داستین آلبرت، روانشناس رشد و پژوهشگر تصمیم گیری نوجوانان، همراه با همکارانش نقش حضور همسالان را در افزایش برخی رفتارهای خطرپذیر بررسی کرده است.نوجوانی که به تنهایی محتاط است، ممکن است در حضور دوستان تصمیم متفاوتی بگیرد؛ زیرا علاوه بر کنترل موتورسیکلت، درگیر حفظ جایگاه اجتماعی خود نیز می شود.

اینجاست که پیشگیری باید فراتر از نصیحت فردی باشد و هنجارهای گروه دوستان را نیز هدف قرار دهد.

چرا چند بار رانندگی بدون حادثه خطرناک است؟

یکی از خطاهای شناختی مهم، تبدیل تجربه محدود به اطمینان بیش از اندازه است.نوجوانی که چند بار بدون حادثه موتورسیکلت رانده، ممکن است نتیجه بگیرد توانایی کنترل همه موقعیت ها را دارد.

اما عبور موفق از یک خیابان خلوت، به معنای آمادگی برای واکنش به ترمز ناگهانی خودرو، نقطه کور کامیون یا تغییر مسیر غیرمنتظره نیست. پژوهش های روانشناسی درباره سوگیری خوش بینی نشان می دهند افراد گاهی احتمال وقوع رویداد منفی برای خود را کمتر از دیگران تصور می کنند.

این خطا می تواند باعث شود تجربه های قبلی به جای افزایش احتیاط، احساس امنیت کاذب ایجاد کنند.

چرا منع کردن بدون گفت و گو همیشه جواب نمی دهد؟

جک برم، روانشناس اجتماعی و نظریه پرداز واکنش روانی، توضیح داده است افراد ممکن است در برابر محدود شدن آزادی انتخاب خود مقاومت نشان دهند. اگر والدین فقط با تحقیر، تهدید یا مقایسه نوجوان با دیگران مخالفت کنند، احتمال دارد موضوع به کشمکش قدرت تبدیل شود.

اما این نظریه به معنای کنار گذاشتن محدودیت نیست. والدین باید مرز روشن داشته باشند و همزمان دلیل آن را توضیح دهند.

نوجوان باید بداند نداشتن گواهینامه و تجهیزات ایمنی موضوع مذاکره بر سر شجاعت یا استقلال نیست؛ مسئله حفظ جان است.

مسئولیت فقط بر دوش نوجوان نیست

تمرکز بیش از اندازه بر رفتار نوجوانان می تواند نقش بزرگسالان و شرایط محیطی را پنهان کند.نوجوان بدون دسترسی به موتورسیکلت نمی تواند همان خطر را تجربه کند. همچنین سرعت خودروهای عبوری، روشنایی معابر و کیفیت نظارت بر تردد بر احتمال حادثه تاثیر دارند.

وقتی وسیله نقلیه در اختیار فرد فاقد صلاحیت قانونی قرار می گیرد، نمی توان همه مسئولیت را به تصمیم لحظه ای او واگذار کرد.پیشگیری موثر نیازمند مسئولیت پذیری مشترک خانواده، رانندگان و نهادهای مسئول است.

چرا گروه روانشناسی رکنا به این خبر می پردازد؟

زیرا هشت مرگ در یک هفته تنها مسئله آمار ترافیکی نیست. هر حادثه می تواند خانواده، دوستان و همکلاسی های قربانی را با سوگ و احساس ناامنی روبه رو کند.

شناخت روانشناسی خطرپذیری نوجوانان می تواند به طراحی آموزش هایی کمک کند که رفتار واقعی را هدف قرار دهند، نه فقط دانش نظری را.

پیام گروه روانشناسی رکنا به مسئولان

آموزش ایمنی باید با تمرین موقعیت های واقعی، مشارکت مدارس و نظارت بر رانندگی بدون گواهینامه همراه باشد.

همچنین اصلاح نقاط حادثه خیز، کنترل سرعت خودروها و دسترسی به تجهیزات ایمنی استاندارد باید در اولویت قرار گیرد.

راهکار برای خانواده ها

موتورسیکلت را در اختیار نوجوان فاقد گواهینامه قرار ندهید. درباره فشار دوستان، هیجان سرعت و موقعیت هایی که نه گفتن دشوار است، بدون تحقیر گفت و گو کنید.

رفتار ایمن بزرگسالان نیز اهمیت دارد؛ نوجوانی که بی احتیاطی والدین را می بیند، ممکن است هشدارهای آنان را کمتر جدی بگیرد.

تلنگر روانشناختی

نوجوان همیشه به این دلیل خطر نمی کند که مرگ را نمی شناسد؛ گاهی خطر می کند چون تصور می کند مرگ برای دیگران اتفاق می افتد. مسئولیت بزرگسالان این است که پیش از آنکه یک اشتباه چند ثانیه ای به فقدانی همیشگی تبدیل شود، مرزهای ایمنی را جدی بگیرند.