بیدار شدن در این ساعت صبح چه ارتباطی با سلامت روان دارد؟

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، در توصیه های سبک زندگی، سحرخیزی گاهی شبیه راه میانبر موفقیت و آرامش معرفی می شود. کافی است زنگ ساعت را زودتر تنظیم کنیم تا انگار همه چیز بهتر شود. اما اگر شب دیر خوابیده باشیم، این تغییر از استراحت کم می کند. پرسش علمی، برتری اخلاقی آدم های سحرخیز نیست؛ رابطه زمان بندی خواب با سلامت است. برای پاسخ باید دید چه زمانی خواب شروع می شود، چه زمانی پایان می یابد و بدن فرصت کافی دارد یا نه. ساعت بیداری، بدون نیمه دیگر شب، اطلاعات ناقصی می دهد.

پژوهش درباره زودتر بودن برنامه است

در مطالعه سال ۲۰۲۱ منتشرشده در جاما سایکیتری، تمایل ژنتیکی به برنامه زودتر خواب با شانس کمتر افسردگی اساسی ارتباط داشت. روش مطالعه، تصادفی سازی مندلی بود؛ آزمایش مستقیم زنگ ساعت نبود. نتیجه بر حسب یک ساعت زودتر بودن نقطه میانی خواب گزارش شد، نه صرفا یک ساعت زودتر بیدار شدن.

نقطه میانی به وسط فاصله شروع و پایان خواب اشاره دارد. اگر خواب و بیداری هر دو زودتر شوند و مدت حفظ شود، با حذف ساعت پایانی خواب فرق دارد. همین تفاوت، برای ترجمه نتیجه به توصیه مهم است. از یافته ژنتیکی نمی توان نتیجه گرفت هر فرد با یک تغییر رفتاری فوری، همان مقدار سود خواهد داشت. برنامه های عملی به بررسی جداگانه نیاز دارند.

زنگ زودتر، بدون خواب زودتر کافی نیست

اگر نیمه شب یا بعد از آن می خوابید، برخاستن بسیار زود ممکن است مدت را کوتاه کند. هدف مراقبت، کم کردن خواب برای رسیدن به تصویر سحرخیزی نیست. بهتر است ابتدا فرصت کافی فراهم شود. برای کسی که می خواهد برنامه را تغییر دهد، جابه جایی تدریجی شروع و پایان، با توجه به امکان زندگی، از یک زنگ ناگهانی واقع بینانه تر است.

همچنین همه افراد به دلیل کار، خانواده یا شرایط بدنی برنامه یکسانی ندارند. کارکنان شیفتی را نباید با نسخه عمومی قضاوت کرد. اگر زمان کار با خواب درگیر است، راه حل ممکن است به حمایت و تغییر برنامه نیاز داشته باشد. توصیه ای که فقط مسئولیت را بر دوش فرد بگذارد، محدودیت واقعی را نادیده می گیرد و ممکن است احساس شکست ایجاد کند.

زود بیدار شدن ناخواسته موضوع دیگری است

فردی ممکن است پیش از زمان مطلوب بیدار شود و نتواند دوباره بخوابد. این تجربه با سحرخیزی انتخابی و احساس استراحت تفاوت دارد. موسسه ملی سلامت روان آمریکا بیداری زودهنگام را یکی از نشانه های احتمالی افسردگی معرفی می کند. اما این نشانه به تنهایی تشخیص نیست و ممکن است علت دیگری هم داشته باشد.

برای ارزیابی، بپرسید پس از بیداری چه احساسی دارید و آیا برنامه روز مختل شده است. اگر خواب کوتاه، نگرانی یا افت خلق ادامه دارد، بررسی اهمیت پیدا می کند. ساعت زود به خودی خود نشانه سلامت نیست؛ همان طور که بیداری دیرتر هم به تنهایی بیماری را نشان نمی دهد. باید تجربه واقعی و تغییر نسبت به وضعیت معمول فرد دیده شود.

نظم را با انعطاف همراه کنیم

داشتن زمان نسبتا قابل پیش بینی برای خواب و بیداری می تواند هدفی عملی باشد. این به معنای ثابت کردن تمام دقیقه ها نیست. تغییرات معمول زندگی وجود دارند و نباید هر استثنا به نگرانی تبدیل شود. اگر ساعت ها بسیار جابه جا می شوند، چند روز الگو را یادداشت کنید و علت را ببینید. شاید کارهای شب، رفت و آمد یا مسئولیت خانه قابل تنظیم باشند.

برای صبح، فرصتی آرام و متناسب فراهم کنید؛ مثلا آماده کردن وسایل از شب قبل یا کم کردن عجله. چنین تغییرهایی ممکن است روز را قابل مدیریت تر کنند، ولی درمان افسردگی محسوب نمی شوند. کیفیت زندگی صبحگاهی فقط از زمان بیداری نمی آید. خواب کافی، برنامه کار و شرایط روانی هم حضور دارند و باید در توصیه دیده شوند.

به جای ساعت آرمانی، عملکرد را ببینیم

آیا در روز هوشیارید؟ آیا زمان کافی برای خواب دارید؟ آیا بیدار شدن با ناراحتی مداوم همراه است؟ این پرسش ها از انتخاب ساعت مشهور کاربردی ترند. اگر مشکل ادامه دارد، کمک بگیرید. سحرخیزی می تواند برای بعضی برنامه ها مناسب باشد، اما نباید به مسابقه تحمل کم خوابی تبدیل شود. مراقبت از روان از هماهنگی نیاز بدن و زندگی شروع می شود؛ نه فقط زودتر به صدا درآمدن زنگ ساعت.