۲.۸ میلیون کودک زیر ذره بین؛ صفحه نمایش فقط وقت بچه ها را نمی گیرد

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، این یافته تازه دوباره بحث قدیمی درباره موبایل، بازی، شبکه های اجتماعی و تلویزیون را داغ کرده است؛ اما پژوهشگران تاکید کرده اند که از این داده ها نمی توان نتیجه گرفت که صفحه نمایش به تنهایی علت مشکلات روانی کودکان است.

خبر چیست؟

این پژوهش یک مرور چتری است؛ یعنی پژوهشگران به جای بررسی مستقیم تک تک کودکان، نتایج مطالعات و مرورهای بزرگ قبلی را کنار هم گذاشته اند. حجم داده بسیار بزرگ بوده و کودکان ۶۴ کشور را دربر گرفته است. نتیجه کلی این بوده که میزان بالاتر استفاده از صفحه نمایش با پیامدهای نامطلوب در چند حوزه رشد کودک ارتباط دارد.

در گزارش پژوهش، استفاده بیشتر از بازی های ویدیویی، شبکه های اجتماعی و سرویس های پخش محتوا با عملکرد تحصیلی ضعیف تر و مهارت زبانی پایین تر همراه بود. مشکلات عاطفی و اجتماعی و برخی علائم مرتبط با اضطراب، افسردگی، مشکلات توجه و رفتار نیز در میان پیامدهای بررسی شده قرار داشتند.

موبایل متهم ردیف اول نیست

اینجا همان جایی است که خبر علمی می تواند به خبر زرد تبدیل شود. تیترهایی مانند صفحه نمایش باعث افسردگی کودکان می شود، چیزی بیشتر از نتیجه واقعی این پژوهش ادعا می کنند. پژوهشگران عمدتا درباره ارتباط صحبت کرده اند و بسیاری از داده های موجود از مطالعاتی آمده اند که نمی توانند رابطه علت و معلولی را ثابت کنند.

کودکی که اضطراب دارد ممکن است زمان بیشتری را در فضای آنلاین بگذراند. در این حالت، آیا صفحه نمایش علت اضطراب بوده یا کودک مضطرب بیشتر به صفحه نمایش پناه برده است؟ حتی ممکن است عامل سومی مانند مشکلات خانوادگی، فشار تحصیلی یا وضعیت اجتماعی بر هر دو اثر گذاشته باشد.

بنابراین عدد بزرگ ۲.۸ میلیون کودک نباید ما را به یک نتیجه ساده و تک عاملی برساند.

چیزی که روانشناسی باید جدی بگیرد

مسئله فقط تعداد ساعت استفاده از موبایل نیست. نوع استفاده، محتوای مصرف شده، زمان استفاده، شرایط خانوادگی و دلیل پناه بردن کودک به صفحه نمایش نیز اهمیت دارند. کودکی که برای انجام تکلیف مدرسه از تبلت استفاده می کند با کودکی که چند ساعت متوالی در شبکه اجتماعی درگیر مقایسه اجتماعی است، تجربه یکسانی ندارد.

همچنین کودکی که در خانه احساس تنهایی می کند و ساعت های طولانی بازی آنلاین می کند، ممکن است از صفحه نمایش به عنوان راهی برای تنظیم هیجان استفاده کند. در این حالت حذف ناگهانی وسیله بدون شناخت نیاز روانی پشت رفتار، لزوما مشکل اصلی را حل نمی کند.

یک هشدار مهم برای والدین

این پژوهش را بهتر است به جای تبدیل کردن به جنگ علیه موبایل، به عنوان هشداری درباره کیفیت زندگی دیجیتال کودکان دید. اگر صفحه نمایش جای خواب کافی، بازی واقعی، ارتباط خانوادگی، فعالیت بدنی، مدرسه و روابط همسالان را بگیرد، مسئله فقط خود صفحه نمایش نیست؛ مسئله تغییری است که در سبک زندگی کودک ایجاد شده است.

از طرف دیگر، پژوهشگران نیز تاکید کرده اند که عواملی مانند وضعیت اقتصادی خانواده، رفتار والدین و تولد زودرس نیز با پیامدهای رشد و سلامت روان ارتباط دارند. بنابراین نمی توان همه مشکلات یک کودک را به تلفن همراه نسبت داد.