رکنا، تورم افسارگسیخته کالاهای شب یلدا، سفرههای سنتی ایرانی را به کالایی لوکس بدل کرده است؛ انار ۶۷٪، هندوانه ۸۵٪، کیوی و سیب بیش از ۵۰٪ گرانتر از پارسال شدهاند و آجیلهای شب یلدا قیمت نجومی یافته است. این افزایش سرسامآور قیمتها، برگزاری یکی از کهنترین جشنهای ایرانی را برای خانوادههای کمدرآمد و حتی متوسط تقریباً غیرممکن کرده است.در چنین شرایطی، حفظ معنای واقعی شب یلدا نیازمند تمرکز بر نمادها و تجربههای جمعی به جای هزینههای نجومی است.
عددها سردند، اما واقعیت پشت آنها گرم و زنده است. هماکنون ۹۹۳ زن بدهکار مالی در زندانهای کشور بهسر میبرند؛ زنانی که نه با سوءنیت مجرمانه، بلکه بهدلیل یک امضا، یک اعتماد نابجا و فقدان آموزش حقوقی و حمایت اجتماعی، از زندگی عادی جدا شدهاند.
تهران در سال گذشته تنها هر ۵۲ روز یکبار هوای پاک را تجربه کرد؛ یعنی فقط ۷ روز هوای سالم در ۳۶۵ روز. میلیونها شهروند ۹۸ درصد سال را در هوای آلوده و خطرناک سپری کردهاند، در حالیکه قانون هوای پاک سالهاست روی کاغذ مانده و نهادهای مسئول،از سازمان محیط زیست تا شهرداری، وزارت صمت، وزارت کشور و مجلس،بیتفاوت از کنار بزرگترین بحران سلامت، اقتصاد و حقوق شهروندی عبور کردهاند. امروز سؤال روشن مردم این است که چه کسی قرار است پاسخ این مرگِ آرام اما دائمی را بدهد؟
تالاب انزلی، نگین آبی شمال ایران، دیگر نفس راحت نمیکشد. کاهش تراز دریای خزر و ورود بیوقفه پسابهای صنعتی و شهری، جریان طبیعی آب را مختل کرده و زیستگاه ماهیان، پرندگان مهاجر و هزاران گونه گیاهی را در معرض نابودی قرار داده است. کارشناسان هشدار میدهند: اگر اقدامی فوری صورت نگیرد، این تالاب باستانی ممکن است به یکی از تلخترین فاجعههای محیط زیستی ایران تبدیل شود.
نقشههای هواشناسی ورود یک موج سرمای قطبی گسترده به ایران را تأیید کردند؛ پیشبینی میشود بارش برف در ارتفاعات زاگرس و البرز به بیش از ۲ متر برسد و مسیرها و زندگی روزمره را تحت تأثیر شدید قرار دهد.
جمعی از دانشآموزان مناطق محروم با ارسال نامهای به رئیسجمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی، لغو تأثیر معدل پایه یازدهم و دوازدهم در کنکور ۱۴۰۵ را به عنوان یک مطالبه ملی مطرح کردند.
در هفت ماه امسال، دولت از هر نخ سیگار ۱۰.۷ هزار میلیارد تومان درآمد کسب کرده، در حالی که از کل معاملات مسکن تنها ۶۵۰۰ میلیارد تومان مالیات گرفته است؛ یعنی فشار مالی بر مصرفکننده و غفلت از سفتهبازان خانهها ۱.۶ برابر شده است.
رکنا، در تهران، شهری با بالاترین میزان استفاده از تاکسیهای اینترنتی در جهان، حدود سه میلیون نفر از این مسیر ارتزاق میکنند. اما این رفاه ظاهری، حاصل سیاستهای یارانهای دولت است که مصرف سوخت و تقاضا برای تاکسیهای اینترنتی را به شکل مصنوعی افزایش داده است. بسیاری از این رانندگان، شغل اصلی یا دوم خود را در این بازار غیررسمی و پرریسک پیدا کردهاند، بدون بیمه و امنیت شغلی، و درآمدشان همواره در معرض نوسانهای اقتصادی قرار دارد. این وضعیت، تصویری هشداردهنده از ناکارآمدی بازار کار رسمی و بحران اقتصادی خانوارها ارائه میکند.
آلودگی هوا فقط سلامت کودکان را تهدید نمیکند؛ تعطیلیهای مکرر مدارس چرخهای از اختلالات اقتصادی، اجتماعی و اداری ایجاد کرده که کشور را به عقب میراند. پروژهها متوقف، کسبوکارها فلج و خانوادهها تحت فشارند، اما هیچ سیستم جایگزین و مدیریتی برای مقابله با این بحران طراحی نشده است. ناکارآمدی نهادها، ضعف زیرساختها و سیاستگذاری ناقص، نه تنها بحران امروز، بلکه تهدیدی جدی برای توسعه پایدار و رقابتپذیری آینده کشور است.
شب یلدا نزدیک است، اما سفرههای ایرانیان امسال زیر فشار گرانی و تورم رنگ دیگری گرفته است. قیمت آجیل و خشکبار در یک سال اخیر بین ۴۰ تا ۱۰۰ درصد افزایش یافته و این موضوع باعث کاهش فروش در بازارهای عمدهفروشی تهران تا ۲۰ درصد و در مناطق جنوبی شهر تا ۵۰ درصد شده است.