دبیر سرویس اجتماعی خبرگزاری رکنا
رکنا، در حالی که طبق معاهده ۱۳۵۳ هیرمند، افغانستان در سالهای نرمال آبی موظف به تأمین ۸۵۰ میلیون مترمکعب آب برای ایران است، تنها ۴۱۷ میلیون مترمکعب آب به چاهنیمههای سیستان و بلوچستان وارد شده که کمتر از نیمی از حقابه تعیینشده محسوب میشود.
رکنا،تورم غذایی در ایران از مرز هشدارهای معمول عبور کرده و به بحرانی اجتماعی در زندگی روزمره خانوادهها تبدیل شده است. دادههای مرکز آمار ایران از اردیبهشت ۱۴۰۵ نشان میدهد قیمت برخی اقلام پایه خوراکی نسبت به اردیبهشت سال قبل چند برابر شده؛ از روغن نباتی با تورم ۴۳۱ درصدی و تخممرغ با ۳۴۳ درصد تا مرغ با ۲۸۷ درصد و برنج خارجی با ۲۲۲ درصد. در حالی که مسئولان از تحریم، جنگ ۴۰روزه و فشارهای خارجی میگویند، جامعهای که هشت سال متوالی با تورم سنگین زندگی کرده، دیگر به توضیح علتها قانع نیست و راهحل میخواهد؛ راهحلی که از مهار کسری بودجه و ثبات بازار ارز تا کنترل نقدینگی، حمایت هدفمند از تولید و حفاظت مستقیم از سفره خانوار را در بر بگیرد.
افزایش قیمت یک فرغون حرفهای به ۴۲ میلیون تومان تنها یک گرانی ساده در بازار ابزارآلات نیست؛ این عدد از ورود موج تورم به قلب بخش تولید، ساختوساز و خدمات خبر میدهد؛ جایی که افزایش هزینه تجهیزات در نهایت به رشد قیمت کالاها و خدمات برای مصرفکنندگان منجر میشود.
رکنا، همزمان با آغاز مذاکرات ایران و ایالات متحده برای پایان دادن به جنگ، بحران آب در ایران وارد مرحلهای حساستر شده است. کشوری که پیش از جنگ نیز درگیر خشکسالیهای پیاپی، افت شدید آبخوانها، فرونشست زمین، کشاورزی پرمصرف و تنش آبی بسیار شدید بود، اکنون با فشار تازهای بر زیرساختهای تأمین آب روبهرو شده است. حمله به تأسیسات آبشیرینکن، اختلال در خطوط انتقال و افزایش هزینههای بازسازی، نشان میدهد آب دیگر فقط یک مسئله محیط زیستی نیست؛ آب به قلب امنیت ملی ایران رسیده است.
پس از ماهها خشکی، با افزایش خروجی سد زایندهرود، جریان آب دوباره در بستر این رودخانه در محدوده شهر اصفهان برقرار شد؛ رخدادی که علاوه بر تأمین بخشی از نیازهای کشاورزی شرق و غرب استان، جلوهای تازه به فضای شهری بخشید و امید به بهبود وضعیت زیستمحیطی این شریان حیاتی را تقویت کرد.
رکنا، بحران محیط زیست در ایران دیگر به خشک شدن یک تالاب، قطع چند درخت یا آلودگی هوای چند شهر محدود نیست. آنچه امروز در سراسر کشور جریان دارد، فرسایش تدریجی بنیانهای زیستی سرزمینی است که میلیونها نفر در آن زندگی میکنند. از خشک شدن منابع آب و فرونشست زمین تا نابودی جنگلها، آلودگی هوا، گسترش بیابانها و انباشت زباله، مجموعهای از بحرانهای بههمپیوسته شکل گرفته که مستقیماً بر سلامت، اقتصاد، امنیت غذایی و کیفیت زندگی مردم اثر گذاشته است. روز جهانی محیط زیست در حالی فرا رسیده که بسیاری از کارشناسان معتقدند ایران وارد مرحلهای شده که دیگر نمیتوان از «خطرات آینده» سخن گفت؛ بخش مهمی از بحران، همین امروز در حال وقوع است.
افزایش نقطهبهنقطه قیمت برخی کالاها تا مرز ۱۰۰ تا ۴۳۰ درصد، دیگر صرفاً یک شاخص اقتصادی نیست؛ این ارقام از جابهجایی اجباری در سبد مصرفی خانوارها، حذف تدریجی کالاهای ضروری از سفره مردم و کاهش مستمر قدرت خرید خبر میدهد. در شرایطی که درآمدها از شتاب افزایش قیمتها عقب ماندهاند، هر موج جدید گرانی بخشی از جامعه را به دهکهای پایینتر سوق میدهد و زنگ خطر تعمیق فقر و فرسایش طبقه متوسط را به صدا درمیآورد.
رکنا، ناهماهنگی کدهای دارویی و خدمات درمانی میان سامانههای نسخهنویسی پزشکان و مراکز ارائه خدمات، به یکی از مشکلات پنهان نظام سلامت الکترونیک تبدیل شده است؛ مشکلی که بیماران را میان مطب، داروخانه و آزمایشگاه سرگردان میکند و روند درمان را با تأخیر و هزینههای اضافی مواجه میسازد.
رکنا، فرسودگی و سوختگی تنها پمپ خورشیدی تأمین آب در منطقه عشایری «کلک علیا» از توابع شهرستان مهرستان در استان سیستان و بلوچستان، ۱۰ خانوار ساکن این منطقه محروم را با مشکل جدی دسترسی به آب مواجه کرده است. به گفته افراد محلی، تأمین یک پمپ خورشیدی ذغالی ۵۰ متری میتواند این بحران را برطرف کند.
رکنا، جدیدترین آمارهای منابع طبیعی از توزیع ۱۷ میلیون و ۲۱۱ هزار هکتار جنگل کشور، پرده از نابرابری عمیق پوشش جنگلی در ایران برداشته است؛ بهطوری که استان فارس با بیش از ۲.۲ میلیون هکتار جنگل در رتبه نخست قرار دارد، اما همدان تنها ۴ هزار و ۸۲۳ هکتار جنگل دارد. فاصلهای ۴۶۲ برابری که کارشناسان آن را نشانهای از شکنندگی امنیت زیستمحیطی کشور و زنگ خطری برای آینده مقابله با خشکسالی، فرسایش خاک و ریزگردها میدانند.