چرا باید ماش را در برنامه غذایی هفتگی خود بگنجانیم؟ ۶ خاصیت مهم این حبوبات مغذی

به گزارش رکنا، ماش یکی از حبوبات مفید و پرخاصیتی است که از گذشته در آشپزی ایرانی جایگاه داشته، اما امروزه کمتر از برخی حبوبات دیگر مصرف می‌شود. این دانه کوچک و سبز رنگ، علاوه بر کاربردهای متنوع در آشپزی، می‌تواند بخشی از یک رژیم غذایی متعادل باشد.

از ماش می‌توان برای تهیه آش، سوپ، خوراک، ماش‌پلو و حتی جوانه ماش استفاده کرد. پخت نسبتاً آسان و امکان ترکیب آن با مواد غذایی مختلف، این حبوبات را به انتخابی مناسب برای وعده‌های غذایی روزانه تبدیل کرده است.

زهرا سرباز حسینی، متخصص طب ایرانی به ویژگی‌ها و فواید ماش اشاره کرده و دلایلی را برای گنجاندن متعادل آن در برنامه غذایی هفتگی مطرح کرده است.

۱. ماش حبوباتی با نفخ کمتر نسبت به برخی حبوبات

یکی از ویژگی‌هایی که در گزارش به آن اشاره شده، نفخ کمتر ماش در مقایسه با بعضی حبوبات دیگر است. بسیاری از افراد پس از مصرف لوبیا، نخود یا عدس دچار نفخ و احساس سنگینی می‌شوند؛ به همین دلیل ممکن است به دنبال جایگزین‌های متنوع‌تری باشند.

ماش نیز مانند سایر حبوبات حاوی فیبر و کربوهیدرات‌های پیچیده است و می‌تواند در برخی افراد نفخ ایجاد کند، اما روش آماده‌سازی و میزان مصرف در تحمل گوارشی آن تأثیر دارد.

برای کاهش احتمال نفخ بهتر است ماش را پیش از پخت چند ساعت خیس کنید و آب آن را دور بریزید. همچنین پخت کامل حبوبات و مصرف مقدار متعادل می‌تواند به هضم بهتر کمک کند.

۲. ماش منبعی گیاهی برای دریافت پروتئین است

ماش مانند سایر حبوبات، منبع مناسبی از پروتئین گیاهی محسوب می‌شود. پروتئین برای ساخت و ترمیم بافت‌های بدن، حفظ عضلات و عملکرد طبیعی سیستم ایمنی اهمیت دارد.

افرادی که گوشت کمتری مصرف می‌کنند یا به دنبال تنوع در منابع پروتئینی هستند، می‌توانند ماش را در برنامه غذایی خود قرار دهند.

ترکیب ماش با غلاتی مانند برنج، در قالب غذاهایی مثل ماش‌پلو، می‌تواند به دریافت طیف متنوع‌تری از اسیدهای آمینه کمک کند.

۳. ماش به تأمین فیبر مورد نیاز بدن کمک می‌کند

فیبر یکی از مواد ضروری در رژیم غذایی است که در عملکرد طبیعی دستگاه گوارش نقش دارد. ماش حاوی فیبر غذایی است و مصرف آن در کنار سبزیجات، میوه‌ها و سایر منابع فیبر می‌تواند به بهبود کیفیت رژیم غذایی کمک کند.

دریافت کافی فیبر با عملکرد بهتر روده و کمک به کنترل قند و چربی خون ارتباط دارد. البته برای بهره‌مندی از این فواید باید مصرف فیبر به‌تدریج افزایش یابد و آب کافی نیز در طول روز نوشیده شود.

۴. ماش در طب ایرانی جایگاه ویژه‌ای دارد

زهرا سرباز حسینی، متخصص طب ایرانی، در این گزارش به ویژگی‌های ماش در منابع طب سنتی اشاره کرده است. بر اساس توضیحات او، در این منابع ماش دارای مزاج سرد و خشک معرفی شده و برای تسکین عطش و برخی حالت‌های مرتبط با گرمی بدن مورد توجه قرار گرفته است.

همچنین در طب ایرانی از ماش به‌عنوان حبوباتی با نفخ کمتر یاد می‌شود.

البته باید توجه داشت که اصطلاحاتی مانند مزاج سرد و خشک متعلق به چارچوب طب سنتی هستند و نباید آن‌ها را معادل مستقیم مفاهیم پزشکی و علمی امروزی دانست.

۵. ماش را می‌توان با مواد غذایی متنوع ترکیب کرد

یکی از مزیت‌های ماش، امکان استفاده از آن در غذاهای مختلف است. این حبوبات با سبزیجات، غلات و ادویه‌های گوناگون ترکیب می‌شود و می‌تواند تنوع خوبی به برنامه غذایی بدهد.

ترکیب آش ماش یا ماش‌پلو با بادام پوست‌کنده، اسفناج و کدو پخته در منابع طب سنتی برای برخی مشکلات مانند سرفه‌های حاد و درد سینه مطرح شده است.

این توصیه‌ها را باید در چارچوب طب سنتی در نظر گرفت و نباید مصرف چنین غذاهایی را جایگزین بررسی و درمان پزشکی بیماری‌های تنفسی دانست.

۶. ماش جایگزین متنوعی برای عدس در غذاهای روزانه است

ماش و عدس هر دو از حبوبات مغذی هستند و می‌توانند در تهیه غذاهای مشابه استفاده شوند. برای مثال، اگر به عدسی علاقه دارید، می‌توانید با جایگزین کردن ماش، غذای متفاوتی به نام ماشی تهیه کنید.

متخصص طب ایرانی تفاوت‌هایی را میان ماش و عدس از دیدگاه طب سنتی مطرح کرده و مصرف متعادل ماش را برای تنوع غذایی پیشنهاد داده است.

از نظر تغذیه‌ای نیز استفاده متنوع از حبوبات مختلف می‌تواند به دریافت طیف گسترده‌تری از مواد مغذی کمک کند.

بهترین روش پخت ماش برای هضم بهتر

روش پخت ماش در طعم نهایی غذا و میزان تحمل گوارشی آن تأثیر دارد. برای آماده کردن این حبوبات بهتر است چند نکته را رعایت کنید:

• ماش را پیش از پخت پاک کنید و بشویید.

• در صورت امکان چند ساعت در آب خیس کنید.

• آب خیساندن را دور بریزید و با آب تازه بپزید.

• اجازه دهید ماش کاملاً نرم و پخته شود.

• از مصرف حجم بسیار زیاد آن در یک وعده خودداری کنید.

• برای طعم بهتر می‌توانید از ادویه‌های معطر استفاده کنید.

بر اساس توصیه متخصص طب ایرانی در گزارش منتشرشده، پخت ماش همراه با زنجبیل، زیره، فلفل، گلپر یا دارچین می‌تواند به هضم بهتر آن کمک کند.

چه کسانی باید در مصرف ماش احتیاط کنند؟

با وجود فواید تغذیه‌ای ماش، مصرف آن برای همه افراد به یک اندازه مناسب نیست. افرادی که دستگاه گوارش حساسی دارند یا پس از مصرف حبوبات دچار نفخ و ناراحتی می‌شوند، بهتر است مقدار کمی ماش مصرف کنند و واکنش بدن خود را بررسی کنند.

متخصص طب ایرانی به افراد دارای معده سرد و رطوبی توصیه کرده است در مصرف ماش زیاده‌روی نکنند. همچنین از دیدگاه طب سنتی، مصرف بیش از حد آن در افراد سردمزاج ممکن است با کاهش میل جنسی همراه باشد.

این موارد بخشی از دیدگاه طب ایرانی هستند و شواهد پزشکی قطعی برای تعمیم آن‌ها به همه افراد وجود ندارد. در مجموع، مقدار مصرف باید با توجه به شرایط فردی و تحمل گوارشی تنظیم شود.

چند غذای خوشمزه با ماش برای برنامه غذایی هفتگی

اگر می‌خواهید مصرف ماش را در برنامه غذایی خانواده بیشتر کنید، می‌توانید آن را به شکل‌های مختلف آماده کنید.

جمع‌بندی؛ ماش را از سفره غذایی خود حذف نکنید

ماش یکی از حبوبات مغذی و متنوعی است که می‌تواند به تأمین پروتئین گیاهی و فیبر مورد نیاز بدن کمک کند. امکان استفاده از آن در انواع آش، سوپ، خوراک و ماش‌پلو نیز باعث می‌شود به‌راحتی در برنامه غذایی هفتگی قرار بگیرد.

اگرچه در طب ایرانی ویژگی‌های دیگری نیز برای ماش مطرح شده است، بهتر است فواید تغذیه‌ای آن را در کنار یک رژیم متعادل و متنوع در نظر بگیریم. مصرف متعادل، پخت کامل و توجه به شرایط گوارشی فرد، سه نکته مهم برای استفاده بهتر از این حبوبات هستند.