درمان سوختگی با پوست گوسفند / دستاورد پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی مشهد

به گزارش رکنا، آیا پوست گوسفند می‌تواند به درمان بیماران دچار سوختگی‌های وسیع کمک کند؟ پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی مشهد با انجام یک طرح تحقیقاتی و فرآوری تخصصی پوست گوسفند، راهکاری تازه برای پوشش زخم‌های ناشی از سوختگی ارائه کرده‌اند؛ روشی که در مرحله مقدماتی روی ۱۰ بیمار مورد استفاده قرار گرفته و نتایج اولیه امیدوارکننده‌ای داشته است. این دستاورد می‌تواند در آینده به کاهش کمبود پوست موردنیاز برای درمان سوختگی‌های گسترده کمک کند و زمینه توسعه روش‌های جدید در جراحی ترمیمی و مراقبت از زخم را فراهم آورد.

چرا درمان سوختگی‌های وسیع همچنان یک چالش پزشکی است؟

سوختگی‌های گسترده از جمله آسیب‌هایی هستند که درمان آن‌ها به مراقبت‌های تخصصی و گاهی چندین مرحله جراحی نیاز دارد. در این شرایط، بخش وسیعی از پوست بدن آسیب می‌بیند و توانایی طبیعی پوست برای محافظت از بدن، تنظیم دما و جلوگیری از ورود عوامل عفونی کاهش پیدا می‌کند.

یکی از مهم‌ترین مشکلات پزشکان در درمان این بیماران، تأمین پوشش مناسب برای زخم‌هاست.

در بسیاری از موارد، جراحان از پوست سالم خود بیمار برای پوشاندن نواحی آسیب‌دیده استفاده می‌کنند؛ روشی که به آن پیوند پوست اتولوگ گفته می‌شود. اما زمانی که سطح سوختگی بسیار وسیع باشد، پوست سالم کافی برای پوشاندن تمام زخم‌ها وجود ندارد.

در چنین شرایطی، پوست اهدایی از افراد دیگر، از جمله افراد مرگ مغزی، می‌تواند به‌عنوان پوشش موقت زخم مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، محدود بودن منابع پوست اهدایی باعث شده است پژوهشگران به دنبال جایگزین‌های مناسب باشند.

پژوهشگران مشهد چگونه از پوست گوسفند برای درمان سوختگی استفاده کردند؟

در این طرح تحقیقاتی، متخصصان دانشگاه علوم پزشکی مشهد با همکاری استادان حوزه جراحی ترمیمی، سوختگی و دانشکده دامپزشکی، امکان استفاده از پوست گوسفند را پس از انجام فرآوری‌های تخصصی بررسی کردند.

هدف اصلی این پژوهش، آماده‌سازی پوست گوسفند به شکلی بود که بتوان از آن برای پوشاندن زخم بیماران دچار سوختگی‌های وسیع استفاده کرد.

به گفته دکتر علی احمدآبادی، دانشیار جراحی ترمیمی و سوختگی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و رئیس بخش سوختگی مجتمع بیمارستانی امام رضا (ع)، این روش پس از طی مراحل قانونی و دریافت مجوز کمیته اخلاق، در مرحله مقدماتی روی ۱۰ بیمار مورد استفاده قرار گرفت.

بر اساس اظهارات این متخصص، عملکرد این پوشش در بیماران بررسی‌شده مطلوب بوده و نتایج اولیه آن با پوست اهدایی انسان قابل مقایسه گزارش شده است.

البته برای ارزیابی دقیق میزان اثربخشی، ایمنی و عوارض احتمالی این روش، انجام مطالعات گسترده‌تر ضروری است.

پوست گوسفند چه کمکی به ترمیم زخم‌های سوختگی می‌کند؟

پوست در بدن انسان نقش یک سد محافظتی مهم را بر عهده دارد. هنگامی که این سد بر اثر سوختگی تخریب می‌شود، بدن در برابر از دست دادن آب، آلودگی و ورود میکروب‌ها آسیب‌پذیرتر خواهد شد.

پوشش‌های زیستی مورد استفاده در درمان سوختگی می‌توانند با محافظت از سطح زخم، به ایجاد شرایط مناسب‌تر برای ترمیم بافت کمک کنند.

در روش مورد بررسی پژوهشگران مشهد نیز پوست گوسفند پس از فرآوری تخصصی، برای پوشاندن زخم به کار گرفته شده است.

اهمیت چنین روشی در این است که می‌تواند یک منبع جایگزین برای تهیه پوشش زیستی زخم فراهم کند؛ به‌خصوص در شرایطی که دسترسی به پوست اهدایی انسان محدود است.

چرا استفاده از پوست گوسفند اهمیت دارد؟

یکی از ویژگی‌های مهم این دستاورد، انتخاب منبعی متفاوت برای تهیه پوشش زیستی زخم است.

دکتر سیدحسن طاوسی، دانشیار جراحی سوختگی بیمارستان امام رضا (ع)، با اشاره به محدودیت‌های استفاده از برخی پوشش‌های حیوانی، توضیح داده است که در تعدادی از کشورها از پوست خوک به‌عنوان زنوگرفت استفاده می‌شود؛ اما منشأ گوسفندی محصول جدید می‌تواند امکان استفاده از آن را در برخی کشورهای اسلامی نیز فراهم کند.

از دیگر ظرفیت‌های مطرح‌شده برای این روش می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کمک به کاهش وابستگی به پوست اهدایی انسان

• ایجاد منبع جایگزین برای پوشش زخم‌های سوختگی

• امکان کاهش بخشی از هزینه‌های تأمین پوشش‌های درمانی وارداتی

• فراهم شدن زمینه تولید داخلی یک محصول پزشکی

• برخورداری از ظرفیت توسعه و عرضه در بازار کشورهای منطقه و اسلامی

این محصول همچنین به‌عنوان یک اختراع ملی به ثبت رسیده است و مراحل بعدی تحقیقات آن در حال پیگیری است.