کم خواب شده اید و زود عصبانی می شوید؟ بشقاب تان را نگاه کنید!

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، شب خوب نخوابیده ایم، صبح با چای خودمان را سرپا نگه داشته ایم و عصر، کوچک ترین اتفاق اعصابمان را به هم می ریزد. در چنین روزی، طبیعی است دنبال غذایی بگردیم که هم انرژی بدهد، هم آراممان کند و هم تمرکز را برگرداند. اما این سه نیاز همیشه با یک انتخاب پاسخ نمی گیرند. گاهی مسئله، کمبود خواب است و گاهی تغذیه نامنظم یا فشار روانی. برای فهمیدن نقش غذا، بهتر است هر کدام را جدا ببینیم و از وعده های سریع و قطعی فاصله بگیریم.

خواب؛ زمان خوردن هم مهم است

در بحث خواب، فقط نام خوراکی اهمیت ندارد. شام دیرهنگام و بسیار سنگین، یا نوشیدن چای پررنگ در ساعات پایانی روز، می تواند برای بعضی افراد مشکل ساز باشد. اثر کافئین ممکن است چند ساعت باقی بماند و حساسیت افراد متفاوت است. بنابراین اگر شب ها خواب دشوار شده، بررسی زمان نوشیدن چای و قهوه اقدامی عملی تر از جست و جوی یک «میوه خواب آور» است.

موسسه ملی قلب، ریه و خون آمریکا توصیه می کند نزدیک خواب از وعده های سنگین پرهیز شود و به اثر کافئین توجه شود. برای شام می توان خوراک یا سوپی متناسب با نیاز فرد انتخاب کرد. کدو، هویج یا حبوبات ممکن است در این غذا حضور داشته باشند، اما علت انتخاب آنها، امکان ساختن وعده مناسب است؛ نه خاصیت خواب آوری اثبات شده برای همه مصرف کنندگان.

خلق؛ غذا بخشی از مراقبت است

گرسنگی، خستگی و فشار کاری می توانند هم زمان تجربه شوند. در این شرایط، داشتن غذای در دسترس و وعده ای کافی، بخشی از مراقبت روزانه است. سیب، نارنگی، ماست ساده یا نان همراه تخم مرغ، نمونه هایی برای موقعیت های مختلف هستند. هیچ کدام شادی را تضمین نمی کنند، ولی کمک می کنند نیاز غذایی زیر سایه کار و نگرانی نادیده نماند. بهتر است خوراکی را با انتظار واقع بینانه انتخاب کنیم.

افسردگی با ناراحتی کوتاه مدت تفاوت دارد. موسسه ملی سلامت روان آمریکا افسردگی را اختلالی می داند که می تواند بر احساس، فکر و عملکرد روزمره اثر بگذارد و برای آن درمان های مشخص وجود دارد. اگر بی علاقگی، ناامیدی یا افت عملکرد ادامه پیدا کرده، تغییر غذا نباید تنها اقدام باشد. مراقبت تغذیه ای می تواند کنار درمان قرار بگیرد، اما جای ارزیابی روانشناختی و پزشکی را نمی گیرد.

تمرکز؛ ابتدا علت های نزدیک را ببینیم

پیش از نسبت دادن حواس پرتی به کمبود یک ویتامین، چند پرسش ساده مطرح است: دیشب چقدر خوابیده ایم؟ امروز غذا خورده ایم؟ هنگام کار مدام میان پیام ها جابه جا می شویم؟ آیا فشار روانی زیادی داریم؟ پاسخ ها کمک می کنند مسئله دقیق تر دیده شود. خرید مکمل بدون بررسی این عوامل، ممکن است هزینه ایجاد کند و علت اصلی مشکل همچنان باقی بماند.

برای روزهای شلوغ، میان وعده همراه داشتن یک راه عملی است. میوه و مقدار کمی مغز، یا نان و پنیر، می تواند از رسیدن به گرسنگی شدید جلوگیری کند. با این حال، این پیشنهاد برای افزایش قطعی تمرکز طراحی نشده است؛ هدف، تامین غذا در زمانی است که فرصت وعده کامل نداریم. محیط کار، استراحت کوتاه و کاهش مزاحمت های مداوم هم در تجربه تمرکز سهم دارند.

گردو و تخمه کدو چه نقشی دارند؟

گردو و مغز تخمه کدو می توانند بخشی از مصرف مغزها و دانه ها باشند. این گروه غذایی مواد مغذی مختلفی دارد و برای تنوع سفره مفید است. اما نسبت دادن خاصیت آرام بخشی فوری به آنها دقیق نیست. اگر محصول خیلی شور انتخاب شود یا مصرف آن جای غذای اصلی را بگیرد، نتیجه با هدف اولیه فاصله پیدا می کند. سهم متناسب و شکل ساده مصرف، از نام تبلیغاتی خوراکی مهم تر است.

همچنین وجود یک ماده مغذی در غذا به معنای نیاز همه به مکمل آن ماده نیست. کسی که کمبود مشخص ندارد، لزوما با دریافت بیشتر حال بهتری پیدا نمی کند. مکمل باید با توجه به نیاز، وضعیت سلامت و داروهای مصرفی انتخاب شود. در سفره روزمره، ابتدا تنوع و کفایت غذا را بررسی کنیم؛ نه اینکه هر احساس ناخوشایند را نشانه کمبود یک ریزمغذی بدانیم.

یک مشاهده ساده، بدون وسواس

برای چند روز، زمان خواب، چای و قهوه، وعده ها و احساس خستگی را یادداشت کنید. ممکن است متوجه شوید شب های دیرشام یا روزهای بدون ناهار، حال دشوارتری داشته اید. چنین مشاهده ای تشخیص پزشکی نیست، اما برای اصلاح عادت یا گفت و گو با متخصص مفید است. پاییز با یک خوراکی قابل مدیریت نمی شود؛ غذا، خواب، شرایط زندگی و حمایت روانی باید در کنار هم دیده شوند.