یک عکس، یک عشق ممنوع و سقوط یک وزیر/ راز رسوایی چه بود؟ + عکس ها

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، یک رابطه پنهانی میان یک مدل جوان و یک سیاستمدار متأهل، فقط یک ماجرای عاشقانه نبود. وقتی پای سیاست، دربار، جاسوسی و رسانه به میان آمد، داستان به یکی از بزرگ ترین رسوایی های سیاسی بریتانیا در قرن بیستم تبدیل شد اما در میان انبوه عکس های این پرونده، یک تصویر بیش از همه ماندگار شد؛ تصویری که قرار نبود سند یک رابطه باشد، اما بعدها به نماد رسوایی پروفومو تبدیل شد. همه چیز از یک دختر جوان و یک وزیر شروع شد. کریستین کیلر در نوجوانی به لندن رفت و در کلوپ های شبانه کار کرد. او در آنجا با استیون وارد، پزشک استخوان و چهره ای شناخته شده در محافل اجتماعی لندن، آشنا شد. وارد او را به محافلی برد که افراد بانفوذ سیاسی و اجتماعی در آن رفت و آمد داشتند.در همین مسیر، کیلر با جان پروفومو، وزیر جنگ بریتانیا، آشنا شد.

پروفومو متأهل بود و در سال ۱۹۶۱ با کیلر رابطه داشت. نکته ای که بعدها این پرونده را بسیار حساس تر کرد، ارتباط همزمان کیلر با یوگنی ایوانوف، وابسته دریایی شوروی، بود؛ موضوعی که باعث شد ماجرای خصوصی به مسئله ای سیاسی و امنیتی تبدیل شود. گالری ملی پرتره بریتانیا نیز در شرح تاریخی خود این ارتباط ها را از عوامل اصلی شکل گیری رسوایی سال ۱۹۶۳ می داند.

عکس معروف، عکس رابطه نبود

مشهورترین تصویر کریستین کیلر را لوئیس مورلی در ماه مه ۱۹۶۳ گرفت؛ زمانی که ماجرای پروفومو افشا شده بود و یک شرکت فیلمسازی قصد داشت فیلمی درباره این رسوایی بسازد. از کیلر خواسته شد برای عکس تبلیغاتی فیلم جلوی دوربین برود.

او ابتدا تمایلی به برهنه شدن نداشت. مورلی برای حل این وضعیت، پیشنهاد کرد روی یک صندلی چوبی به گونه ای بنشیند که صندلی بخش زیادی از بدنش را بپوشاند. جلسه عکاسی کمتر از پنج دقیقه طول کشید اما یک اتفاق عجیب افتاد.

از حلقه فیلم ۱۲ تایی، یکی از فریم ها به دلیل خطای فنی ثبت نشد و تصویر معروف در پایان همان فیلم قرار گرفت. مورلی بعدها گفت تازه هنگام ظاهر کردن فیلم متوجه این اتفاق شده بود و چند هفته بعد، یکی از نسخه های عکس دزدیده شد و در روزنامه Sunday Mirror منتشر شد. عکسی که قرار بود تبلیغ یک فیلم باشد، خودش تبدیل به بخشی از تاریخ رسوایی شد.

تصویری که از خود رسوایی مشهورتر شد

این عکس به سرعت در سراسر بریتانیا پخش شد. گالری ملی پرتره بریتانیا امروز آن را یکی از تصاویر تعریف کننده دهه ۱۹۶۰ معرفی می کند. نسخه های مختلف همین جلسه عکاسی در آرشیو گالری نگهداری شده و حتی  مدارک اصلی مورلی نیز باقی مانده اند اما نکته مهم این است که این عکس رابطه کیلر و پروفومو را لو نداد. رابطه پیش از آن در مرکز تحقیقات و گزارش های رسانه ای قرار گرفته بود.

عکس، کار دیگری کرد: چهره ای به رسوایی داد که میلیون ها نفر بتوانند آن را بخاطر بسپارند و همین تفاوت، این پرونده را برای مجموعه عکس هایی که عشق ممنوع را لو دادند، جذاب می کند. گاهی عکس، راز را کشف نمی کند. گاهی عکس، تصویر ماندگار راز می شود.

یک عکس دیگر اینبار خود کیلر و پروفومو

این عکس  از تصویر معروف صندلی مهمتر است. در مجموعه گالری ملی پرتره بریتانیا، تصویری از جان پروفومو و کریستین کیلر در کنار هم وجود دارد؛ یک چاپ ژلاتین نقره ای مربوط به سال ۱۹۶۳ که هر دو را در یک قاب نشان می دهد. این تصویر دیگر یک پرتره تبلیغاتی نیست. دو چهره اصلی پرونده را در یک قاب داریم که بعد از عکس معروف مورلی.

بعد از افشا چه شد؟

پروفومو ابتدا رابطه با کیلر را در مجلس عوام انکار کرد اما بعد مشخص شد این اظهارات درست نبوده است. او در نهایت از سمت خود استعفا داد و رسوایی به دولت محافظه کار بریتانیا ضربه جدی زد. گالری ملی پرتره بریتانیا ثبت کرده است این ماجرا در نهایت به استعفای پروفومو و یکی از بحران های مهم سیاسی آن دوره انجامید اما زندگی کیلر هم بعد از آن هرگز به حالت عادی برنگشت.

او به یکی از شناخته شده ترین چهره های رسوایی های دهه ۱۹۶۰ تبدیل شد و سال ها بعد چندین بار درباره زندگی خود و آن اتفاق ها نوشت. گالری ملی پرتره بریتانیا نیز مجموعه ای از تصاویر، نوشته ها و آثار مربوط به او را در پرونده تاریخی خود نگهداری می کند.

زنی که دیگر نمی توانست از دوربین فرار کند

وقتی محاکمه استیون وارد در سال ۱۹۶۳ برگزار شد، کیلر دیگر یک زن ناشناس نبود. دوربین ها او را تا دادگاه دنبال می کردند. یکی از عکس های آرشیوی معروف، کیلر را در صندلی عقب یک خودرو هنگام ورود به دادگاه نشان می دهد دوربین عکاسان از پشت شیشه خودرو او را تعقیب می کند. تصویر دیگری او را هنگام سوار شدن به یک خودرو نشان می دهد لحظه ای کاملاً معمولی که در فضای آن روز به یک تصویر خبری تبدیل شده بود. در واقع بعد از افشای ماجرا، خود کریستین کیلر تبدیل به سوژه ای دائمی برای دوربین ها شد.

نگاه روانشناختی وقتی حفظ آبرو، رسوایی را بزرگ تر می کند

دکتر مریم سامانی - روانشناس بالینی و استاد دانشگاه - می گوید: قلاب روانی این پرونده، فاصله میان تصویر عمومی و رفتار خصوصی است. صاحب قدرت ممکن است برای حفظ اعتبارش، پنهانکاری را کم هزینه تر از پذیرش حقیقت ببیند اما هر انکار، چیزی تازه برای محافظت کردن می سازد؛ از جایی به بعد، فرد فقط رابطه را پنهان نمی کند، باید روایت قبلی خود را هم حفظ کند.

دکتر مریم سامانی معتقد است: قدرت می تواند احساس مصونیت ایجاد کند اما تصور اینکه می توان پیامدها را کنترل کرد یا افشا شدن را مهار کرد. این یک سازوکار احتمالی است، نه تشخیص درباره شخصیت پروفومو. وقتی چنین تصوری وارد تصمیم گیری شود، فرد ممکن است خطر را کمتر و توان خود برای مدیریت آن را بیشتر از واقعیت برآورد کند. برای مخاطب نیز مسئله فقط کنجکاوی درباره یک رابطه نیست. فاصله میان ادعا و عمل می تواند اعتماد را فرسوده کند؛ به ویژه وقتی کسی از دیگران صداقت می خواهد، اما برای خودش استثنا قائل می شود. خشم عمومی در چنین موقعیتی ممکن است بیش از خود رابطه، متوجه احساس فریب خوردن باشد.

وی می گوید: عکس هم چهره ای مشخص به این ماجرا می دهد؛ چیزی که ذهن آسان تر از جزئیات پیچیده سیاسی به خاطر می سپارد. اما همین ماندگاری، خطر دیگری دارد: زن به نماد رسوایی تبدیل شود و مسئولیت صاحب قدرت زیر سایه تصویر او بماند. تحلیل دقیق باید بپرسد چه کسی اختیار بیشتری داشت، چه کسی تصمیم گرفت حقیقت را پنهان کند و هزینه افشا شدن بر دوش چه کسی افتاد. این پرونده فقط داستان یک رابطه پنهانی نیست؛ داستان تبدیل شدن یک انسان به تصویر عمومی است.

وی می افزاید: کیلر در ابتدا یک زن جوان بود که وارد شبکه ای از روابط اجتماعی پیچیده شد. اما بعد از افشای ماجرا، رسانه ها دیگر فقط درباره انتخاب های او حرف نمی زدند؛ آنها برای او یک هویت عمومی ساختند. عکس معروف مورلی دقیقاً همین نقطه را نشان می دهد. یک انسان واقعی، ناگهان تبدیل می شود به یک تصویر، یک تیتر و یک نماد. از نگاه روانشناختی، چنین اتفاقی می تواند فاصله میان هویت شخصی و هویت اجتماعی را بسیار شدید کند؛ فرد دیگر فقط خودش نیست، بلکه تصویری است که دیگران بارها و بارها از او دیده و تفسیر کرده اند.  به همین دلیل است که هنوز وقتی نام کریستین کیلر در تاریخ بریتانیا مطرح می شود، بسیاری پیش از آنکه داستان پیچیده سیاسی پشت ماجرا را به یاد بیاورند، همان یک صندلی و همان یک عکس را به خاطر می آورند.

پایان  عشق ممنوعه

یک رابطه پنهانی، یک وزیر متأهل، یک مدل جوان و یک دوربین. اما عجیب ترین بخش داستان این است: عکسی که قرار بود برای تبلیغ یک فیلم ساخته شود، خودش تبدیل به یکی از مشهورترین تصاویر یک رسوایی واقعی شد. بزرگ ترین قدرت عکس این است که  گاهی یک عکس راز را لو نمی دهد؛ کاری می کند که دیگر هیچکسی نتواند راز را فراموش کند.