طرز تهیه عصاره قلم غلیظ و ژله‌ ای بدون بوی زهم؛ فوت‌ و فن پخت، نگهداری و فریز کردن در خانه

به گزارش رکنا، عصاره قلم یکی از مواد غذایی مقوی و کاربردی است که می‌توان از آن برای تهیه انواع سوپ، آش، خورش، سس و غذاهای خانگی استفاده کرد. اگر این عصاره به روش درست تهیه شود، بافتی ژله‌ای و غلیظ، رنگی مطلوب و طعمی دلپذیر خواهد داشت؛ بدون آنکه بوی زهم گوشت و استخوان در غذا باقی بماند.

راز تهیه یک عصاره قلم خوش‌طعم، فقط در ساعت‌ها جوشاندن خلاصه نمی‌شود. انتخاب قلم تازه، شست‌وشوی اصولی، بلانچ کردن، حرارت ملایم و صاف کردن صحیح، همگی در کیفیت نهایی آن نقش دارند. در ادامه، روش تهیه عصاره قلم غلیظ در خانه و نکات مهم نگهداری و فریز کردن آن را مرحله‌به‌مرحله می‌خوانید.

مواد لازم برای تهیه عصاره قلم

این مقدار برای تهیه حدود ۱ تا ۱.۵ لیتر عصاره، بسته به نوع قلم و میزان تبخیر آب، مناسب است.

مواد لازم

مقدار

قلم گوساله یا گاو

۱ تا ۱.۵ کیلوگرم

آب سرد

به میزان لازم، حدود ۲ تا ۲.۵ لیتر

پیاز

۱ عدد متوسط

هویج

۱ عدد

ساقه کرفس

۱ تا ۲ عدد

برگ بو

۱ تا ۲ عدد

فلفل سیاه درسته

چند دانه

سرکه سیب یا سرکه سفید

۱ قاشق غذاخوری، اختیاری

نمک

در صورت تمایل و ترجیحاً در پایان

نکته: برای تهیه عصاره‌ای که پس از سرد شدن حالت ژله‌ای پیدا کند، استفاده از قلم‌های دارای مفصل، غضروف و بافت همبند در کنار استخوان‌های مغزدار انتخاب مناسبی است.

طرز تهیه عصاره قلم غلیظ و خوش‌طعم

مرحله اول: انتخاب و آماده‌سازی قلم

قلم تازه و سالم تهیه کنید و از قصاب بخواهید آن را به قطعات کوچک‌تر تقسیم کند تا مواد مغذی و ژلاتین موجود در بافت‌های اطراف استخوان راحت‌تر وارد آب شوند.

قلم‌ها را با آب سرد بشویید و تکه‌های خون و آلودگی سطحی را جدا کنید. بهتر است از قلم‌هایی استفاده کنید که بوی غیرطبیعی، ترشیدگی یا تغییر رنگ مشکوک ندارند.

مرحله دوم: گرفتن بوی زهم با بلانچ کردن

یکی از مهم‌ترین فوت‌وفن‌های تهیه عصاره قلم بدون بوی زهم، بلانچ کردن استخوان‌هاست.

  1. قلم‌ها را داخل قابلمه بریزید و روی آن‌ها آب سرد اضافه کنید.

  2. قابلمه را روی حرارت قرار دهید تا آب به جوش برسد.

  3. اجازه دهید حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بجوشند.

  4. کف و ناخالصی‌های روی آب را جدا کنید.

  5. آب را کاملاً دور بریزید و قلم‌ها را با آب گرم بشویید.

  6. قابلمه را نیز تمیز کنید.

این مرحله به کاهش بوی نامطبوع و ناخالصی‌های سطحی کمک می‌کند و باعث می‌شود عصاره نهایی طعم تمیزتری داشته باشد.

مرحله سوم: پخت طولانی با حرارت ملایم

قلم‌های تمیزشده را دوباره داخل قابلمه قرار دهید و آب سرد به آن‌ها اضافه کنید. سپس پیاز پوست‌گرفته، هویج، کرفس، برگ بو و چند دانه فلفل سیاه را اضافه کنید.

در صورت تمایل می‌توانید یک قاشق غذاخوری سرکه نیز به آب اضافه کنید. سرکه ممکن است به آزاد شدن برخی مواد معدنی از استخوان کمک کند، اما استفاده از آن ضروری نیست.

قابلمه را روی حرارت قرار دهید تا آب به‌آرامی گرم شود. وقتی به جوش نزدیک شد، حرارت را کم کنید تا عصاره فقط ریزجوش بزند.

مدت زمان پیشنهادی پخت:

  • قلم گوساله: حدود ۸ تا ۱۲ ساعت

  • قلم گاو: حدود ۱۰ تا ۱۸ ساعت

در طول پخت، در قابلمه را کمی باز بگذارید و هر زمان لازم بود مقداری آب جوش اضافه کنید تا استخوان‌ها بیش از حد بیرون نمانند.

نکته مهم: جوشاندن شدید باعث کدر شدن عصاره و تبخیر سریع آب می‌شود. حرارت ملایم و یکنواخت نتیجه بهتری به همراه دارد.

مرحله چهارم: صاف کردن عصاره

پس از پایان پخت، قابلمه را از روی حرارت بردارید. استخوان‌ها و سبزیجات را خارج کنید و عصاره را از صافی ریز یا پارچه تمیز مخصوص مواد غذایی عبور دهید.

اگر عصاره‌ای شفاف‌تر می‌خواهید، اجازه دهید ذرات باقی‌مانده ته‌نشین شوند و سپس بخش زلال را به‌آرامی جدا کنید.

مرحله پنجم: غلیظ کردن عصاره قلم

برای داشتن عصاره غلیظ، آن را پس از صاف کردن دوباره روی حرارت ملایم قرار دهید تا مقداری از آب اضافی تبخیر شود.

هرچه آب کمتر و ژلاتین طبیعی بیشتری در عصاره وجود داشته باشد، بافت آن پس از سرد شدن غلیظ‌تر خواهد شد.

عصاره را بیش از حد نجوشانید؛ هدف، کاهش ملایم حجم آب است، نه تبدیل آن به مایعی بسیار شور یا بیش از اندازه غلیظ.

فوت‌وفن‌های مهم برای از بین بردن بوی زهم قلم

اگر می‌خواهید عصاره قلم بوی مطبوعی داشته باشد، این نکات را رعایت کنید:

  • بلانچ کردن را حذف نکنید: جوشاندن اولیه و دور ریختن آب آن، به کاهش بوی زهم کمک می‌کند.

  • از قلم تازه استفاده کنید: کیفیت و تازگی استخوان‌ها تأثیر زیادی بر طعم عصاره دارد.

  • کف روی آب را بگیرید: در ابتدای پخت، کف و ناخالصی‌های جمع‌شده روی سطح را جدا کنید.

  • از سبزیجات معطر استفاده کنید: پیاز، هویج، کرفس و برگ بو عطر ملایمی به عصاره می‌دهند.

  • حرارت را کنترل کنید: ریزجوش زدن بهتر از جوشیدن شدید است.

  • ادویه را متعادل اضافه کنید: فلفل سیاه و برگ بو کافی هستند؛ ادویه زیاد ممکن است طعم طبیعی عصاره را بپوشاند.

چگونه عصاره قلم را ژله‌ای و غلیظ کنیم؟

ژله‌ای شدن عصاره پس از سرد شدن، معمولاً نشانه وجود مقدار مناسبی ژلاتین استخراج‌شده از بافت همبند و غضروف است.

برای رسیدن به این بافت:

  1. از قلم‌های مفصلی و غضروف‌دار استفاده کنید.

  2. نسبت آب به قلم را بیش از حد بالا نبرید.

  3. زمان کافی برای پخت در نظر بگیرید.

  4. اجازه دهید عصاره پس از صاف کردن کمی بجوشد و غلیظ شود.

  5. آن را در یخچال قرار دهید تا کاملاً سرد شود.

اگر عصاره پس از سرد شدن همچنان مایع بود، لزوماً به معنای خراب بودن آن نیست؛ ممکن است نسبت آب زیاد بوده یا قلم ژلاتین کمتری داشته باشد.

روش نگهداری عصاره قلم در یخچال

پس از آماده شدن عصاره، نباید آن را برای مدت طولانی در دمای محیط رها کنید.

برای نگهداری صحیح:

  • عصاره را در ظرف‌های کم‌عمق و تمیز تقسیم کنید تا سریع‌تر خنک شود.

  • پس از خنک شدن اولیه، آن را در یخچال قرار دهید.

  • در ظرف‌ها را محکم ببندید.

  • بهتر است عصاره را طی ۳ تا ۴ روز مصرف کنید.

اگر روی عصاره پس از سرد شدن لایه‌ای از چربی تشکیل شد، می‌توانید آن را جدا کنید یا در صورت تمایل برای محافظت از سطح عصاره نگه دارید؛ اما این لایه جایگزین نگهداری در دمای مناسب نیست.

روش فریز کردن عصاره قلم در خانه

اگر مقدار زیادی عصاره تهیه کرده‌اید، بهترین راه برای نگهداری طولانی‌تر، فریز کردن آن است.

روش فریز کردن:

  1. اجازه دهید عصاره با روش ایمن خنک شود.

  2. آن را در ظرف‌های کوچک، قالب سیلیکونی یا قالب یخ بریزید.

  3. مقداری فضای خالی در ظرف باقی بگذارید؛ زیرا مایع هنگام یخ زدن منبسط می‌شود.

  4. روی ظرف‌ها تاریخ تهیه را بنویسید.

  5. آن‌ها را در فریزر با دمای حدود منفی ۱۸ درجه سانتی‌گراد قرار دهید.

برای استفاده آسان‌تر، عصاره را در اندازه‌های کوچک فریز کنید تا هر بار فقط به مقدار مورد نیاز از آن استفاده کنید.

مدت نگهداری: برای حفظ کیفیت و طعم بهتر است عصاره را طی حدود ۲ تا ۳ ماه مصرف کنید؛ هرچند در صورت ثابت ماندن دمای فریزر، ممکن است از نظر ایمنی مدت بیشتری نیز قابل نگهداری باشد.

بهترین روش یخ‌زدایی عصاره قلم

  • ظرف مورد نیاز را از شب قبل به یخچال منتقل کنید.

  • برای مصرف سریع‌تر، می‌توانید عصاره یخ‌زده را مستقیماً در قابلمه روی حرارت ملایم گرم کنید.

  • از یخ‌زدایی طولانی در دمای اتاق خودداری کنید.

  • عصاره ذوب‌شده را دوباره و چندباره فریز نکنید.

کاربردهای عصاره قلم در آشپزی

عصاره قلم را می‌توانید به روش‌های مختلف در آشپزی استفاده کنید:

  • برای تهیه سوپ جو، سوپ سبزیجات و سوپ مرغ

  • به‌عنوان پایه آش و انواع خوراک

  • برای خوش‌طعم کردن خورش‌ها

  • در تهیه سس گوشت و سس قارچ

  • برای پخت برنج و غذاهای ترکیبی

  • در تهیه غذاهای کودک، متناسب با سن و نیاز غذایی او

جدول خلاصه مراحل تهیه و نگهداری عصاره قلم

مرحله

روش انجام

نکته مهم

آماده‌سازی

شست‌وشوی قلم تازه

انتخاب قلم سالم

بوی‌زدایی

جوشاندن ۱۰ تا ۱۵ دقیقه و دور ریختن آب

کاهش بوی زهم

پخت اصلی

ریزجوش با حرارت ملایم

حدود ۸ تا ۱۸ ساعت

صاف کردن

عبور از صافی ریز

جدا کردن ناخالصی‌ها

غلیظ کردن

جوشاندن ملایم عصاره صاف‌شده

کنترل میزان تبخیر

نگهداری در یخچال

ظرف دربسته و دمای حداکثر ۴ درجه

۳ تا ۴ روز

نگهداری در فریزر

ظرف مناسب و دمای منفی ۱۸ درجه

مصرف ترجیحی طی ۲ تا ۳ ماه

نکات بهداشتی که نباید فراموش کنید

عصاره قلم به دلیل داشتن مواد مغذی و رطوبت بالا، در صورت نگهداری نامناسب می‌تواند زمینه رشد میکروب‌ها را فراهم کند.

  • عصاره پخته‌شده را بیشتر از ۲ ساعت در دمای اتاق رها نکنید؛ در هوای بسیار گرم این زمان کوتاه‌تر است.

  • برای خنک شدن سریع‌تر، عصاره را در چند ظرف کوچک و کم‌عمق تقسیم کنید.

  • یخچال باید دمای ۴ درجه سانتی‌گراد یا کمتر داشته باشد.

  • هنگام مصرف، عصاره را کاملاً گرم کنید.

  • اگر بوی غیرطبیعی، کپک یا نشانه مشکوکی مشاهده کردید، آن را دور بریزید و برای امتحان کردن، نچشید.

آیا عصاره قلم واقعاً مقوی است؟

عصاره قلم می‌تواند حاوی پروتئین‌ها و ژلاتین حاصل از بافت همبند، مقداری مواد معدنی و ترکیبات حاصل از پخت استخوان و گوشت باشد. میزان این مواد به نوع قلم، زمان پخت و روش تهیه بستگی دارد.

با این حال، نباید عصاره قلم را یک غذای کامل یا درمان قطعی مشکلات مفصلی و استخوانی دانست. ترکیب غذایی آن متغیر است و جایگزین رژیم غذایی متعادل یا درمان پزشکی نمی‌شود. افرادی که باید مصرف سدیم یا برخی مواد معدنی را محدود کنند، بهتر است در انتخاب و مصرف آن دقت داشته باشند.

جمع‌بندی

برای تهیه عصاره قلم غلیظ و بدون بوی زهم، سه نکته اهمیت ویژه دارد: استفاده از قلم تازه و غضروف‌دار، بلانچ کردن پیش از پخت اصلی و پخت طولانی با حرارت ملایم. پس از صاف کردن نیز می‌توانید با تبخیر مقداری از آب، عصاره را غلیظ‌تر کنید.

با تقسیم عصاره در ظرف‌های کوچک و نگهداری اصولی در یخچال یا فریزر، همیشه مقداری عصاره خانگی آماده خواهید داشت که می‌تواند طعم سوپ، آش، خورش و غذاهای مختلف را بهتر کند.

درباره این خبر سوالی دارید؟ در نظرات از رکنا بپرسید. پایان خبر / رکنا / کدخبر 1268459