چشم انتظاری برای تعطیلی مدارس/ وقتی یک تصمیم اداری به اضطراب خانوادگی تبدیل می شود/ تحلیل روانشناسی خبر ترند
رکنا: همزمان با هشدارهای هواشناسی درباره بارندگی شدید، رعدوبرق، وزش باد و احتمال بروز شرایط مخاطره آمیز در برخی مناطق، جستجوی تعطیلی مدارس و وضعیت هوای فردا افزایش یافته است. استاندار تهران اعلام کرده تعطیلی سراسری مدارس و ادارات در دستور کار نیست و در صورت وجود خطر، تصمیم گیری درباره مناطق آسیب پذیر به صورت موردی انجام می شود. این وضعیت، بار دیگر توجه ها را به فشار روانی بلاتکلیفی در خانواده ها جلب کرده است.
به گزارش گروه روانشناسی رکنا، برای بسیاری از خانواده ها، خبر تعطیلی مدارس فقط یک اطلاعیه اداری نیست. والدین باید درباره رفت وآمد فرزندان، ساعت کار خود، مراقبت از کودک و برنامه روزانه تصمیم بگیرند. وقتی خبر قطعی دیر اعلام می شود یا اطلاعیه های متناقض در فضای مجازی می چرخند، خانواده با مسئله ای روبرو می شود که از نظر روانشناختی فراتر از یک تغییر برنامه ساده است: بلاتکلیفی.
ذهن انسان با ندانستن چه می کند؟
در روانشناسی، عدم تحمل بلاتکلیفی به دشواری فرد در کنار آمدن با موقعیت هایی اشاره دارد که نتیجه آنها هنوز مشخص نیست. چنین وضعیتی می تواند نگرانی را افزایش دهد زیرا فرد نمی داند باید برای کدام احتمال آماده شود.
والدی که نمی داند فرزندش فردا باید به مدرسه برود یا نه، ممکن است چند سناریو را همزمان در ذهن مرور کند: اگر مدرسه باز باشد چه کسی کودک را می برد؟ اگر تعطیل شود چه کسی از او مراقبت می کند؟ اگر بارندگی شدید شود، مسیر رفت وآمد چقدر ایمن خواهد بود؟ مسئله زمانی دشوارتر می شود که فرد بارها و بارها اخبار را بررسی کند، نتواند تصمیم موقت بگیرد و تمام برنامه هایش را تا زمان دریافت اطلاعیه قطعی معلق نگه دارد.
چرا خبرهای ضدونقیض اضطراب را بیشتر می کنند؟
بر اساس نظریه ارزیابی شناختی ریچارد لازاروس افراد تنها به خود رویداد واکنش نشان نمی دهند بلکه معنایی که به آن می دهند و ارزیابی شان از منابع مقابله با آن نیز در شکل گیری هیجان مؤثر است.
وقتی خانواده با هشدار هواشناسی روبرو می شود، ممکن است خطر را جدی ارزیابی کند اما اگر همزمان چند کانال غیررسمی از تعطیلی خبر بدهند و مراجع رسمی هنوز تصمیمی اعلام نکرده باشند، فرد نمی داند کدام اطلاعات را مبنای برنامه ریزی قرار دهد.
در این شرایط، مسئله فقط نگرانی از بارندگی نیست دشواری تشخیص اطلاعات معتبر و ناتوانی در پیش بینی برنامه فردا نیز به فشار روانی اضافه می شود.
کودکان، نگرانی والدین را چگونه دریافت می کنند؟
کودکان همیشه جزئیات اخبار را درک نمی کنند، اما تغییر رفتار بزرگسالان را می بینند. تماس های مکرر والدین، نگرانی درباره مسیر مدرسه، گفتگوهای نگران کننده و تغییر ناگهانی برنامه ها می تواند برای کودک این پیام را داشته باشد که اتفاق خطرناکی در راه است.
به همین دلیل بهتر است والدین از انتقال نگرانی های حل نشده به کودک خودداری کنند. توضیح ساده و متناسب با سن، مانند اینکه ممکن است به دلیل وضعیت هوا برنامه مدرسه تغییر کند و بزرگترها اخبار رسمی را پیگیری می کنند، برای بسیاری از کودکان کافی است.
چرا گروه روانشناسی رکنا به این موضوع می پردازد؟
تعطیلی مدارس در ظاهر یک تصمیم آموزشی یا مدیریتی است، اما پیامدهای آن به زندگی روانی و اقتصادی خانواده ها گره می خورد. وقتی اطلاع رسانی دیرهنگام یا پراکنده باشد، هزینه تصمیم گیری به خانواده منتقل می شود؛ خانواده ای که باید در زمان کوتاه، میان امنیت کودک، مسئولیت شغلی و امکانات مراقبتی تعادل برقرار کند.
نکته مهم این است که اطلاع رسانی به موقع، فقط ابزار مدیریت بحران نیست نوعی حمایت روانی از جامعه است. حتی اگر تصمیم نهایی تعطیلی نباشد، اعلام شفاف وضعیت و توضیح معیارهای تصمیم گیری می تواند از شایعه و نگرانی غیرضروری بکاهد.
پیام گروه روانشناسی رکنا به مسئولان
مدیریت تعطیلی مدارس باید بر سه اصل استوار باشد: اعلام تصمیم در زمان مشخص، استفاده از مرجع واحد اطلاع رسانی و توضیح روشن درباره محدوده جغرافیایی تصمیم. اگر تعطیلی فقط شامل برخی مناطق است، نام مناطق و نوع مراکز مشمول باید دقیق اعلام شود.
بهتر است نهادهای مسئول برای روزهای دارای هشدار جوی، زمان مشخصی برای اعلام تصمیم داشته باشند تا خانواده ها ناچار نباشند تا نیمه شب میان کانال های خبری جستجو کنند.
راهکار برای خانواده ها
خانواده ها بهتر است یک یا دو مرجع رسمی را برای دریافت خبر انتخاب کنند و از بازنشر پیام های تأییدنشده خودداری کنند. همچنین می توانند از قبل برای دو حالت باز بودن یا تعطیلی مدرسه برنامه جایگزین داشته باشند.
برای کودکان نیز توضیح کوتاه و آرامش بخش کافی است. لازم نیست همه جزئیات هشدارها یا نگرانی های بزرگسالان به آنها منتقل شود.
تلنگر روانشناختی
گاهی آنچه خانواده را خسته می کند خود باران نیست ساعت ها انتظار برای فهمیدن این است که فردا چه اتفاقی خواهد افتاد. جامعه برای مدیریت بحران فقط به هشدار نیاز ندارد به اطلاعات قابل اعتماد، به موقع و قابل فهم هم نیاز دارد.
-
فیلم جاری شدن آب در دوباره رودخانه قمرود پس از ۶ سال
ارسال نظر