پشت پرده عملیات‌های بی‌وقفه آتش نشانان تهران در جنگ/ ۴۰۰ حادثه در ۴۰ روز

به گزارش رکنا، آتش‌نشانان، نماد واقعی ایثار، شجاعت و تعهد حرفه‌ای هستند؛ نیروهایی که در مواجهه با آتش‌سوزی‌های گسترده، انفجارها، ریزش ساختمان‌ها، حوادث صنعتی و بحران‌های شهری، بدون وقفه در خط مقدم نجات جان انسان‌ها قرار دارند. ماهیت کار آنان به‌گونه‌ای است که در هر مأموریت، خطر جانی مستقیم وجود دارد، اما با این وجود، هیچ‌گاه میدان را ترک نکرده‌اند.

سال گذشته برای آتش‌نشانان تهران، سالی بسیار سنگین، فشرده و چندبعدی بود. علاوه بر حوادث متعدد شهری، از آتش‌سوزی‌های گسترده در ساختمان‌های مرتفع، مراکز تجاری، انبارهای بزرگ کالا، کارگاه‌های صنعتی و حریق‌های گسترده در برخی تأسیسات، نیروهای عملیاتی با بحران‌های هم‌زمان و گسترده‌تری نیز مواجه شدند.

در همین سال، دو مقطع ویژه عملیاتی یعنی جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه (جنگ رمضان)، حجم مأموریت‌ها را به شکل بی‌سابقه‌ای افزایش داد. در جنگ ۱۲ روزه، مجموعاً ۱۴۲ حادثه به سازمان آتش‌نشانی اعلام شد که شامل آتش‌سوزی، ریزش سازه، انفجار و عملیات‌های نجات در شرایط ناایمن بود. این عدد در جنگ ۴۰ روزه به ۴۰۰ حادثه رسید؛ حوادثی که در برخی موارد هم‌زمان در چند نقطه شهری رخ می‌داد و نیاز به اعزام چندین ایستگاه به‌طور هم‌زمان داشت.

در زمان جنگ ۴۰ روزه، آتش‌نشانان تهران موفق شدند ۴۲۷ نفر را به صورت زنده از زیر آوار یا از داخل ساختمان‌های تخریب شده و از میان شعله‌ها نجات دهند. بخشی از این عملیات‌ها در شرایطی انجام شد که احتمال ریزش مجدد سازه یا وقوع انفجارهای ثانویه وجود داشت.

در کنار این شرایط، مأموریت‌های روزمره شهری نیز متوقف نشد. روزانه انواع مأموریت‌ها از جمله آتش‌سوزی‌های مسکونی و تجاری، حوادث تصادفات شهری، گیر افتادن افراد در آسانسور، سقوط در چاه‌های فاضلاب و چاه‌های آب، محبوس شدن در فضاهای بسته، حوادث کارگاهی، گیر کردن اعضای بدن در دستگاه‌ها و سقوط از ارتفاع به‌طور مستمر در جریان بود. با وجود این حجم سنگین عملیات ترکیبی، میانگین زمان رسیدن نیروها به محل حادثه همچنان کمتر از ۵ دقیقه حفظ شد؛ موضوعی که در استانداردهای بین‌المللی، شاخصی بسیار کلیدی در عملکرد آتش‌نشانی محسوب می‌شود.

در این میان، بخش مهمی از موفقیت عملیات‌ها به آمادگی نیروی انسانی و حضور مداوم آنان برمی‌گردد. بسیاری از نیروهای عملیاتی و مدیران میدانی در دوره‌های بحرانی، به‌صورت ۲۴ ساعته در ایستگاه‌ها و نقاط عملیاتی مستقر بودند. در برخی موارد، شیفت‌های کاری عملاً به حضور مستمر چندروزه تبدیل شد تا پاسخگویی به حوادث بدون وقفه انجام شود.

در صحنه عملیات، شرایط اغلب بسیار پیچیده بود؛ آتش‌سوزی‌های گسترده با دمای بالا، وجود دود غلیظ، خطر انفجار مخازن گاز یا سوخت، ریزش ناگهانی سازه‌ها و محدودیت دید، بخشی از شرایطی بود که نیروها در آن عملیات نجات را انجام می‌دادند. با این وجود، عملیات‌ها بدون توقف و با تمرکز کامل بر نجات جان انسان‌ها انجام شد.

در کنار آتش‌نشانان، نقش دستگاه‌های امدادی و خدماتی نیز بسیار حیاتی بود. جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران با اعزام تیم‌های امداد و نجات در عملیات‌ها و انتقال مصدومان حضور فعال داشت. شهرداری تهران نیز در تأمین لجستیک، تجهیزات سنگین، هماهنگی میدانی، پشتیبانی عملیاتی و ایجاد بستر مدیریت بحران نقش کلیدی ایفا کرد. همچنین سازمان اورژانس کشور در خدمات فوریت‌های پزشکی، نیروهای انتظامی و راهور فراجا در تأمین امنیت صحنه و مدیریت ترافیک، و سازمان‌های خدمات‌رسان آب، برق و گاز در کنترل شرایط زیرساختی و جلوگیری از تشدید بحران‌ها، همگی در کنار هم یک زنجیره کامل مدیریت بحران را تشکیل دادند.

در حوزه تقویت توان عملیاتی نیز اقدامات گسترده‌ای با کمک مستقیم شهرداری تهران انجام شد. از جمله ورود ماشین‌آلات سنگین و نیمه‌سنگین آواربرداری برای عملیات در ساختمان‌های تخریب‌شده، مینی‌لودرهای تخصصی برای عملیات شهری محدود، خرید ۱۵ دستگاه تانکر آب برای پشتیبانی حریق‌های گسترده، ۱۵ دستگاه کِشنده برای جابه‌جایی تجهیزات سنگین، ۲۰ دستگاه خودروی تخصصی حریق برای توسعه ناوگان عملیاتی و ۴ دستگاه خودروی فوماتیک ویژه عملیات در تأسیسات نفتی و پالایشگاهی.

این تجهیزات در چندین حادثه حساس، از جمله حریق‌های مرتبط با مخازن سوخت و تأسیسات نفتی، نقش مهمی در کنترل سریع آتش و کاهش خسارات داشتند.

آتش‌نشانی تهران در سال‌های اخیر با توسعه زیرساخت‌های آموزشی، راه اندازی معتبرترین مرکز آموزش بین المللی آتش نشانی خاورمیانه و بهره‌گیری از دانش روز، برگزاری رویدادهای تخصصی داخلی و بین‌المللی، همکاری با اساتید و مراکز آموزشی معتبر، توسعه دانشکده آتش‌نشانی و تقویت آموزش نیروهای داوطلب، به سطحی از بلوغ عملیاتی و آموزشی رسیده که امروز در میان مجموعه‌های پیشرو بین‌المللی قرار گرفته است.

در مجموع، این عملکرد، حاصل تلاش شبانه‌روزی آتش‌نشانان، هماهنگی دستگاه‌های امدادی و خدماتی، و همراهی مردم است. بدون تردید، نقش شهروندان در رعایت اصول ایمنی، پیشگیری از حوادث و کاهش ریسک‌های شهری، یکی از مهم‌ترین عوامل در کاهش حجم عملیات‌ها خواهد بود.

در پایان، ضمن گرامیداشت یاد و نام شهدای آتش‌نشان کشور، این روز را به همه آتش‌نشانان ایران و جهان تبریک می‌گویم و از تلاش‌های بی‌وقفه، رشادت‌ها و فداکاری‌های آنان صمیمانه قدردانی می‌کنم.

خادم مردم؛ جلال ملکی سخنگوی سازمان آتش نشانی و خدمات شهری شهرداری تهران.