دبیر سرویس اجتماعی خبرگزاری رکنا
رکنا، افزایش ناگهانی آگهیهای واگذاری حیوانات خانگی و رشد موارد رهاشدگی آنها در خیابان ، به گفته رئیس بیمارستان دامپزشکی پایتخت، نشانه روشنی از اثرات پنهان روزهای بحرانی از جنگ بر خانوادههاست؛ جایی که هزینههای روانی و اقتصادی، نخست بار سنگینش را بر دوش حیوانات میگذارد.
رکنا، در سایه دود، آتش و انفجار، فاجعهای خاموش در حال گسترش است؛ زمین ایران نفسش بریده، خاک و هوا آلوده و اکوسیستمهای شکننده کشور زیر بار موجی از تخریبهای ترکیبی خم شدهاند. تازهترین گزارش سازمان حفاظت محیطزیست نشان میدهد که جنگ تنها یک رویداد نظامی نبود، بلکه ماشهای برای وقوع یکی از گستردهترین بحرانهای زیستمحیطی و اقلیمی در تاریخ معاصر ایران است.
رکنا، طبق آمارهای تأییدشده، ۷۷ بنای تاریخی پایتخت در هفتههای اخیر آسیب دیدهاند؛ آثاری شامل ۳۸ اثر ثبت ملی و ۲۷ بنای دوره قاجار که ۱۰ درصد آنها دچار تخریب جدی شده است. با وجود این حجم خسارت، هیچ سازوکار بینالمللی ارزیابی اضطراری یا هشدار تخصصی صادر نشده و اکنون درخواست برای ورود نهادهای جهانیِ مسئول در حوزه میراث فرهنگی به روند پایش و حفاظت اضطراری افزایش یافته است.
رکنا، این گزارش روایتی است از شهرهایی که میایستند و مردمی که با وجود روزهای سنگین، ستونهای اصلی دواماند. جنگ از تهران تا دورترین روستاها کشیده شد، اما آنسوی مرزها تنها دغدغهای که جهان را بیقرار کرد، گشایش یک تنگه است. حالا آمارها زبان باز کردهاند؛ آماری که از وسعت فاجعه بر غیرنظامیان و مراکز غیرنظامی می گوید، یک روایت به ابعاد ملی و انسانی که نهادهای بشردوستانه جهان چشم بر آن بسته یا واکنش خنثی دارند.
رکنا، پایان مذاکرات بدون توافق اسلام آباد، تنها یک خبر نبود؛ یادآوری بود از اینکه جامعهای که زیر بار ویرانی حملات جنگی همچنان ایستاده، حق دارد بپرسد چرا سازوکارهای جهانی در برابر این حجم از آسیب هنوز فعال و مؤثر عمل نکردهاند.
رکنا،تنها در دو هفته نخست جنگی که با حمله آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد، حدود ۵ میلیون تن گاز گلخانهای وارد جو زمین شده است؛ حجمی از آلودگی که با مجموع انتشار سالانه دهها کشور برابری میکند. رقمی که نشان میدهد در حالی که جهان سالها برای کاهش کربن مذاکره و برنامهریزی میکند، جنگ میتواند در چند روز ضربهای به سامانه اقلیمی زمین وارد کند که اثرات آن بسیار فراتر از میدان نبرد گسترش مییابد.
جمعی از دانشآموزان داوطلب کنکور سراسری امسال با اشاره به تعطیلیهای مکرر مدارس و قطع اینترنت در سال ۱۴۰۴ میگویند شرایط غیرعادی آموزشی فرصت آمادگی کافی را از آنها گرفته است؛ آنها از دولت و مسئولان آموزشی خواستهاند برای برقراری عدالت آموزشی، زمان برگزاری کنکور دستکم یک ماه به تعویق بیفتد.
رکنا، با عبور زمان قطع اینترنت در ایران از مرز هزار ساعت، خسارتهای اقتصادی گسترده و توقف بخش بزرگی از اقتصاد دیجیتال تنها بخشی از پیامدهای این محدودیت است. اما در میان همه این پیامدها، یک تناقض بیش از همه مورد توجه قرار گرفته است، در حالی که قطع اینترنت با استناد به ملاحظات امنیتی و شرایط جنگی اعلام شده، همزمان دسترسی به اینترنت بینالملل در قالب سرویسهای گرانقیمت و محدود در حال فروش است؛ وضعیتی که پرسش جدی درباره منطق امنیتی این محدودیت و احتمال شکلگیری اینترنت طبقاتی در ایران ایجاد کرده است.
رکنا، کاهش شدید تردد خودروها، تعطیلی مدارس و افت فعالیتهای اداری و تولیدی از نهم اسفند ۱۴۰۴، تهران را وارد یک تجربه کمسابقه کرده است؛ نزدیک به پنجاه روز آسمان پاک و قابل تنفس. تجربهای که اکنون به یک آزمایش واقعی برای سنجش ریشههای آلودگی پایتخت تبدیل شده و پرسش جدی پیش روی متولیان «قانون هوای پاک» قرار میدهد که اگر با کاهش فعالیتهای آلاینده، آسمان تهران تا این حد سریع پاک میشود، چرا سالها سیاستها و وعدههای رسمی نتوانستهاند چنین نتیجهای ایجاد کنند؟
رکنا، در حالی که دیپلماتها در اسلامآباد برای تثبیت آتشبس و ورود به توافقی موثر وارد گفتوگو شدهاند، ابعاد واقعی جنگ چهلروزه تازه آشکار میشود. تخریب گسترده مسکن، فروپاشی اقتصادهای خرد، آسیب به زیرساختهای حیاتی و مرگ صدها غیرنظامی نشان میدهد که مذاکره تنها پایان درگیری نظامی است؛ جامعهای که از دل جنگ بیرون آمده با بحرانی عمیقتر در حوزه بازسازی اجتماعی، اقتصادی و انسانی روبهروست.