رکنا، با کمتر از ۵۰ روز تا آغاز سال ۱۴۰۵، ۶۴ درصد ظرفیت سدهای ایران خالی است و ورودی و خروجی آب نسبت به سال گذشته به ترتیب ۴ و ۲۶ درصد کاهش یافته است. این وضعیت منابع آب، هشدار قریب الوقوعی برای بحران اجتماعی، کمبود غذا ،مهاجرت گسترده و مباحث امنیتی در کشور به شمار میآید.
رکنا، در حالی که لایحه بودجه ۱۴۰۵ از فربه تر شدن شرکت های دولتی و رشد چشمگیر منابع آن ها خبر میدهد، زندگی روزمره مردم زیر فشار گرانی، کاهش قدرت خرید و ناامنی معیشتی فرسودهتر شده است. میلیاردها تومان در گردش شرکت ها جابهجا میشود، اما رد این پول در سفره خانوارها، خدمات عمومی و بهبود کیفیت زندگی دیده نمی شود.
رکنا، لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ بیش از یک هزار میلیارد تومان اعتبار حمایتی برای خانوارها پیشبینی کرده است، اما ۶۵ تا ۸۸ درصد این منابع به شکل همگانی توزیع میشود و سهم حمایتهای هدفمند تنها ۱۲ تا ۳۵ درصد است. کارشناسان هشدار میدهند بدون هدفمندسازی دقیق و متنوعسازی ابزارهای حمایتی، حتی بزرگترین بودجه حمایتی کشور نمیتواند فشار معیشتی میلیونها ایرانی را کاهش دهد و شکاف اجتماعی را کم کند.
رکنا، سهم هزینه خوراکی ها از کل هزینه خانوار در ایران طی ۱۰ سال گذشته از ۲۴.۳ درصد به ۳۰.۹ درصد افزایش یافته است؛ این تغییر نشان دهنده فشارهای شدید اقتصادی بر زندگی خانوارهاست. اکنون بیش از یک سوم درآمد مردم صرف تأمین مایحتاج غذایی میشود و این موضوع نشان از کاهش قدرت خرید و افت سطح رفاه عمومی دارد.
رکنا، لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ عملاً نشان میدهد دولت از توسعه فناوری و حمایت از اقتصاد دانشبنیان غفلت کرده است؛ رشد اعتبارات تنها ۱۰ درصد است، منابع حیاتی فناوریهای پیشران حذف شده و حمایت از هوش مصنوعی در حد قطرهای ناچیز باقی مانده، موضوعی که آینده رقابتپذیری کشور در عرصه نوآوری را جدیتر از همیشه به چالش میکشد.
رکنا، بازار خودرو در ایران این روزها با سرعتی سرسامآور بالا میرود و حتی خرید یک خودروی دست دوم برای جوانان، تبدیل به آرزویی دور از دسترس شده است. پراید و خودروهای کوچک اقتصادی که زمانی نماد امید و استقلال بودند، حالا با قیمت های نجومی، زندگی روزمره نسل جوان را محدود و آرزوهایشان را خاکستری کرده اند. هر هفته که قیمتها بالا میرود، فاصله میان واقعیت و رؤیا برای جوانان عمیق تر میشود.
رکنا، براساس آمارهای رسمی، ورودی آب به سدهای کشور در سال آبی جاری تا پنجم بهمن ماه ۶۰۰ میلیون متر مکعب کمتر از مدت مشابه سال گذشته بوده است. این کاهش در ورودی ها، بهویژه در کنار کاهش ۱۸ درصدی حجم آب موجود در مخازن سدها، نشانه ای جدی از بحران منابع آبی است که میتواند در تابستان پیش رو فشارهای جدیتری بر کشور وارد کند.
لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، اعتبارات آموزش و پرورش را با رشد ۲۵/۶۱ درصدی به ۵۸۷ هزار میلیارد تومان رسانده است، اما بخش اعظم این منابع صرف هزینههای جاری شده و ساخت مدارس جدید، تجهیزات آموزشی، تغذیه رایگان دانشآموزان و رفاه فرهنگیان همچنان با کمبود شدید مواجه است. افزایش بودجه بیشتر جنبه عددی دارد و تغییری ملموس در وضعیت آموزشی کشور ایجاد نکرده است.
رکنا، حمید حاجاسماعیلی، کارشناس حوزه کار و اشتغال، هشدار داد که سال ۱۴۰۵ برای معیشت مردم با شرایط بسیار دشواری همراه خواهد بود. به گفته او، کسری بودجه سنگین، محدودیت درآمدهای ارزی، رکود گسترده کسبوکارها و کاهش منابع مالی دولت باعث خواهد شد تورم واقعی چند برابر نرخهای رسمی اعلامشده شود. این کارشناس همچنین نسبت به کمبود کالا در کشور ابراز نگرانی کرد و تاکید داشت که در صورت بروز بحران یا جنگ، فشار اقتصادی بر مردم به شدت افزایش خواهد یافت.
رکنا، آمارهای دی ماه نشان میدهد هزینه غذا در یک سال تقریباً دو برابر شده است؛ تورم نقطه به نقطه خوراکیها به مرز ۹۰ درصد و تورم ماهانه به حدود ۱۴ درصد رسیده؛ عددهایی که دیگر اقتصادی نیستند و به روشنی از یک مبحث جدی معیشتی خبر میدهند.