کمبود ویتامین B12؛ زنگ خطری برای سلامت مغز و اعصاب / اینفوگرافیک

به گزارش رکنا، کمبود ویتامین B12 تنها به خستگی و کم‌خونی محدود نمی‌شود؛ کاهش این ویتامین ضروری می‌تواند عملکرد سیستم عصبی را مختل کند و در صورت تأخیر در تشخیص و درمان، آسیب‌های عصبی ماندگاری به همراه داشته باشد.

ویتامین B12 یا کوبالامین یکی از مواد مغذی ضروری برای بدن است که نقش مهمی در تولید گلبول‌های قرمز، ساخت DNA و حفظ سلامت سلول‌های عصبی ایفا می‌کند. این ویتامین همچنین در حفظ غلاف میلین، پوشش محافظ رشته‌های عصبی، نقش دارد؛ پوششی که به انتقال صحیح پیام‌های عصبی کمک می‌کند.

کمبود B12 چه آسیبی به اعصاب وارد می‌کند؟

زمانی که بدن با کمبود ویتامین B12 مواجه می‌شود، عملکرد طبیعی سلول‌های عصبی و انتقال پیام‌های عصبی ممکن است دچار اختلال شود. در چنین شرایطی فرد ممکن است علائمی مانند بی‌حسی، گزگز دست و پا، احساس سوزش در اندام‌ها و ضعف عضلانی را تجربه کند.

در موارد پیشرفته‌تر، اختلال در تعادل، مشکلات حرکتی، کاهش تمرکز و اختلالات حافظه نیز ممکن است بروز کند. برخی از آسیب‌های عصبی ناشی از کمبود طولانی‌مدت این ویتامین، حتی پس از شروع درمان نیز ممکن است به‌طور کامل برطرف نشوند.

علائم هشداردهنده کمبود ویتامین B12

مهم‌ترین نشانه‌هایی که می‌توانند با کمبود این ویتامین ارتباط داشته باشند عبارت‌اند از:

• خستگی و ضعف مداوم

• گزگز و بی‌حسی دست‌ها و پاها

• اختلال در حفظ تعادل و راه رفتن

• کاهش تمرکز و مشکلات حافظه

• ضعف عضلانی

• رنگ‌پریدگی و تپش قلب

• التهاب و قرمزی زبان

نکته مهم این است که علائم عصبی کمبود B12 ممکن است حتی بدون وجود کم‌خونی نیز ظاهر شوند.

چه افرادی بیشتر در معرض کمبود B12 هستند؟

افرادی که رژیم غذایی گیاه‌خواری سخت‌گیرانه دارند، سالمندان، مبتلایان به برخی بیماری‌های گوارشی و افرادی که در جذب مواد مغذی مشکل دارند، بیشتر در معرض کمبود این ویتامین قرار می‌گیرند.

همچنین مصرف طولانی‌مدت برخی داروها، از جمله متفورمین و داروهای کاهنده اسید معده، می‌تواند با کاهش سطح B12 ارتباط داشته باشد.

چگونه از کمبود این ویتامین پیشگیری کنیم؟

گوشت، ماهی، تخم‌مرغ، شیر و محصولات لبنی از منابع غذایی مهم ویتامین B12 هستند. افرادی که این مواد غذایی را مصرف نمی‌کنند یا در جذب این ویتامین مشکل دارند، ممکن است به مکمل نیاز داشته باشند.

تشخیص کمبود B12 معمولاً با آزمایش خون انجام می‌شود و در موارد مشکوک ممکن است آزمایش‌های تکمیلی مانند متیل‌مالونیک اسید نیز درخواست شود.

درمان را به تأخیر نیندازید

درمان کمبود ویتامین B12 به علت ایجاد آن و شدت کمبود بستگی دارد و ممکن است با مکمل خوراکی یا تزریقی انجام شود. تشخیص زودهنگام اهمیت زیادی دارد؛ زیرا می‌تواند از پیشرفت آسیب‌های عصبی جلوگیری کند.

توجه: بی‌حسی، گزگز یا اختلال تعادل همیشه به معنای کمبود B12 نیست و برای تشخیص علت باید بررسی پزشکی انجام شود. مصرف خودسرانه مکمل نیز جایگزین تشخیص و درمان اصولی نیست.