چرا مغز شما شب ها بیشتر سراغ خاطرات بد می رود؟

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، تمام روز مشغول بوده، اما همین که سرش را روی بالش می گذارد، جمله ای از یک گفت و گوی قدیمی برمی گردد. بعد، اشتباهی دیگر و خاطره ای دورتر ظاهر می شوند. چنین تجربه ای ممکن است آشنا باشد، ولی علت آن برای همه یکسان نیست و نباید هر مرور شبانه ای را نشانه اختلال دانست.

سکوت، فرصت توجه به فکرها را بیشتر می کند

در طول روز، کار، رفت و آمد و گفت و گو توجه را میان موضوع های مختلف تقسیم می کنند. شب که این محرک ها کمتر می شوند، فرد ممکن است فکرهایی را واضح تر احساس کند که پیش تر هم وجود داشته اند. این توضیح، یک احتمال برای تجربه شخصی است؛ نه اثبات اینکه مغز در ساعت خاصی، خاطرات منفی بیشتری تولید می کند.

همچنین پایان روز می تواند زمان حساب کردن کارهای انجام شده و نشده باشد. اگر فرد نگران نتیجه یک اختلاف یا تصمیم باشد، ذهن ممکن است بارها همان موضوع را مرور کند. تفاوت مهم این است که مرور، به روشن شدن مسئله و یک اقدام مشخص برسد یا فقط ناراحتی و سرزنش را تکرار کند. طولانی شدن فکر، لزوما به معنای مفید بودن آن نیست.

خواب ناکافی می تواند کنترل فکر را دشوارتر کند

پژوهشی درباره مغز محروم از خواب نشان داد کم خوابی در شرایط آزمایش، توان مهار بازیابی خاطرات ناخواسته را مختل می کند. این یافته به فهم رابطه خواب و کنترل شناختی کمک می کند، اما نمی گوید همه افراد هر شب یا پس از یک خواب کوتاه، حتما خاطرات بد بیشتری تجربه خواهند کرد.

آزمایش مهار خاطره با تجربه طبیعی روی تخت یکسان نیست. با این حال، نتیجه یادآور می شود خواب را نباید فقط زمان خاموش بودن بدن دانست. اگر فرد چند شب کم خوابیده و همزمان فکرهای مزاحم بیشتری دارد، بررسی خواب هم اهمیت پیدا می کند. نسبت دادن همه چیز به «ضعف ذهن» یا «بیش از حد حساس بودن»، توضیح مناسبی نیست.

چرا تلاش برای تمام کردن فکر، همیشه نتیجه نمی دهد؟

بعضی افراد تصور می کنند تا پاسخ کامل یک مسئله را پیدا نکنند، اجازه خوابیدن ندارند. در نتیجه، تخت به محل بحث درونی تبدیل می شود. سوال هایی مانند «چرا این کار را کردم؟» ممکن است بارها تکرار شوند، بدون آنکه اطلاعات تازه ای اضافه شود. این وضعیت با تصمیم گرفتن درباره یک اقدام فردا تفاوت دارد.

می توان موضوع را کوتاه نوشت و مشخص کرد آیا اکنون کاری قابل انجام است یا نه. اگر پاسخ منفی است، تعیین زمانی در روز برای بررسی آن، ممکن است کمک کننده باشد. هدف، دستور دادن به ذهن برای فراموشی فوری نیست؛ جدا کردن زمان استراحت از تلاش بی پایان برای حل مسئله است. قرار نیست همه احساسات پیش از خواب به نتیجه نهایی برسند.

خاطره ناراحت کننده همیشه نشخوار فکری نیست

یادآوری یک اتفاق دشوار ممکن است بخشی از سوگ یا واکنش معمول به فشار باشد. در برخی موارد، خاطره به شکل ناخواسته، بسیار زنده و همراه با احساس وقوع دوباره تجربه می شود. این تجربه با مرور یک مکالمه فرق دارد و اگر پس از حادثه آسیب زا، همراه با کابوس، اجتناب یا برانگیختگی شدید ادامه دارد، بررسی تخصصی مفید است.

از روی یک شب پر از فکر نمی توان تشخیص افسردگی، اضطراب یا اختلال پس از سانحه داد. مدت، شدت و تاثیر بر زندگی اهمیت دارند. همچنین مصرف مواد، داروها و مشکلات خواب ممکن است در تجربه نقش داشته باشند. برای ارزیابی، بهتر است فرد مثال های مشخصی از فکرها و زمان وقوع آنها ارائه دهد، نه فقط بگوید «مغزم شب ها خراب می شود».

برای شب آرام تر، روز را هم بررسی کنید

داشتن فرصتی در روز برای گفت و گو، نوشتن نگرانی و رسیدگی به مسئله های قابل حل، ممکن است فشار مرور شبانه را کمتر کند. اگر بی خوابی یا خاطرات مزاحم مداوم شده اند، کمک تخصصی می تواند روش متناسبی پیشنهاد دهد. معیار پیشرفت، خالی شدن کامل ذهن نیست؛ کاهش رنج و توان بازگشت به استراحت است. شب، ذاتا زمان خاطرات بد نیست؛ شرایط فرد تعیین کننده است.