آلکسی تایمیا چیست؟/ چرا بعضی افراد نمی توانند احساسات خود را تشخیص دهند؟

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، آلکسی تایمیا به معنای دشواری در شناسایی و توصیف احساسات است. این اصطلاح به معنای نداشتن احساس یا بی عاطفه بودن نیست؛ فرد ممکن است خشم، ترس، اندوه یا شادی را تجربه کند، اما نتواند آنها را به روشنی تشخیص دهد یا درباره شان حرف بزند. پژوهش های روانشناختی معمولا سه ویژگی اصلی برای این مفهوم در نظر می گیرند: دشواری در شناسایی احساسات، دشواری در بیان احساسات برای دیگران و گرایش به تمرکز بر رویدادها و جزئیات بیرونی به جای دنیای درونی.

وقتی بدن احساس می کند اما ذهن نامی برای آن ندارد

احساسات فقط تجربه هایی ذهنی نیستند با واکنش های بدنی نیز همراه اند. تپش قلب، گرفتگی عضلات، سنگینی قفسه سینه، تعریق یا دل آشوبی ممکن است در موقعیت های هیجانی ظاهر شوند. فردی که در شناسایی احساسات مشکل دارد، ممکن است این نشانه ها را متوجه شود، اما نتواند بفهمد دقیقا به چه احساسی مربوط اند برای مثال ممکن است پیش از یک جلسه مهم دچار دل درد شود، اما متوجه نباشد که مضطرب است. یا هنگام شنیدن یک انتقاد، احساس فشار در قفسه سینه داشته باشد، ولی نتواند تشخیص دهد که خشمگین، شرمنده یا ناراحت شده است. در نتیجه، گاهی احساسات به شکل شکایت های جسمی یا واکنش های رفتاری ظاهر می شوند نه به صورت کلماتی روشن مانند ترسیده ام یا دلخورم.

چرا چنین وضعیتی شکل می گیرد؟

آلکسی تایمیا یک ویژگی چند عاملی است و نمی توان برای همه افراد یک علت واحد در نظر گرفت. برخی پژوهش ها نقش عوامل زیستی، تفاوت های فردی در پردازش هیجان، تجربه های کودکی و شیوه یادگیری درباره احساسات را بررسی کرده اند. کودکی را تصور کنید که هر بار گریه می کند با جمله هایی مانند چیزی نشده یا اینقدر حساس نباش روبرو می شود. اگر فرصت نام گذاری و فهمیدن احساساتش را نداشته باشد، ممکن است در بزرگسالی نیز در تشخیص تجربه های درونی خود دشواری داشته باشد.

با این حال، چنین تجربه ای به تنهایی علت قطعی آلکسی تایمیا نیست. این ویژگی در بعضی افراد پایدارتر است و در برخی دیگر ممکن است با فشار روانی، افسردگی یا تجربه های دشوار زندگی پررنگ تر شود. همچنین آلکسی تایمیا به خودی خود یک تشخیص مستقل در همه نظام های تشخیصی روانپزشکی محسوب نمی شود.

چه تاثیری بر روابط دارد؟

وقتی فرد نمی تواند احساسش را تشخیص دهد، توضیح دادن آن برای دیگران نیز دشوار می شود. ممکن است شریک عاطفی او بپرسد چرا ناراحتی؟ و پاسخ بشنود نمی دانم. اطرافیان گاهی این پاسخ را بی اعتنایی یا پنهان کاری تعبیر می کنند، در حالی که ممکن است فرد واقعا نتواند تجربه درونی اش را توضیح دهد.

این دشواری می تواند حل تعارض را نیز پیچیده کند. کسی که نمی داند از چه چیزی رنجیده است، سخت تر می تواند درباره نیاز یا مرز خود صحبت کند. در نتیجه، ممکن است سکوت کند، از موقعیت فاصله بگیرد یا ناگهان واکنشی نشان دهد که خودش هم دلیل آن را به خوبی نمی فهمد.

آیا می توان مهارت شناخت احساسات را تقویت کرد؟

تمرین نامگذاری احساسات می تواند نقطه شروع مناسبی باشد. بجای پرسیدن کلی حالم خوب است یا بد؟، می توان پرسید: در بدنم چه می گذرد؟، این حس به ترس نزدیک تر است یا خشم؟ و چه اتفاقی درست پیش از این حالت افتاد؟ نوشتن موقعیت ها و واکنش های بدنی نیز به شناسایی الگوها کمک می کند.

درمانگر می تواند با روش هایی مانند درمان شناختی رفتاری، تمرین های آگاهی هیجانی و توجه به نشانه های بدنی به فرد کمک کند واژگان دقیق تری برای تجربه های خود پیدا کند. هدف این نیست که فرد همیشه احساساتش را بی نقص توضیح دهد؛ هدف این است که فاصله میان تجربه کردن یک احساس و فهمیدن آن کمتر شود.

آلکسی تایمیا یادآوری می کند همه انسان ها به یک اندازه زبان احساسات را بلد نیستند. گاهی کسی که می گوید نمی دانم چه حسی دارم، بی تفاوت نیست فقط هنوز راهی برای ترجمه تجربه درونی اش به کلمات پیدا نکرده است.

درباره این خبر سوالی دارید؟ در نظرات از رکنا بپرسید. پایان خبر / رکنا / کدخبر 1265048