پرتره های زنی که همسرش را شوکه کرد و عشق ممنوعه را لو داد! / این عکس ها راز خیانت پیکاسو را برملا کردند

به گزارش گروه روانشناسی رکنا،او هنوز همسر داشت، اما در زندگی خصوصی اش زن دیگری حضور پیدا کرده بود؛ زنی جوان که نه فقط وارد رابطه عاطفی او شد، بلکه چهره اش به یکی از تکرار شونده ترین تصویرهای آثار پیکاسو تبدیل شد. چند سال بعد، وقتی تابلوها، عکس ها و زندگی خصوصی کنار هم قرار گرفتند، دیگر پنهان کردن ماجرا آسان نبود.

این داستان پابلو پیکاسو و ماری ترز والتر است. رابطه ای که از سال ۱۹۲۷ آغاز شد و سال ها ادامه پیدا کرد. موزه پیکاسو پاریس نوشته است پیکاسو هنگام آشنایی با ماری ترز هنوز با اولگا خوخلوا ازدواج کرده بود و به همین دلیل رابطه را پنهان می کردند. ماری ترز هنگام آشنایی تنها ۱۷ سال داشت.

نکته عجیب اینجاست که پیکاسو برای پنهان کردن این رابطه، ظاهرا مجبور نبود نام او را همه جا بنویسد. او چهره اش را نقاشی می کرد.

در اوایل دهه ۱۹۳۰، تصویر ماری ترز در آثار پیکاسو چنان پررنگ شد که به نوعی امضای پنهان زندگی خصوصی او تبدیل شد. موزه هنر مدرن نیویورک توضیح می دهد در نقاشی دختر مقابل آینه، چهره زن سمت چپ همان ماری ترز والتر، معشوق پیکاسو در آن زمان است.

پیکاسو حتی از چهره او برای مجسمه و طراحی های متعدد استفاده کرد. موزه هنر مدرن درباره سر یک زن، ساخته شده در سال ۱۹۳۲، صراحتا نوشته است که الهام پیکاسو برای این اثر همراه جوانش، ماری ترز والتر، بوده است.

اما عجیب ترین بخش ماجرا این است که یک عکس تاریخی، پیکاسو را کنار یکی از مشهورترین تصویرهای ماری ترز نشان می دهد. در سال ۱۹۳۳، عکاس مشهور سیسیل بیتون از پیکاسو در کنار تابلوی برهنه، برگ های سبز و نیم تنه عکس گرفت؛ تابلویی که ماری ترز والتر را به تصویر می کشید. گالری ملی پرتره بریتانیا این عکس را در مجموعه خود نگهداری می کند و در توضیح رسمی آن، رابطه پیکاسو و ماری ترز را نیز ثبت کرده است.

یعنی در یک قاب، خود نقاش ایستاده بود و کنار او تصویری از زنی قرار داشت که بخش مهمی از زندگی خصوصی اش را تشکیل می داد.

این فقط یک مدل یا چهره اتفاقی نبود. موزه پیکاسو بارسلونا رابطه عاطفی پیکاسو و ماری ترز را از ۱۹۲۷ تا ۱۹۴۰ ثبت کرده و تولد دخترشان مایا در سال ۱۹۳۵ را نیز ذکر می کند.

چرا این زن اینقدر در آثار پیکاسو تکرار شد؟

پاسخ در همان سال های ۱۹۳۲ است سالی که بعدها یکی از مهمترین دوره های هنری زندگی پیکاسو نام گرفت. در آن سال، تصویر ماری ترز در مجموعه ای از آثار او بارها ظاهر شد؛ زن خوابیده، زن نشسته، زن مقابل آینه و زنانی با فرم های اغراق شده و رنگ های شدید.

موزه پیکاسو پاریس درباره سال ۱۹۳۲ از رابطه پرشور پیکاسو با ماری ترز در کنار زندگی خانوادگی او با همسر و پسرش سخن می گوید.

حتی اثر دختر مقابل آینه، که امروز یکی از مشهورترین آثار موزه هنر مدرن نیویورک است، فقط یک پرتره معمولی نیست. موزه توضیح می دهد چهره ماری ترز در آن با تصویری متفاوت و دوگانه از خودش در آینه ترکیب شده و اثر فضایی بسیار شخصی پیدا کرده است.

در اینجا هنر تبدیل به دفتر خاطراتی شده بود که قرار نبود دفتر خاطرات باشد. پیکاسو شاید بتواند رابطه را از زبانش پنهان کند، اما نمی توانست به آسانی از دست نقاشی هایش فرار کند. چهره ماری ترز بارها بر بوم برگشت. آنقدر که امروز پژوهشگر می تواند با کنار هم گذاشتن آثار، عکس ها و اسناد موزه ای، حضور او را در زندگی پیکاسو دنبال کند.

حتی یک عکس قدیمی از خود ماری ترز والتر نیز در آرشیو موزه پیکاسو پاریس باقی مانده است. تصویری که توسط استودیو روسو گرفته شده و در مجموعه خصوصی موزه نگهداری می شود.

اما یک نکته مهم را نباید از قلم انداخت: عکس ها به تنهایی راز این رابطه را افشا نکردند. آنچه داستان را مستند می کند، کنار هم قرار گرفتن عکس ها، آثار هنری، اسناد موزه ای و روایت های تاریخی است بنابراین این پرونده بیشتر از آنکه درباره یک عکس لو رفته باشد، درباره ردپایی است که یک رابطه پنهانی در تصویرهای یک هنرمند به جا گذاشت.

نگاه روانشناختی

دکتر مریم سامانی – روانشناس بالینی و زوج درمانگر – می گوید: وقتی یک رابطه عاطفی به بخش مهمی از تجربه درونی فرد تبدیل می شود، همیشه لازم نیست در حرف های او دیده شود. گاهی در انتخاب ها، رفتارها و حتی آثار خلاقانه اش ظاهر می شود. در مورد پیکاسو، البته نمی توان از روی نقاشی به تنهایی درباره وضعیت روانی او نتیجه گیری کرد، اما از نظر روانشناختی می توان دید چگونه یک رابطه می تواند در تجربه ادراکی و خلاقانه فرد جای بگیرد و بارها بازنمایی شود.

وی معتقد است: تصویر ماری ترز در آثار پیکاسو فقط ثبت چهره یک زن نیست؛ بخشی از یک دوره مهم زندگی و کار اوست. همین جاست که هنر برای تاریخ نگار تبدیل به سرنخ می شود: نه تشخیص روانشناختی، نه اثبات قطعی یک احساس، بلکه پنجره ای به چیزی که هنرمند بارها و بارها تصمیم گرفته آن را ببیند و دوباره به تصویر بکشد.

راز این پرونده همین است؛ گاهی افراد رابطه ای را از دیگران پنهان می کنند، اما چیزی که بارها در ذهنشان تکرار شده، راهی برای دیده شدن پیدا می کند.