وقتی مغز با خودکار فکر می‌ کند؛ آیا تایپ کردن یادگیری را ضعیف می‌ کند؟

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، این گزارش به پژوهش‌ هایی اشاره می‌ کند که نشان داده‌ اند نوشتن با دست در برخی شرایط می‌ تواند به یادگیری، به‌ ویژه در مراحل اولیه یادگیری حروف و واژه‌ ها، کمک کند؛ زیرا در این فرایند فقط ثبت کلمات اتفاق نمی‌ افتد، بلکه حرکت دست، تشخیص شکل حروف، هماهنگی چشم و دست و پردازش فضایی نیز درگیر می‌ شوند. یکی از پژوهش‌ های منتشر  شده در سال ۲۰۲۴ در نشریه فرانتیرز این سایکولوژی، فعالیت الکتریکی مغز ۳۶ دانشجو را هنگام نوشتن با قلم و تایپ کردن بررسی کرد. پژوهشگران هنگام نوشتن دستی، الگوهای ارتباطی گسترده‌ تری در مغز مشاهده کردند و این الگوها را با فرایندهای مرتبط با یادگیری و شکل‌گیری حافظه مرتبط دانستند.

با این حال، تفاوت در فعالیت مغز به تنهایی ثابت نمی‌ کند که نوشتن دستی همیشه و برای همه افراد باعث یادگیری بهتر می‌شود. پژوهش‌های دیگر نیز نشان داده‌ اند که نتیجه به سن، هدف یادگیری، نوع تکلیف و شیوه استفاده فرد از ابزار بستگی دارد بنابراین علم از این جمله ساده که تایپ کردن حافظه را ضعیف می‌ کند حمایت نمی‌ کند.

چرا این خبر زرد می‌ شود؟

زردی این خبر از جایی شروع می‌ شود که یک یافته علمی درباره تفاوت دو روش یادداشت‌ برداری، به یک حکم قطعی درباره مغز انسان تبدیل شود. تیترهایی مانند تایپ کردن مغز را تنبل می‌کند، خودکار مغز را فعال می‌ کند یا لپ‌تاپ دشمن یادگیری است، جذاب هستند؛ اما بخش مهمی از واقعیت علمی را حذف می‌ کنند. مسئله فقط انتخاب میان خودکار و صفحه‌ کلید نیست.

اینکه فرد چگونه یادداشت برمی‌ دارد، اهمیت زیادی دارد. کسی ممکن است با دست بنویسد اما فقط مشغول رونویسی کلمه به کلمه باشد و مطلب را عمیق پردازش نکند. فرد دیگری ممکن است با لپ‌ تاپ یادداشت بردارد اما همزمان اطلاعات را خلاصه، دسته‌ بندی و تحلیل کند. در نتیجه، ابزار به تنهایی تعیین‌ کننده کیفیت یادگیری نیست.

چرا این برداشت از نظر علمی غلط است؟

در یادگیری، مغز فقط به وسیله‌ ای که با آن می‌ نویسیم واکنش نشان نمی‌ دهد؛ بلکه به نوع پردازشی که انجام می‌ دهیم نیز اهمیت می‌ دهد. نوشتن با دست چند ویژگی دارد که می‌ تواند در بعضی شرایط مفید باشد. حرکت‌ های ظریف انگشتان، دنبال کردن شکل حروف و سرعت کمتر نوشتن ممکن است فرد را وادار کند اطلاعات را انتخاب و خلاصه کند. اما کندتر بودن همیشه به معنای بهتر بودن نیست.

گاهی هدف فرد این است که حجم زیادی از اطلاعات را ثبت کند، در جلسه‌ ای سریع یادداشت بردارد یا مطالب زیادی را سازمان‌ دهی کند. در چنین شرایطی، تایپ کردن می‌ تواند مزیت داشته باشد.

حتی برخی پژوهش‌ ها نشان داده‌ اند که برای بعضی افراد، از جمله برخی دانش‌ آموزان دارای مشکلات یادگیری، استفاده از ابزار دیجیتال می‌ تواند در بخش‌ هایی از یادگیری نوشتاری کمک‌ کننده باشد بنابراین تفاوت اصلی در بسیاری از مواقع نه بین خودکار و کیبورد، بلکه بین یادگیری فعال و ثبت منفعلانه اطلاعات است.

این باور نادرست چه مشکلی برای مخاطب بوجود می‌آورد؟

وقتی یک موضوع پیچیده علمی به یک پیام ساده تبدیل شود، ممکن است افراد دچار نگرانی غیرضروری شوند. دانش‌ آموز ممکن است فکر کند: چون با لپ‌تاپ درس می‌خوانم، مغزم ضعیف‌ تر شده است. والدین ممکن است تصور کنند: هر استفاده‌ای از ابزار دیجیتال به یادگیری کودک آسیب می‌ زند. یا دانشجو ممکن است احساس کند روش مطالعه‌اش کاملا اشتباه است، فقط چون از ابزار دیجیتال استفاده می‌ کند.

این نوع برداشت‌ ها باعث می‌ شوند به جای توجه به کیفیت مطالعه، همه چیز به انتخاب یک ابزار محدود شود. در حالی که عواملی مانند تمرکز، درک مطلب، خلاصه‌ نویسی، مرور، پرسش از خود و ارتباط دادن اطلاعات جدید با دانش قبلی، نقش بسیار مهمی در یادگیری دارند.

باور درست چیست؟

نوشتن با دست در بعضی موقعیت‌ ها، به‌ویژه در یادگیری اولیه حروف و واژه‌ ها، می‌ تواند مزیت‌ هایی داشته باشد. حرکت دست و ارتباط میان تجربه دیداری و حرکتی ممکن است به تثبیت برخی اطلاعات کمک کند.

اما این به معنای بی‌فایده بودن تایپ کردن نیست. تایپ کردن می‌ تواند برای ثبت سریع اطلاعات، سازمان‌ دهی حجم زیاد مطالب و برخی نیازهای آموزشی یا فردی بسیار مفید باشد. مسئله اصلی این نیست که خودکار بهتر است یا صفحه‌ کلید.

سوال مهمتر این است: فرد با اطلاعاتی که دریافت می‌ کند چه کاری انجام می‌ دهد؟

اگر فقط کلمات را کپی کنیم، چه با دست و چه با تایپ، یادگیری عمیق اتفاق نمی‌ افتد. اما اگر اطلاعات را تحلیل کنیم، خلاصه کنیم، ارتباط بدهیم و دوباره به یاد بیاوریم، هر دو ابزار می‌ توانند بخشی از فرایند یادگیری باشند.

پایان خبر / رکنا / کدخبر 1252819
  • فیلم/ فروش گوشت سگ در قصابی های تهران / فروشندگان اعدام شدند