تماشای طولانی تلویزیون چه بلایی سر مغز می‌ آورد؟ یافته‌ نگران‌ کننده از پژوهشگران

به گزارش رکنا، سال‌هاست والدین با جمله‌هایی مانند «تلویزیون را خاموش کن، برای مغزت خوب نیست» به کودکان هشدار می‌دهند. حالا یافته‌های علمی نشان می‌دهد اگرچه عبارت «پوسیدن مغز» دقیق نیست، اما تماشای بیش از حد تلویزیون می‌تواند با پیامدهایی برای سلامت مغز همراه باشد.

ارتباط تلویزیون با کوچک‌تر شدن برخی بخش‌های مغز

پژوهشگران دریافتند افرادی که در دوران میانسالی زمان زیادی را صرف تماشای تلویزیون می‌کردند، در سال‌های بعد تغییراتی در ساختار مغز خود نشان دادند؛ از جمله:

• کاهش حجم برخی نواحی مرتبط با حافظه
• کوچک‌تر شدن لوب‌های پیشانی و پس‌سری
• تغییر در ماده سفید مغز که با افزایش سن و مشکلات شناختی مرتبط است

این تغییرات در بخش‌هایی از مغز دیده شد که با عملکردهایی مانند حافظه، پردازش اطلاعات، بینایی و توانایی تصمیم‌گیری ارتباط دارند.

بررسی بیش از ۱۷۰۰ بزرگسال در یک مطالعه طولانی‌مدت

این پژوهش با استفاده از داده‌های حدود ۱۷۰۰ بزرگسال انجام شد که در مطالعه بلندمدت خطر تصلب شرایین در جوامع (ARIC) شرکت کرده بودند.

شرکت‌کنندگان در زمان شروع مطالعه، میانگین سنی حدود ۵۳ سال داشتند و درباره میزان تماشای تلویزیون و مدت زمان نشستن روزانه خود اطلاعات ارائه کردند.

بیش از ۲۰ سال بعد، مغز آن‌ها با استفاده از تصویربرداری ام‌آرآی بررسی شد. نتایج نشان داد افرادی که گزارش کرده بودند «اغلب» تلویزیون تماشا می‌کنند، تفاوت‌های قابل توجهی در ساختار مغز نسبت به افرادی داشتند که به ندرت تلویزیون می‌دیدند.

فقط نشستن مقصر نیست

یکی از نکات جالب این پژوهش این بود که مشکل فقط کم‌تحرکی نبود.

پژوهشگران دریافتند افرادی که زمان زیادی را در محل کار خود نشسته بودند، لزوماً چنین تغییرات منفی را نشان نمی‌دادند. حتی برخی از آن‌ها حجم بهتر ماده سفید مغز و اندازه بزرگ‌تر برخی نواحی مغزی داشتند.

به گفته محققان، نوع فعالیت هنگام نشستن اهمیت زیادی دارد. برای مثال، بسیاری از مشاغل نشسته ممکن است فرد را از نظر ذهنی فعال نگه دارند، اما تماشای طولانی و منفعلانه تلویزیون معمولاً تحریک شناختی کمتری ایجاد می‌کند.

تأثیر بیشتر در مردان مشاهده شد

در بررسی‌های جداگانه بر اساس جنسیت، پژوهشگران مشاهده کردند که بیشتر تغییرات مرتبط با تماشای تلویزیون و نشستن طولانی در مردان دیده شده است. با این حال، برای درک دقیق‌تر این تفاوت‌ها به مطالعات بیشتری نیاز است.

آیا باید تلویزیون را کاملاً کنار گذاشت؟

کارشناسان می‌گویند هدف این پژوهش حذف کامل تلویزیون از زندگی روزمره نیست، بلکه کاهش تماشای طولانی و جایگزین کردن بخشی از آن با فعالیت‌های ذهنی و بدنی است.

راهکارهای ساده مانند:

• کاهش زمان تماشای تلویزیون
• مطالعه یا یادگیری مهارت جدید
• انجام فعالیت‌های اجتماعی
• پیاده‌روی و ورزش منظم

می‌توانند به حفظ سلامت مغز کمک کنند.

جمع‌بندی

یافته‌های جدید نشان می‌دهد هنگام بررسی اثرات نشستن طولانی، فقط مدت زمان بی‌تحرکی اهمیت ندارد؛ بلکه نوع فعالیتی که در این زمان انجام می‌دهیم نیز نقش مهمی دارد. تماشای زیاد تلویزیون در میانسالی ممکن است با تغییرات نامطلوب مغزی و افزایش خطر مشکلات شناختی در آینده مرتبط باشد.

پژوهشگران تأکید می‌کنند که برای حفظ سلامت مغز، بهتر است زمان نشستن با فعالیت‌هایی همراه شود که ذهن را درگیر می‌کنند و بدن را نیز فعال نگه می‌دارند.