رکود سنگین در بازار لوازم خانگی؛ ویترین‌ ها پر، جیب مردم خالی / مردم نمی خرند فقط تعمیر می‌ کنند + جدول قیمت

به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا، تا همین چند سال پیش، دغدغه اصلی بازار لوازم خانگی، کمبود کالا و مشکلات تامین بود؛ اما امروز شرایط کاملاً تغییر کرده است. تولیدکنندگان داخلی همچنان بخش عمده نیاز بازار را تامین می کنند و ویترین فروشگاه ها خالی نیست، اما مشتریان توان خرید ندارند.

گزارش راهبردی معاونت اقتصادی و برنامه ریزی اتاق اصناف ایران نشان می دهد افزایش نرخ ارز، رشد قیمت مواد اولیه، هزینه های انرژی، حمل و نقل و تامین مالی، قیمت تمام شده تولید را به شکل چشمگیری بالا برده است. در نتیجه، تولیدکنندگان برای حفظ تولید با فشار کمبود سرمایه در گردش مواجه شده اند و مصرف کنندگان نیز دیگر توان خرید ندارند.

در چنین شرایطی، بسیاری از خانواده ها خرید لوازم خانگی را به تعویق انداخته اند و یا دیگر لوازم خانگی اولویت سبد خانوار نیست. مردم تعمیر وسایل قدیمی را به خرید کالای نو ترجیح می دهند و بخشی از تقاضا نیز به بازار کالاهای دست دوم منتقل شده است؛ موضوعی که باعث شده بازار با وجود وفور کالا، در رکودی عمیق فرو برود.

آمار رسمی؛ تورم لوازم خانگی از 111 درصد گذشت

آمارهای منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران نیز تصویری مشابه از این شرایط را ارائه می کند. بر اساس این گزارش، گروه «مبلمان، لوازم خانگی و نگهداری معمول آنها» در خرداد 1405 یکی از بالاترین نرخ های تورم را در میان گروه های کالایی ثبت کرده است.

بر اساس این آمار تورم نقطه به نقطه این گروه به 111.1 درصد رسیده است؛ یعنی خانوارها برای خرید لوازم خانگی نسبت به خرداد سال گذشته، به طور متوسط بیش از دو برابر هزینه پرداخت می کنند.

تورم ماهانه این گروه نیز 9.7 درصد بوده که به مراتب بالاتر از تورم ماهانه کل کشور (5.9 درصد) است.

این ارقام نشان می دهد رشد قیمت لوازم خانگی همچنان با سرعتی بیشتر از میانگین اقتصاد ادامه دارد و همین موضوع یکی از مهم ترین دلایل افت قدرت خرید و کاهش معاملات در بازار محسوب می شود.

جدول قیمت لوازم خانگی امروز (29 تیر 1405)

بررسی آخرین قیمت های بازار نشان می دهد فاصله میان قیمت کالاها و توان خرید خانوارها بیش از هر زمان دیگری افزایش یافته است.

چرا بازار به این وضعیت رسیده است؟

بررسی گزارش اتاق اصناف نشان می دهد پنج عامل اصلی، بازار لوازم خانگی را وارد چرخه رکود تورمی کرده است:

افت شدید قدرت خرید خانوارها

افزایش هزینه های تولید، مواد اولیه و انرژی

کاهش فروش اقساطی

کمبود سرمایه در گردش تولیدکنندگان و واحدهای صنفی

افزایش شکاف میان درآمد مردم و قیمت کالاها

در نتیجه، فروشندگان با کاهش نقدینگی و افت فروش روبه رو شده اند و بسیاری از تولیدکنندگان نیز برای حفظ تولید با مشکلات مالی دست و پنجه نرم می کنند.

وقتی مردم به جای خرید، تعمیر می کنند

یکی از مهم ترین نشانه های رکود بازار لوازم خانگی، تغییر رفتار مصرف کنندگان است. خانوارهایی که تا چند سال پیش در صورت خرابی لوازم، به فکر خرید محصول جدید بودند، امروز ترجیح می دهند همان وسیله را تعمیر کنند یا به سراغ بازار کالاهای دست دوم بروند.

کارشناسان معتقدند این تغییر رفتار، به معنای از بین رفتن تقاضا نیست؛ بلکه تقاضا به دلیل فشار اقتصادی از بازار رسمی خارج شده و به بازارهای جایگزین منتقل شده است.

راهکارهایی برای خروج از رکود

اتاق اصناف ایران برای بازگرداندن رونق به بازار، مجموعه ای از راهکارها را پیشنهاد کرده است که مهم ترین آنها عبارت اند از:

احیای فروش اقساطی و فروش اعتباری

تقویت سرمایه در گردش تولیدکنندگان

توسعه نظام اعتبارسنجی خریداران

همکاری بیشتر شبکه بانکی با تولیدکنندگان و فروشندگان

حمایت از داخلی سازی قطعات راهبردی

کاهش نااطمینانی های اقتصادی و ایجاد ثبات در بازار

گفتنی است، آمار رسمی مرکز آمار ایران و گزارش اتاق اصناف، تصویری روشن از وضعیت بازار لوازم خانگی ارائه می دهد؛ بازاری که مشکل اصلی آن کمبود کالا نیست، بلکه کاهش قدرت خرید مردم است. وقتی تورم نقطه به نقطه لوازم خانگی از 111 درصد عبور می کند، طبیعی است که بسیاری از خانواده ها خرید را به تعویق بیندازند یا به بازار تعمیرات و کالاهای دست دوم روی بیاورند.

اگرچه تولید همچنان ادامه دارد، اما تا زمانی که هزینه های تولید کاهش پیدا نکند، ابزارهای خرید اعتباری احیا نشود و قدرت خرید خانوارها ترمیم نگردد، بازار لوازم خانگی همچنان در چرخه رکود تورمی باقی خواهد ماند؛ چرخه ای که در آن کالا تولید می شود، در ویترین فروشگاه ها قرار می گیرد، اما کمتر راهی خانه مصرف کنندگان می شود.