آهوهای خارک از جنگ فرار کردند؛ طبیعت ایران زیر آتش، سازمان‌های محیط‌زیستی کجای این فاجعه ایستاده‌اند؟

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا،  در جنگ‌ها معمولاً صدای انسان‌ها شنیده می‌شود؛ صدای آژیر، انفجار، آوار و سوگواری. اما در گوشه‌ای دیگر از میدان جنگ، موجوداتی هستند که نه زبان اعتراض دارند و نه راهی برای فرار از تصمیم‌های انسان‌ها؛ حیواناتی که قربانی جنگی می‌شوند که در آغاز آن هیچ نقشی نداشته‌اند.

در جزیره خارگ، جایی که سال‌ها زیستگاه آهوهای ایرانی بوده، صدای انفجارها و حملات، آرامش این جانوران را بر هم زده است. آهوهایی که سال‌ها در طبیعت این جزیره زندگی کرده‌اند، از ترس صداهای مهیب به خیابان‌ها و مناطق انسانی پناه آورده‌اند؛ تصویری تلخ از اینکه جنگ چگونه حتی حیات‌وحش را هم مجبور به ترک زیستگاه خود می‌کند.

اما پرسش جدی اینجاست: در میانه جنگ‌ها، چه کسی صدای موجوداتی را می‌شنود که هیچ قدرتی برای دفاع از خود ندارند؟

بر اساس اصول حقوق بین‌الملل بشردوستانه، حفاظت از محیط زیست در زمان مخاصمات مسلحانه یک موضوع فرعی نیست. پروتکل الحاقی اول کنوانسیون‌های ژنو در ماده ۵۵، وارد کردن خسارت گسترده، طولانی‌مدت و شدید به محیط زیست را ممنوع می‌داند. همچنین حقوق بین‌الملل محیط زیست بر ضرورت حفاظت از تنوع زیستی حتی در شرایط بحرانی تأکید دارد.

جنگ فقط ساختمان‌ها را ویران نمی‌کند؛ گاهی یک انفجار می‌تواند مسیر مهاجرت یک گونه را تغییر دهد، یک زیستگاه را نابود کند و نسل‌هایی از موجودات زنده را تحت تأثیر قرار دهد.

سازمان‌های بین‌المللی محیط زیستی، از جمله نهادهایی که مسئولیت حفاظت از طبیعت و تنوع زیستی را بر عهده دارند، نمی‌توانند در برابر آسیب‌های زیست‌محیطی جنگ‌ها تنها به انتشار بیانیه‌های کلی بسنده کنند. سکوت در برابر تخریب طبیعت، به معنای نادیده گرفتن بخشی از قربانیان جنگ است.

امروز آهوهای خارک به خیابان آمده‌اند؛ فردا شاید یک تالاب، یک جنگل، یک گونه جانوری یا یک اکوسیستم کامل قربانی انفجاری شود که هیچ‌کس نامش را در فهرست تلفات جنگ نمی‌نویسد.

جنگ، فقط میان ارتش‌ها نیست.جنگ وقتی آغاز می‌شود، طبیعت هم به خط مقدم کشیده می‌شود.و شاید تلخ‌ترین تصویر جنگ همین باشد:آهویی که از صدای موشک فرار می‌کند، اما جایی برای پناه بردن ندارد.