چالش فرونشست و کمبود آب؛ میراث جهانی چهلستون در خطر

به گزارش رکنا ، مدیر پایگاه جهانی باغ چهلستون گفت: کمبود منابع آبی و فرونشست زمین که بخش‌هایی از استان را تحت تأثیر قرار داده، فرآیند آبیاری و نگهداری درختان این باغ را دچار چالش کرده است.

مصطفی هادی‌پور  افزود: فرونشست به‌طور غیرمستقیم وضعیت چاه‌های آب این محدوده را تحت تنش قرار داده و این موضوع یکی از چالش‌های ما در روند نگهداری و حفاظت از باغ جهانی چهلستون است.

وی با اشاره به پایش مستمر این باغ تاریخی برای مقابله با چالش‌هایی نظیرآفات و مشکلات فیزیولوژیک درختان گفت: با توجه به افزایش حضور حشرات در محوطه باغ پس از ایام نوروز، اقدامات پیشگیرانه شامل سم‌پاشی‌های دوره‌ای با نظارت مستقیم کارشناسان اداره‌کل میراث فرهنگی و شرکت پیمانکار نگهداری فضای سبز شهرداری انجام شده است.

هادی‌پور با بیان اینکه علاوه بر بازدیدهای دوره‌ای، از کارشناسان متخصص حوزه کشاورزی و آب برای آسیب‌شناسی دقیق وضعیت باغ دعوت به عمل آمده است، افزود: نتایج بررسی‌های اولیه کارشناسان نشان می‌دهد که ضخامت و ارتفاع زیاد درختان که مانع از تابش نور کافی به سطوح پایینی می‌شود، در کنار نیاز به هرس اصولی و منظم، از عوامل اصلی بروز بیماری‌های قارچی و افزایش آفات در این مجموعه بوده است.

مدیر پایگاه میراث جهانی چهل‌ستون تصریح کرد: برنامه‌ریزی برای هرس علمی و دوره‌ای، سم‌پاشی‌های نظام‌مند و آزمایش مستمر خاک، در دستور کار تیم نگهداری قرار گرفته و این موضوع در جلسات شورای راهبردی پایگاه نیز به عنوان یک اولویت پیگیری خواهد شد.

هادی‌پور با اشاره به پیوند ناگسستنی مرمت بنای کوشک میانی و حفاظت از باغ گفت: در طرح مرمت جامع چهلستون که در جریان انعقاد قرارداد است، بخش ویژه‌ای به پایش باغ اختصاص یافته و در آن، نقشه‌های هوایی از سال ۱۳۳۵ تاکنون با هدف شناسایی دقیق تغییرات هندسی و الگوهای کاشت درختان، مورد واکاوی قرار می‌گیرد تا مستندات لازم برای اجرای عملیات حفاظتی فراهم شود.

مدیر پایگاه میراث جهانی چهل‌ستون خاطرنشان کرد: اقدامات فعلی، مرحله‌ای از بررسی‌های میدانی است؛ با این حال، دستیابی به یک الگوی پایدار نیازمند فعالیت‌های آزمایشگاهی، مطالعات تطبیقی دانشگاهی و انطباق با اسناد تاریخی است که امیدواریم با تکمیل مستندات و گنجاندن این مطالعات در طرح مرمت، شاهد حفاظت علمی و نظام‌مند از این میراث ارزشمند جهانی باشیم.

به گزارش رکنا ، باغ‌سازی در ایران، ریشه در پردیس‌های هخامنشی دارد که در دوره‌های ساسانی و اشکانی تداوم یافت و پس از اسلام در بناهای تاریخی نظیر مساجد، کاروانسراها و خانه‌های تاریخی به شکلی کامل یافته نمود پیدا کرد.

حفاظت از باغ چهلستون به عنوان یکی از ۹ باغ ایرانی ثبت جهانی شده، به عنوان میراثی از نبوغ باغ‌سازی ایرانی، یکی از اولویت‌های میراث فرهنگی اصفهان محسوب می‌شود.

کاخ – باغ چهلستون در دوره صفوی (قرن یازدهم هجری قمری) در اصفهان بنا نهاده شد؛ ویژگی مهم این عمارت، وجود نقاشی های بسیار زیبای هنرمند عصر صفوی «رضا عباسی» است که به سبک مینیاتور ایرانی، دیوار تالارهای کاخ را تزیین کرده است.

ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو ۹ باغ دارد که در تیرماه سال ۱۳۹۰ به ثبت جهانی رسیده‌اند؛ سهم استان اصفهان از این پرونده زنجیره‌ای، ۲ باغ چهلستون اصفهان و فین کاشان است.