فقط 80 دقیقه خواب کمتر؛ افزایش وزن و بیماری در کمین شما

به گزارش رکنا، بسیاری از افراد برای حفظ سلامت و تناسب اندام، رژیم غذایی سالم و ورزش منظم را در اولویت قرار می‌دهند، اما یک عامل مهم و تأثیرگذار اغلب نادیده گرفته می‌شود: خواب کافی.

نتایج یک پژوهش جدید نشان می‌دهد کاهش نسبتاً اندک مدت خواب شبانه، حتی در افرادی که تغذیه مناسب دارند و به‌طور منظم ورزش می‌کنند، می‌تواند پیامدهای نامطلوبی برای سلامت بدن به همراه داشته باشد.

خواب؛ ضلع سوم سلامت

دکتر «سودهیر کومار»، متخصص مغز و اعصاب در بیمارستان‌های آپولو هند، با اشاره به نتایج مطالعه‌ای که در شماره ژوئیه ۲۰۲۶ مجله علمی Annals of Internal Medicine منتشر شده است، می‌گوید خواب کافی در کنار تغذیه سالم و فعالیت بدنی منظم، یکی از ارکان اصلی حفظ سلامت محسوب می‌شود.

بر اساس این پژوهش، کاهش حدود ۸۰ دقیقه از خواب شبانه به مدت شش هفته، تغییرات قابل توجهی در وضعیت جسمانی افراد ایجاد کرده است.

کم‌خوابی چگونه بر وزن تأثیر می‌گذارد؟

پژوهشگران در این مطالعه دریافتند افرادی که طی چند هفته خواب کمتری داشتند، به طور متوسط حدود ۴۵۰ گرم افزایش وزن را تجربه کردند. همچنین اندازه دور کمر آن‌ها نیز بیشتر شد.

نکته جالب این بود که با وجود افزایش ساعات بیداری، میزان فعالیت بدنی این افراد افزایش نیافت. در واقع شرکت‌کنندگان زمان بیشتری را به نشستن و کم‌تحرکی اختصاص دادند و فعالیت روزانه آن‌ها کاهش پیدا کرد.

این یافته نشان می‌دهد زمانی که از خواب شبانه کاسته می‌شود، بدن لزوماً انرژی بیشتری برای فعالیت پیدا نمی‌کند و حتی ممکن است برعکس، تمایل به تحرک کمتر شود.

پیامدهای فراتر از افزایش وزن

کارشناسان معتقدند اثرات کم‌خوابی تنها به اضافه وزن محدود نمی‌شود. مطالعات متعدد در سال‌های اخیر ارتباط میان خواب ناکافی و بروز بسیاری از بیماری‌های مزمن را نشان داده‌اند.

برخی از مهم‌ترین پیامدهای کم‌خوابی عبارت‌اند از:

• افزایش اشتها و مصرف کالری بیشتر
• اختلال در تنظیم قند خون
• مقاومت به انسولین
• افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲
• چاقی و اضافه وزن
• بیماری‌های قلبی و عروقی
• افزایش احتمال سکته مغزی

سه رکن اصلی حفظ سلامت و تناسب اندام

به گفته متخصصان، بسیاری از افراد تصور می‌کنند تنها با رعایت رژیم غذایی و ورزش می‌توانند سلامت خود را حفظ کنند، در حالی که خواب نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در این مسیر دارد.

سه عامل اصلی برای حفظ سلامت و کنترل وزن عبارت‌اند از:

• تغذیه متعادل و سالم
• فعالیت بدنی منظم
• خواب کافی و باکیفیت

نادیده گرفتن هر یک از این عوامل می‌تواند اثربخشی دو عامل دیگر را کاهش دهد.

بدن ما به چند ساعت خواب نیاز دارد؟

متخصصان توصیه می‌کنند بیشتر بزرگسالان هر شب بین ۷ تا ۹ ساعت خواب باکیفیت داشته باشند. خواب کافی نه‌تنها به عملکرد بهتر مغز کمک می‌کند، بلکه در تنظیم متابولیسم، سلامت قلب، کنترل وزن و حفظ تعادل هورمونی نیز نقش مهمی دارد.

دکتر کومار تأکید می‌کند افرادی که با وجود رعایت رژیم غذایی و ورزش همچنان در کاهش وزن موفق نیستند، بهتر است کیفیت و مدت خواب خود را نیز مورد بررسی قرار دهند.

خواب؛ سرمایه‌ای برای آینده سلامت

نتایج این پژوهش بار دیگر اهمیت خواب را به عنوان یکی از پایه‌های اصلی سلامت یادآوری می‌کند. حتی کاهش نسبتاً کم مدت خواب در طولانی‌مدت می‌تواند بر وزن، سوخت‌وساز بدن و خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن اثر بگذارد.

بنابراین اگر به دنبال حفظ سلامت، کنترل وزن و پیشگیری از بیماری‌ها هستید، نباید خواب کافی را فدای مشغله‌های روزمره کنید. گاهی تنها چند دقیقه خواب بیشتر در هر شب می‌تواند سرمایه‌ای ارزشمند برای سلامت سال‌های آینده باشد.