سرکوب کردن احساسات چه اثری بر مغز دارد؟
رکنا: پنهان کردن ناراحتی یا خشم، همیشه باعث از بین رفتن آن احساس نمی شود. استفاده مداوم و انعطاف ناپذیر از این روش می تواند ارتباط و رسیدگی به نیازهای روانی را دشوار کند؛ اما از شواهد موجود نمی توان نتیجه گرفت هر بار سکوت کردن، به مغز آسیب می زند یا حافظه را حتما مختل می کند.
به گزارش گروه روانشناسی رکنا، لبخند می زند، در حالی که دلخور است؛ می گوید «چیزی نیست»، در حالی که فشار را احساس می کند. گاهی این انتخاب برای عبور از یک موقعیت نامناسب لازم است. مسئله زمانی شکل می گیرد که فرد در هیچ جای امنی هم نتواند احساسش را بشناسد، درباره آن حرف بزند یا برای علت آن کاری انجام دهد.
سرکوب دقیقا به چه معناست؟
در پژوهش های تنظیم هیجان، «سرکوب بیان» معمولا یعنی فرد نشانه های بیرونی احساس، مانند حالت چهره یا گفتار، را مهار کند. این با تلاش برای فکر نکردن به یک موضوع یا ناآگاه بودن از احساس فرق دارد. در زبان روزمره، همه این تجربه ها گاهی سرکوب نامیده می شوند، اما نتایج علمی آنها را نباید یکسان فرض کرد.
پنهان کردن اشک در جلسه کاری ممکن است انتخابی موقت باشد. فرد می تواند بعدا در محیطی امن به احساسش بپردازد. در مقابل، کسی که همیشه ناراحتی را انکار می کند و هیچ راه دیگری برای مواجهه ندارد، با الگوی متفاوتی روبه روست. زمینه، هدف و انعطاف پذیری رفتار، از یک قانون کلی درباره خوب یا بد بودن سکوت مهم ترند.
پنهان شدن چهره، به معنای خاموش شدن احساس نیست
در پژوهش های کلاسیک درباره مهار بیان هیجان، کاهش نشانه های قابل مشاهده لزوما با کاهش مشابه تجربه درونی همراه نبود و برخی پاسخ های بدنی نیز تغییر کردند. این یافته ها درباره شرایط آزمایش هستند؛ از آنها نمی توان آسیب قطعی به مغز، مرگ سلول های عصبی یا بیماری آینده یک فرد را پیش بینی کرد.
برای مثال، فرد ممکن است در ظاهر آرام باشد، اما هنوز نیاز به حل اختلاف داشته باشد. اگر اطرافیان از ناراحتی او خبر ندارند، احتمال دریافت حمایت هم کمتر می شود. این پیامد ارتباطی را نباید با ادعای تخریب مغز اشتباه گرفت. مشکل عملی می تواند این باشد که احساس، اطلاعات لازم درباره یک نیاز یا مرز نادیده گرفته شده را منتقل نمی کند.
آیا حافظه حتما ضعیف می شود؟
برخی مطالعات قدیمی، هزینه هایی برای حافظه هنگام سرکوب بیان گزارش کرده اند. با این حال، پژوهش سال ۲۰۲۵ با بیش از چهار هزار شرکت کننده در چهار آزمایش، اثرهای کوچک بر حافظه یافت. این نتیجه نشان می دهد رابطه، ساده و قطعی نیست و هشدارهایی مانند «احساساتت را نگه داری، حافظه ات خراب می شود» دقیق نیستند.
اندازه اثر، نوع تکلیف و شرایط آزمایش اهمیت دارند. نتایج یک آزمون حافظه در آزمایشگاه، معادل عملکرد فرد در تمام موقعیت های زندگی نیست. همچنین تجربه فشار طولانی با پنهان کردن یک احساس برای چند دقیقه تفاوت دارد. گزارش علمی باید این فاصله ها را توضیح دهد و از تبدیل یک یافته محدود به پیش بینی سرنوشت مغز خودداری کند.
تنظیم احساس، با فوران کردن فرق دارد
جایگزین سرکوب، بیان بی قید و شرط خشم یا گفتن هر فکر در هر موقعیت نیست. می توان احساس را شناخت و درباره زمان و روش بیان آن تصمیم گرفت. «از این اتفاق ناراحت شدم و می خواهم بعدا درباره اش صحبت کنیم» نمونه ای از بیان روشن است که هم احساس را به رسمیت می شناسد و هم فرصت تنظیم واکنش می دهد.
نام گذاری احساس، نوشتن تجربه و گفت و گو با فردی قابل اعتماد، گزینه هایی برای بررسی آن هستند. نگاه دوباره به موقعیت نیز ممکن است کمک کند؛ مثلا جدا کردن قصد طرف مقابل از اثری که رفتارش داشته است. هیچ روشی برای همه و در تمام شرایط بهترین نیست. در محیط ناامن، حفظ امنیت می تواند از آشکار کردن فوری احساس مهم تر باشد.
چه زمانی کمک گرفتن اهمیت دارد؟
اگر فرد نمی تواند احساساتش را تشخیص دهد، از هر گفت و گوی عاطفی دوری می کند یا فشار درونی به خواب و روابطش آسیب زده، مشورت با روانشناس می تواند مفید باشد. هدف، مجبور کردن فرد به بیان همه چیز نیست؛ پیدا کردن راه هایی متناسب برای شناخت، تحمل و مدیریت تجربه است. مغز با یک بار سکوت آسیب نمی بیند؛ آنچه نیاز به توجه دارد، الگوی مداوم رنج و محدود شدن انتخاب هاست.
-
فیلم/ ۷ رمز پنهان جلد «جهان در ۲۰۲۷» مجله اکونومیست
ارسال نظر