چگونه علائم زوال عقل در جوانان را تشخیص دهیم؟

به گزارش رکنا، توجه به سلامت مغز شاید گاهی به نظر مهم نرسد، اما باید بدانید که مغز با تمامی ارگان ها، بافت ها و همچنین سلول های عصبی بدن ما در ارتباطی پیچیده است.

عوامل مختلفی مانند سلامت قلب، کیفیت خواب و حتی وضعیت لثه ها می توانند میزان خطر ابتلا به زوال عقل را تحت تأثیر قرار دهند.

پارش مالهوترا، استاد نورولوژی بالینی در کالج امپریال لندن، بیان می کند: «مغز ما مرکزی است که گفت وگویی پیوسته میان بخش های بدن را مدیریت می کند. این ارتباط از ستون فقرات تا اعصاب و رگ های خونی ادامه دارد. هر نفس کشیدن، ضربان قلب، حرکت و حتی احساساتی که تجربه می کنیم، بخشی از این چرخه مداوم ارتباطات و واکنش ها هستند.»

راه های پیشگیری از زوال عقل

کارشناسان معتقدند توجه به سلامت کلی بدن می تواند راهی مؤثر برای حفظ سلامت مغز در دوران سالمندی باشد. اگرچه نقش ژنتیک انکارشدنی نیست، اما بسیاری از موارد زوال عقل را می توان با تغییر سبک زندگی و اصلاح عوامل خطر پیشگیری کرد. این اصلاحات شامل مواردی همچون کنترل کاهش شنوایی، نظارت بر فشار خون و جلوگیری از انزوای اجتماعی می شود.

پژوهش ها نشان داده اند نزدیک به نیمی از موارد زوال عقل با تغییر رفتارها و اتخاذ سبک زندگی سالم تر قابل پیشگیری هستند. نکته مهم این است که هیچ گاه برای آغاز تغییرات دیر نیست.

عوامل خطر احتمالی

محققان به این نکته اشاره کرده اند که بسیاری از مشکلات شایع سلامتی می توانند زمینه ساز زوال عقل باشند. در ادامه به برخی از این عوامل اشاره می شود:

کاهش بینایی

مشکلات اصلاح نشده بینایی، به خصوص در میانسالی، می توانند تا ۵۰ درصد خطر ابتلا به زوال عقل را افزایش دهند. ضعف بینایی ممکن است باعث دشواری در انجام فعالیت های روزمره یا تعاملات اجتماعی شود، که به افزایش احساس تنهایی و در نتیجه خطر زوال عقل می انجامد.

خوشبختانه، درمان این مشکلات، نظیر جراحی آب مروارید، می تواند احتمال ابتلا به زوال عقل را تا ۳۰ درصد کاهش دهد.

بی خوابی

مطالعات نشان داده اند که خواب کمتر از شش ساعت در شب، به ویژه در میانسالی، می تواند خطر زوال عقل را تا حدود ۳۰ درصد افزایش دهد. بی خوابی طولانی مدت، فرآیند پاکسازی سموم مغزی را مختل کرده و زمینه ساز مشکلاتی مانند آلزایمر می شود.

داروهای خواب ممکن است در بلندمدت راه مناسبی نباشند، زیرا برخی از آن ها امکان افت عملکرد شناختی را افزایش می دهند.

فشار خون بالا

پرفشاری خون یکی از دلایل اصلی خطر زوال عقل در بریتانیا محسوب می شود. این وضعیت باعث کاهش اکسیژن رسانی به مغز، اختلال در تخلیه مایعات مغزی و حتی احتمال بروز سکته های مغزی می شود که تأثیر مستقیمی بر بافت مغز دارد.

کاهش شنوایی

افرادی که مشکلات شنوایی دارند، تا ۴۰ درصد بیشتر معرض ابتلا به زوال عقل هستند. حتی کاهش خفیف شنوایی نیز می تواند این خطر را افزایش دهد. استفاده از سمعک می تواند خطر را کاهش دهد؛ مطالعات نشان داده اند افراد دارای سمعک تا ۱۷ درصد کمتر در معرض زوال عقل قرار دارند.

کلسترول بالا

بالا بودن سطح کلسترول بدن، خطر ابتلا به زوال عقل را حدود ۳۰ درصد افزایش می دهد. کلسترول LDL می تواند به رسوب پلاک های آمیلوئیدی در مغز کمک کند که منجر به آسیب مغزی می شود.

دیابت نوع ۲

این بیماری خطر ابتلا به زوال عقل را سه برابر می کند، زیرا سطح بالای قند خون، رسوب آمیلوئید را در مغز افزایش می دهد. کاهش وزن می تواند به بهبود قابل توجه این بیماری کمک کند.

آپنه خواب

آپنه خواب، از طریق کاهش موقت اکسیژن رسانی به مغز و بی نظمی در کیفیت خواب، می تواند خطر زوال عقل را افزایش دهد. درمان این اختلال می تواند تا حدود بسیار زیادی احتمال ابتلا به زوال عقل را کاهش دهد.

چاقی

چربی شکمی، به ویژه در میانسالی، ارتباط مستقیمی با بیماری های قلبی و سکته مغزی دارد که هر دو از عوامل خطر زوال عقل هستند. حتی کاهش وزن اندک نیز می تواند اثرات مثبتی بر عملکرد شناختی داشته باشد.

بیماری لثه

بیماری های لثه از طریق جریان خون می توانند باعث التهاب و آسیب مغزی شوند. تحقیقات نشان داده اند افراد مبتلا به بیماری لثه تا ۸۰ درصد بیشتر در معرض زوال عقل قرار دارند.

افسردگی

افسردگی احتمال زوال عقل را تا دو برابر افزایش می دهد. درمان مناسب، چه دارویی و چه روان درمانی، می تواند به کاهش این خطر کمک کند.

چکاپ های ضروری برای پیشگیری

برای پیشگیری از زوال عقل، مراجعه به پزشک و انجام چکاپ های منظم سلامت ضروری است. انجام آزمایش های زیر می تواند به شناسایی و کاهش خطر کمک کند:

• کلسترول: افراد بالای ۴۰ سال باید هر پنج سال یک بار برای ارزیابی سطح کلسترول آزمایش شوند.
• قند خون: کسانی که در معرض خطر دیابت هستند، باید مرتب چکاپ داشته باشند.
• فشار خون: ارزیابی منظم فشار خون، به ویژه در افراد بالای ۴۰ سال، اهمیت زیادی دارد.
• شنوایی: تست شنیداری برای افراد بالای ۵۰ سال هر سه سال یک بار و برای افراد بالای ۶۰ سال هر سال توصیه می شود.
• بینایی: افراد بالای ۶۰ سال هر دو سال می توانند آزمایش های بینایی را انجام دهند.