روغن درخت چای؛ اکسیر جادویی یا تبلیغات زرد؟

به گزارش رکنا، روغن درخت چای (Tea Tree Oil) یکی از شناخته‌شده‌ترین درمان‌های طبیعی در محصولات مراقبت از پوست و مو است. این روغن که سال‌هاست در طب سنتی و محصولات طبیعی استفاده می‌شود، به دلیل خواص ضدباکتری، ضدقارچ و ضدالتهابی خود شهرت دارد. اما آیا شواهد علمی هم از این ادعاها حمایت می‌کنند؟

روغن درخت چای از برگ‌های گیاه Melaleuca alternifolia که بومی استرالیاست، استخراج می‌شود. این روغن حاوی بیش از ۱۰۰ ترکیب فعال است که برخی از آن‌ها توانایی تخریب دیواره سلولی باکتری‌ها و قارچ‌ها را دارند.

این ماده به‌صورت روغن خالص یا در غلظت‌های ۵ تا ۱۵ درصد در کرم‌ها، ژل‌ها و شوینده‌ها در دسترس است.

تأثیر روغن درخت چای بر آکنه

به دلیل خاصیت ضدباکتری و ضدالتهابی، روغن درخت چای در بسیاری از محصولات ضدجوش استفاده می‌شود.

مطالعات انسانی نشان می‌دهند که این روغن می‌تواند در کاهش آکنه خفیف مؤثر باشد و التهاب و قرمزی پوست را کاهش دهد.

با این حال:

اثربخشی آن از داروی رایج بنزوئیل پراکساید بیشتر نیست؛

اما عوارض کمتری مانند خشکی و تحریک پوست ایجاد می‌کند.

انجمن متخصصان پوست آمریکا (AAD) در دستورالعمل ۲۰۲۴ اعلام کرده که شواهد کافی برای توصیه رسمی روغن درخت چای به‌عنوان درمان اصلی آکنه وجود ندارد، اما می‌تواند به‌عنوان درمان مکمل و ملایم مورد استفاده قرار گیرد.

روغن درخت چای و قارچ پا

قارچ پا یا «پای ورزشکاران» یک عفونت قارچی شایع است که با خارش، قرمزی و پوسته‌ریزی همراه است. برخی مطالعات نشان داده‌اند که روغن درخت چای می‌تواند:

علائم قارچ پا را کاهش دهد؛

رشد قارچ‌ها را مهار کند.

با این حال، نتایج پژوهش‌ها یکسان نیست و هنوز نمی‌توان آن را جایگزین قطعی داروهای ضدقارچ دانست.

آیا استفاده از آن بی‌خطر است؟

روغن درخت چای در اغلب افراد ملایم و قابل‌تحمل است، اما:

باید همیشه رقیق‌شده استفاده شود؛

مصرف خوراکی آن خطرناک است؛

در برخی افراد ممکن است باعث حساسیت پوستی شود.

جمع‌بندی

روغن درخت چای می‌تواند در برخی مشکلات پوستی مانند آکنه خفیف و قارچ پا کمک‌کننده باشد، اما:

درمان اصلی محسوب نمی‌شود؛

شواهد علمی هنوز محدود است؛

بهترین کاربرد آن به‌صورت مکمل درمان‌های پزشکی است، نه جایگزین آن‌ها.