گوگل دیگر فقط موتور جستجو نیست /چرا هم می خواهیم هوش مصنوعی ما را بشناسد و هم بعضی حرف هایمان را فراموش کند؟/ تحلیل روانشناسی خبر ترند
رکنا: گوگل در تازه ترین تغییرات خود، هم امکان گفتگوهای موقت را به AI Mode اضافه کرده و هم صفحه اصلی خود را با دسترسی مستقیم تر به ابزارهای هوش مصنوعی بازطراحی کرده است. در طراحی جدید، کاربران می توانند راحت تر به گفتگوهای قبلی خود با هوش مصنوعی دسترسی پیدا کنند، موضوعات را ادامه دهند و از ابزارهایی مانند تولید تصویر، تحلیل فایل و ایده پردازی استفاده کنند. هم زمان، قابلیت Temporary Threads این امکان را فراهم می کند که کاربر گفتگویی را آغاز کند که در سابقه جستجوی حسابش نمایش داده نمی شود و برای شخصی سازی پاسخ های آینده به کار نمی رود.
به گزارش گروه روانشناسی رکنا، سالها عادت کرده بودیم وارد گوگل شویم، چند کلمه بنویسیم و از میان مجموعه ای از لینک ها به دنبال پاسخ بگردیم. رابطه ما با موتور جستجو معمولا کوتاه بود سوال می پرسیدیم، نتیجه می گرفتیم و خارج می شدیم اما حالا این رابطه در حال تغییر است. گوگل می خواهد فقط محل پیدا کردن اطلاعات نباشد می خواهد پرسش های ما را دنبال کند، گفتگوهای قبلی را بخاطر بیاورد، فایل هایمان را بررسی کند و در مسیر فکر کردن و تصمیم گرفتن کنارمان باشد.
این تغییر از نظر فناوری مهم است، اما از منظر روانشناسی نیز پرسش های تازه ای ایجاد می کند: وقتی یک ابزار دیجیتال از پاسخ دادن به سوال های ما فراتر می رود و به گفتگویی مداوم تبدیل می شود، چه تغییری در احساس امنیت، اعتماد، استقلال و حریم خصوصی ما رخ می دهد؟
چرا هم به شخصی سازی علاقه داریم و هم گفتگوی موقت می خواهیم؟
یکی از جذابیت های هوش مصنوعی این است که می تواند با شناخت ترجیحات و سابقه تعاملات ما، پاسخ هایی نزدیک تر به نیازمان ارائه دهد. انسان نیز بطور طبیعی از این که فهمیده شود استقبال می کند. وقتی مجبور نیستیم هر بار از ابتدا توضیح بدهیم چه می خواهیم، احساس می کنیم طرف مقابل ما را می شناسد و ارتباط آسان تر شده است.
اما همین ویژگی می تواند سویه دیگری داشته باشد. همه پرسش های ما قرار نیست به بخشی از هویت دیجیتالمان تبدیل شوند. ممکن است فرد درباره یک بحران خانوادگی، نگرانی شخصی، یک تصمیم عاطفی یا موضوعی که هنوز درباره آن مطمئن نیست، سوال کند اما نخواهد این موضوع در پیشنهادها و پاسخ های آینده بازتاب پیدا کند.
اینجا با دو نیاز روانشناختی روبرو هستیم: نیاز به شناخته شدن و نیاز به داشتن قلمروی خصوصی. اولی به تداوم ارتباط و شخصی سازی کمک می کند و دومی به فرد اجازه می دهد بدون نگرانی از برچسب خوردن یا باقی ماندن ردپای دائمی، پرسش هایش را مطرح کند.
قابلیت Temporary Threads در AI Mode دقیقا روی همین نیاز دوم دست می گذارد. گوگل اعلام کرده است این گفتگوها در سابقه حساب کاربر نمایش داده نمی شوند، بر اساس ترجیحات گذشته او شخصی سازی نمی شوند و پس از بستن گفتگو، دیگر در دسترس نخواهند بود. البته موقت بودن گفتگو به معنای ناشناس بودن کامل در اینترنت یا توقف همه انواع جمع آوری داده نیست خود گوگل نیز توضیح داده که همچنان ممکن است داده های غیرمرتبط با حساب برای عملکرد و ایمنی سرویس پردازش شوند.
وقتی فناوری به حافظه دوم ما تبدیل می شود
یکی از تغییرات مهم در صفحه جدید گوگل، برجسته شدن گفتگوهای قبلی و امکان ادامه دادن آنهاست. این ویژگی فقط یک تغییر در طراحی صفحه نیست نشانه حرکت از جستجوی تک مرحله ای به تعامل پیوسته است.
از منظر روانشناسی شناختی، حافظه انسان محدود است. ما بخشی از اطلاعات را فراموش می کنیم، بعضی موضوعات را نیمه کاره رها می کنیم و برای ادامه یک کار ناچاریم دوباره مسیر فکری خود را بازسازی کنیم. ابزارهای دیجیتال می توانند بخشی از این بار شناختی را کاهش دهند مثلا به ما کمک کنند یک موضوع پژوهشی را ادامه دهیم یا اطلاعات پراکنده را دوباره کنار هم قرار دهیم.
اما یک پرسش مهم وجود دارد: آیا هرچه بیشتر بخشی از حافظه و سازماندهی ذهنی خود را به ابزارهای هوشمند بسپاریم، توانایی ما برای یادآوری، ارزیابی و پردازش مستقل اطلاعات نیز تغییر می کند؟
نباید از این تغییر فورا نتیجه گرفت که هوش مصنوعی حافظه انسان را تضعیف می کند. مسئله به نوع استفاده بستگی دارد. اگر فرد از هوش مصنوعی برای سازماندهی اطلاعات، بررسی منابع و یادگیری فعال استفاده کند، این ابزار می تواند کمک کننده باشد. اما اگر پاسخ آماده را بدون بررسی بپذیرد و بجای فکر کردن، صرفا آن را مصرف کند، احتمال وابستگی شناختی و کاهش تمرین تفکر مستقل مطرح می شود.
اعتماد به هوش مصنوعی وقتی پاسخ روان است، آیا حتما درست است؟
یکی از خطرهای مهم در تعامل با ابزارهای هوشمند، اشتباه گرفتن روانی و قاطعیت پاسخ با صحت آن است. پاسخ هایی که با لحنی مطمئن، منظم و شبیه گفتگوی انسانی ارائه می شوند، ممکن است بیش از اندازه قابل اعتماد به نظر برسند.
در روانشناسی شناختی، انسان برای ارزیابی اطلاعات همیشه همه شواهد را از ابتدا بررسی نمی کند. گاهی به نشانه هایی مانند آشنایی، روان بودن بیان یا ظاهر معتبر منبع تکیه می کند. این میانبرهای ذهنی در بسیاری از موقعیت ها مفیدند، اما در مواجهه با اطلاعات نادرست می توانند ما را به خطا بیندازند.
به همین دلیل، هرچه هوش مصنوعی به تجربه روزمره جستجو نزدیک تر می شود، سواد رسانه ای و توانایی ارزیابی پاسخ ها اهمیت بیشتری پیدا می کند. پاسخ یک ابزار هوشمند، حتی اگر دقیق و قانع کننده به نظر برسد، جای بررسی منبع، مقایسه شواهد و قضاوت انسانی را نمی گیرد.
آیا گفتگوی موقت، احساس امنیت کاذب ایجاد می کند؟
امکان شروع یک گفتگوی موقت می تواند به کاربر احساس آزادی بیشتری بدهد به ویژه زمانی که می خواهد موضوعی را بدون تأثیر گذاشتن بر شخصی سازی های بعدی بررسی کند. اما باید میان چند مفهوم تفاوت گذاشت: ذخیره نشدن در تاریخچه حساب، ناشناس ماندن، حذف کامل داده ها و محرمانگی حرفه ای یکسان نیستند.
برای مثال گفتگوی موقت با یک ابزار هوش مصنوعی را نباید معادل جلسه محرمانه روان درمانی دانست. کاربر باید بداند چه اطلاعاتی را وارد می کند، سرویس چه داده هایی را پردازش می کند و چه محدودیت هایی در حفاظت از اطلاعات وجود دارد. به ویژه در موضوعات پزشکی، روانشناختی، حقوقی و اطلاعات هویتی، احتیاط ضروری است. احساس امنیت زمانی ارزشمند است که بر شناخت واقعی از حدود حریم خصوصی استوار باشد، نه صرفا بر نام یک قابلیت یا تصور شخصی کاربر.
چرا گروه روانشناسی رکنا به این خبر می پردازد؟
تغییر صفحه اصلی گوگل شاید در نگاه نخست یک خبر فناوری به نظر برسد، اما در واقع با یکی از مهمترین روابط انسان معاصر ارتباط دارد: رابطه با اطلاعات و ابزارهایی که بتدریج در تصمیم گیری، یادگیری و حتی گفتگوهای شخصی ما حضور پیدا می کنند.
وقتی یک موتور جستجو به دستیار گفتگو محور تبدیل می شود، مرز میان جستجو، مشورت و تصمیم گیری ممکن است برای کاربر کم رنگ شود. از این رو، مسئله فقط این نیست که هوش مصنوعی چه امکانات تازه ای دارد مهمتر این است که ما چگونه از آن استفاده می کنیم و چه میزان از قضاوت خود را به آن می سپاریم.
پیام گروه روانشناسی رکنا به کاربران
از هوش مصنوعی برای یادگیری، ایده پردازی و سازماندهی اطلاعات استفاده کنید، اما آن را جایگزین قضاوت و دانش خود نکنید. اطلاعات حساس و هویتی را بدون آگاهی از سیاست های حریم خصوصی سرویس ها وارد نکنید و برای تصمیم های مهم، پاسخ های هوش مصنوعی را با منابع معتبر و نظر متخصصان مقایسه کنید.
تلنگر روانشناختی
مهمترین پرسش درباره آینده جستجو این نیست که گوگل چقدر ما را می شناسد بلکه این است که ما تا چه اندازه هنوز خودمان را می شناسیم و می توانیم بدون سپردن همه پرسش ها و تصمیم هایمان به یک ابزار هوشمند، مستقل فکر کنیم.
فناوری می تواند حافظه ما را همراهی کند، اما نباید جای قضاوت ما را بگیرد. حق داریم چیزی را بپرسیم، حق داریم آن را خصوصی نگه داریم و همیشه باید حق داشته باشیم درباره پاسخی که دریافت می کنیم، تردید و پرسشگری کنیم.
-
مجری فاکسنیوز: آمریکاییها حاضر نیستند برای خلع سلاح هستهای ایران هزینه زیادی بپردازند / فیلم
ارسال نظر