چه کسانی بیشتر هوای آلوده تنفس می کنند؟ / وقتی حتی ماندن در خانه از توان همه خارج است/ تحلیل روانشناسی خبر ترند

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، در توصیه های عمومی مربوط به آلودگی هوا معمولاً گفته می شود افراد در خانه بمانند، پنجره ها را ببندند، از فعالیت بیرون از منزل کم کنند و در صورت امکان از دستگاه تصفیه هوا استفاده کنند اما یک پرسش مهم در این توصیه ها نادیده می ماند: چه کسانی واقعاً امکان انجام دادن این کارها را دارند؟

برای فردی که باید هر روز برای تأمین درآمد در خیابان کار کند، ماندن در خانه یک انتخاب ساده نیست. برای کارگری که دستمزد روزانه اش به حضور فیزیکی وابسته است، تعطیل کردن کار ممکن است به معنای از دست دادن درآمد همان روز باشد. خانواده ای که در خانه ای کوچک و فاقد امکانات مناسب زندگی می کند نیز ممکن است نتواند به سادگی از خود در برابر آلودگی محافظت کند. اینجا بحران آلودگی وارد قلمرو روانشناسی می شود: فرد خطر را می شناسد، از پیامدهای آن نگران است، اما اختیار کافی برای دور شدن از آن ندارد.

استرس وقتی شدیدتر می شود که خطر را ببینیم اما نتوانیم از آن فاصله بگیریم

یکی از عوامل مهم در تجربه فشار روانی، میزان کنترل فرد بر موقعیت است. مواجهه با یک خطر زمانی می تواند فرساینده تر شود که فرد احساس کند نه می تواند آن را متوقف کند و نه می تواند به اندازه کافی از آن فاصله بگیرد.

در روزهای آلوده، ممکن است فرد هم زمان چند نگرانی داشته باشد: اگر سر کار نروم درآمدم کم می شود اگر بیرون بروم سلامتی ام به خطر می افتد اگر فرزندم را به مدرسه بفرستم نگران تنفس او هستم اگر او را در خانه نگه دارم، مراقبت و آموزش او چه می شود؟

این تعارض، فشار روانی ساده ای نیست. فرد میان دو نیاز واقعی قرار می گیرد: حفظ سلامت و حفظ معیشت. توصیه به انتخاب سلامت، وقتی امکان اقتصادی آن فراهم نیست، می تواند ناخواسته احساس ناتوانی و حتی شرم ایجاد کند گویی فرد به اندازه کافی مراقب خود و خانواده اش نیست، در حالی که مسئله اصلی محدودیت ساختاری است.

آلودگی هوا چگونه به نابرابری روانی تبدیل می شود؟

برخی افراد آنقدر محتاج درامد هستند که نمی توانند در خانه بمانند و در عین حال آنقدر در معرض آلودگی هستند که بیرون رفتن برایشان هزینه سلامت دارد. این وضعیت نشان می دهد خطر محیطی برای همه یکسان توزیع نمی شود.

افرادی که شغل های بیرونی دارند، امکان انتخاب ساعت کار یا محل زندگی ندارند و از خدمات حمایتی کمتری برخوردارند، ممکن است با مواجهه طولانی تری روبرو شوند. در مقابل، گروهی از شهروندان می توانند با دورکاری، استفاده از خودروی شخصی، تغییر ساعت رفت و آمد یا تجهیزات تصفیه هوا بخشی از مواجهه خود را کاهش دهند بنابراین تفاوت فقط در میزان آلودگی محله ها نیست در منابعی نیز هست که افراد برای محافظت از خود در اختیار دارند. همین نابرابری می تواند احساس بی عدالتی، خشم و فرسودگی اجتماعی را تقویت کند.

کودکان در این بحران فقط دانش آموز نیستند

وقتی آلودگی هوا به تعطیلی مدرسه یا محدود شدن فعالیت بیرون از خانه منجر می شود، پیامد آن تنها عقب افتادن درس نیست. بازی در فضای باز، تحرک، ارتباط با همسالان و تجربه استقلال بخشی از زندگی روزمره کودک است. محدود شدن مکرر این تجربه ها می تواند برنامه زندگی خانواده را مختل کند و فشار مراقبتی بیشتری بر والدین، به ویژه والدینی که امکان دورکاری ندارند، وارد کند.

اما نباید هر تعطیلی مدرسه را بطور خودکار عامل آسیب روانی دانست. مسئله اصلی تکرار اختلال در زندگی روزمره، نبود برنامه جایگزین و تفاوت امکانات خانواده ها برای مراقبت و آموزش کودک است.

چرا گروه روانشناسی رکنا به این خبر می پردازد؟

زیرا آلودگی هوا فقط ریه ها را درگیر نمی کند انتخاب های روزمره، درآمد، مراقبت از فرزندان و احساس کنترل بر زندگی را نیز تحت تأثیر قرار می دهد. تحلیل روانشناختی این خبر باید از توصیه های فردی فراتر برود. نمی توان از همه خواست در خانه بمانند، بی آنکه درباره کارگران، رانندگان، فروشندگان خیابانی و خانواده هایی که چنین امکانی ندارند، پرسید.

پیام گروه روانشناسی رکنا به مسئولان

سیاست های مقابله با آلودگی باید گروه هایی را که امکان دورکاری یا توقف فعالیت ندارند، در اولویت حمایت قرار دهد. اطلاع رسانی دقیق، حمایت از مشاغل پرمواجهه، دسترسی به خدمات سلامت و برنامه مشخص برای مدارس و خانواده ها، بخشی از پاسخ اجتماعی به این بحران است. تعطیلی مدرسه یا توصیه به ماندن در خانه، به تنهایی سیاست جامع سلامت عمومی نیست.

راهکار برای مردم

در روزهای آلوده، تا حد امکان زمان فعالیت بیرونی را کاهش دهید و توصیه های معتبر سلامت را دنبال کنید اما اگر شغل شما بیرونی است، خود را بابت نداشتن امکان ماندن در خانه سرزنش نکنید. در خانواده نیز درباره نگرانی ها گفتگو کنید و بار مراقبت را تا حد ممکن تقسیم کنید. برای کودکان، فعالیت های جایگزین در فضای داخل خانه و ارتباط با همسالان را حفظ کنید.

تلنگر روانشناختی

وقتی می گوییم در روز آلوده از خانه بیرون نروید، باید بپرسیم چه کسی توان ماندن در خانه را دارد؟ بحران محیط زیستی زمانی به بحران عدالت اجتماعی تبدیل می شود که حق محافظت از سلامت، به درآمد و امکانات فرد وابسته باشد.

درباره این خبر سوالی دارید؟ در نظرات از رکنا بپرسید. پایان خبر / رکنا / کدخبر 1268165