تاوان تورم بر سفره/ اسمعیل زاده: نسل آینده به دلیل کمبود پروتئین قد کوتاه و از نظر ذهنی کم توان می شود + صوت

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا،  دکتر احمد اسمعیل زاده ، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در گفتگو با خبرنگار اجتماعی رکنا به تشریح اثرات فشارهای معیشتی و تورم بر وضعیت تغذیه، بروز بیماری‌ها و برنامه‌های حمایتی این وزارتخانه پرداخت.

تهدید امنیت غذایی دهک‌های پایین جامعه و سلامت نسل‌های آینده

دکتر احمد اسمعیل زاده ، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در گفتگو با خبرنگار اجتماعی رکنا اظهار داشت: با توجه به وضعیت معیشتی حاکم بر کشور، این احتمال و نگرانی جدی وجود دارد که دریافت کالری و پروتئین به میزان کافی، به‌ویژه در دهک‌های پایین جامعه تامین نشود. عدم تامین این نیازهای اساسی می‌تواند به سوءتغذیه و عواقب متعدد ناشی از آن منجر شود که به‌طور ویژه در نسل در حال رشد، آسیب‌ها و پیامدهای سنگینی برای نسل‌های آتی کشور رقم خواهد زد. دغدغه اصلی ما در مجموعه وزارت بهداشت، توجه دقیق به وضعیت تغذیه جامعه است. اگرچه وزارت بهداشت متولی تامین مستقیم غذا یا متولی رفاه عمومی نیست، اما متولی اصلی بحث فرهنگ‌سازی و آموزش تغذیه به شمار می‌رود و وظیفه دارد با رویکردی مطالبه‌گرانه از دولت و دستگاه‌های حمایتی بخواهد به نقش‌ها و مسئولیت‌های خود عمل کنند تا کالری و پروتئین جامعه به میزان مورد نیاز تامین شود.

توزیع رایگان مکمل‌ها در شبکه بهداشت و آموزش چهره‌به‌چهره

وی گفت: یکی از برنامه‌های اجرایی وزارت بهداشت، ارائه مکمل‌های تغذیه‌ای به‌صورت کاملا رایگان در سطح شبکه‌های بهداشت و درمان کشور است؛ بر این اساس، انواع مواد مغذی مورد نیاز گروه‌های سنی مختلف از دوران کودکی تا دوره سالمندی به‌طور رایگان در اختیار جامعه هدف قرار می‌گیرد تا دهک‌های پایین که به مراکز بهداشتی مراجعه می‌کنند، در صورت عدم توانایی در تامین مواد مغذی از مسیر سبد غذایی، حداقل از طریق مصرف مکمل‌ها بخشی از نیازهای تغذیه‌ای خود را جبران کنند. در کنار این برنامه، موضوع فرهنگ‌سازی و ارتقای سواد تغذیه‌ای با حضور بیش از دو هزار کارشناس تغذیه در سراسر کشور، در مراکز جمعی و در میان مراجعان به خانه‌ها و مراکز بهداشت با جدیت دنبال می‌شود.

ضرورت ورود نهادهای حمایتی برای تسهیل دسترسی اقتصادی به غذا

وی افزود: آموزش و بالا بردن سطح سواد تغذیه‌ای برای مردم جایگزین نان و اقلام غذایی نخواهد شد و لازمه تحقق تغذیه مناسب، در دسترس بودن فیزیکی و اقتصادی این اقلام است تا مردم با توجه به گرانی‌ها و شرایط اقتصادی بتوانند آن‌ها را تامین کنند. در این نقطه است که دستگاه‌های حمایتی مانند کمیته امداد، بنیاد مستضعفان و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به همراه وزارت جهاد کشاورزی باید با تمام توان وارد میدان شوند تا غذاهای مورد نیاز مردم با قیمت مناسب و قابل دسترسی عرضه شود. وظیفه وزارت بهداشت تامین غذا یا مهار و کنترل قیمت‌ها در بازار نیست، بلکه این ماموریت بر عهده دستگاه‌های اقتصادی و حمایتی قرار دارد و وزارت بهداشت در این میان نقشی مطالبه‌گر را ایفا می‌کند و از دولت و نهادهای ذی‌ربط می‌خواهد قیمت‌ها را به‌گونه‌ای مدیریت کنند که دسترسی اقتصادی مردم به غذای سالم به بهترین شکل ممکن حفظ شود.

جزئیات حمایت مالی از کودکان مبتلا به سوءتغذیه زیر پنج سال

وی تصریح کرد: یکی از اقدامات اساسی وزارت بهداشت برای کودکان زیر پنج سال به‌عنوان یکی از گروه‌های پرخطر، شناسایی کودکان مبتلا به سوءتغذیه در سراسر کشور است. کودکانی که به مراکز بهداشتی مراجعه می‌کنند و ابتلای آن‌ها به سوءتغذیه توسط کارشناسان تایید می‌شود، با ثبت کدملی به سازمان‌های حمایتی از جمله وزارت رفاه معرفی می‌شوند. پس از ارزیابی وضعیت، برای هفت دهک اول درآمدی، یارانه‌های اقتصادی مجزایی علاوه بر طرح کالابرگ و بسته‌های معیشتی عمومی پرداخت می‌شود؛ بدین صورت که برای خانوارهای دهک‌های یک تا پنج ماهانه مبلغ دو میلیون تومان و برای دهک‌های شش و هفت ماهانه حدود یک میلیون و ۳۰۰ تا یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان شارژ می‌شود که الزاما باید صرف بهبود تغذیه همان کودک شود. کارشناسان بهداشتی روند رشد و بهبود وزن این کودکان را به‌طور منظم رصد می‌کنند؛ آمارهای سال گذشته نشان می‌دهد وضعیت رشد بیش از ۳۰ درصد کودکان مبتلا به سوءتغذیه تحت پوشش، ارتقا یافته و بهبود پیدا کرده است، از همین رو این طرح با حمایت دولت با قوت ادامه دارد.

توزیع شیر در مدارس دولتی 

وی ادامه داد: برنامه حمایتی دیگر، توزیع شیر در مدارس ابتدایی دولتی به‌ویژه در استان‌ها  است که می‌تواند بخشی از نیازهای پروتئینی، کلسیم و کالری کودکان در سنین مدرسه را جبران کند. این اقدامات بخشی از توان حمایتی وزارت بهداشت است، اما این وزارتخانه کنترل‌کننده بازار و قیمت غذا نیست و تنها می‌تواند به‌عنوان صدای مطالبه‌گر سلامت، از تمامی دستگاه‌های اجرایی بخواهد به تعهدات خود در قبال سبد غذایی خانوارها عمل کنند.

عوارض کمبود مواد مغذی بر رشد ذهنی و جسمی کودکان

وی گفت: در شرایطی که تورم بر معیشت فشار می‌آورد و خانواده‌ها ناچار می‌شوند سهم بودجه خوراک را در برابر هزینه‌های مسکن و پوشاک کاهش دهند، کمبود کالری و پروتئین در تمام گروه‌ها به‌ویژه اقشار آسیب‌پذیر مانند سالمندان، مادران باردار، کودکان و نوجوانان شیوع پیدا می‌کند. در گروه‌های سنی در حال رشد، نخستین نشانه‌های این وضعیت در قالب سوءتغذیه، افت وزن نسبت به قد و کوتاهی قد بروز می‌کند. این نقص تغذیه‌ای به‌طور مستقیم سبب افت توان یادگیری، کاهش راندمان ذهنی و تحلیل توانمندی اجرایی در آینده می‌شود، عوارض پوستی و گوارشی متعدد به دنبال دارد و در نهایت نسلی را شکل می‌دهد که از نظر بازدهی کاری و هوشی با محدودیت‌های جدی مواجه خواهد بود.

 کالری تهی و افزایش بار بیماری‌های غیرواگیر

وی تاکید کرد: در حال حاضر حدود ۸۰ درصد از موارد مرگ‌ومیر در جامعه ناشی از بیماری‌های غیرواگیر است. چنانچه مواد مغذی کافی در اختیار افراد قرار نگیرد و مردم صرفا برای رفع احساس گرسنگی به سمت مصرف کالری‌های تهی و فاقد ارزش غذایی بروند، شیوع بیماری‌های غیرواگیر از جمله انواع سرطان‌ها و دیابت جهش خواهد یافت. از سوی دیگر، دریافت نامتعادل کالری می‌تواند افزایش آمار چاقی را در پی داشته باشد و در سنین سالمندی نیز به بالا رفتن خطر شکستگی‌های استخوانی، پوکی استخوان و ناتوانی‌های حرکتی بینجامد. بروز این عوارض در سنین حساس رشد و مراحل فیزیولوژیک مختلف، بار مراجعات و تحمیل هزینه‌های سنگین درمانی را بر دوش نظام سلامت مضاعف می‌کند؛ بنابراین مطالبه جدی وزارت بهداشت، مهار قیمت‌ها و تامین غذای کافی و باکیفیت برای آحاد جامعه است تا هم سلامت و توانمندی نیروی انسانی در سال‌های پیش رو تضمین شود و هم از جهش سرسام‌آور هزینه‌های بهداشت و درمان جلوگیری به عمل آید.